Республикэм и лIыщхьэу хахащ Темрезов Рэшид Бориспий и къуэр

Хэхыныгъэхэм Зыуэ щыт я махуэм — фокIадэм (сентябрым) и 20-м — КъЧР-м и ЦIыхубэ ЗэIущIэм (Парламентым) и тIощIрэ ебланэ зичэзу сессием депутат 48-м щIаплъыкIар зы упщIэщ: Урысей Федерацэм и Президентым къыбгъэдэкIа кандидатхэм КъЧР-м и Iэтащхьэ IэнатIэм техьэныр къыхахынращ. Парламентарийхэр зэдэарэзыуэ КъЧР-м и Iэтащхьэ IэнатIэр илъэситхукIэ игъэзэщIэну хуагъэфэщащ 2011 гъэм щегъэжьауэ хэгъуэгум и лIыщхьэ ТЕМРЕЗОВ Рэшид Бориспий и къуэм.

Сессием хэтащ УФ-м и Президентым и полномочнэ лIыкIуэу СКФО-м щыIэ Чайка Юрий, аппаратым и къулыкъущIэхэр, УФ-м щIэныгъэ зэгъэгъуэтынымкIэ министр Кравцов Сергей, Адыгэ Республикэм и лIыщхьэ КумпIыл Мурат, Къэбэрдей-Балъкъэрым и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек, Ставрополь крайм и губернатор Владимиров Владимир, Дагъыстаным и ЦIыхубэ ЗэIущIэм и тхьэмадэ Аскендеров Заур, Ингуш Республикэм и ЦIыхубэ ЗэIущIэм и тхьэмадэм и къуэдзэ Хашиевэ Азэ, КъЧР-м и Правительствэм и тхьэмадэр, министрхэр, УФ-м и сенаторхэмрэ Къэрал Думэм и депутатхэмрэ, къалэхэмрэ районхэмрэ я унафэщIхэр, хабзэхъумэ къулыкъущIэхэр, динырылажьэхэр, IуэхущIа пIэ, къулыкъущIапIэ зэхуэмыдэхэм я унафэщIхэр, жылагъуэ Iуэхузехьэхэр, СМИ-хэм я унафэщIхэр.

Апхуэдэуи, сессием къеблэгъащ хьэщIэ лъапIэхэр: Урысейм и ЛIыхъужь Белавенцов Олег, Ищхъэрэ Кавказ IуэхухэмкIэ министру щыта Кузнецов Лев, КъЧР-м щыпсэу муслъымэнхэм я Духовнэ Управленэм и тхьэмадэ Эркенов хьэжы-Мухьэммэд, Пятигорскэ, Черкесскэ Архиепископ, Владыкэ Феофилакт сымэ. Сессиер къызэIуихкIэрэ, «Зыуэ щыт Урысей» бэдаущ партым и Къэрэшей-Черкес хэгъуэгу къудамэм и секретарь – КъЧР-м и Парламентым и тхьэмадэ Иванов Александр депутатхэр щигъэгъуэзащ щIаплъыкIыну упщIэм КъыкIэлъыкIуэуи псалъэр хуигъэфэщащ УФ-м и Президентым и полномочнэ лIыкIуэм. Чайка Юрий къеджащ УФ-м и Президентым КъЧР-м и ЦIыхубэ ЗэIущIэм (Парламентым) и депутатхэм щIаплъыкIыну къахуигъэува, КъЧР-м и Iэтащхьэ IэнатIэр зыхуэфащэу къигъэлъэгъуа кандидатурищым – КъЧР-м и Iэтащхьэ IэнатIэм тет Темрезов Рэшид Бориспий и къуэр; КъЧР-м и ЦIыхубэ ЗэIущIэм (Парламентым) регламентымкIэ, мандат упщIэхэмкIэ и комитетым и тхьэмадэ Чайка Александр Васильевич; КъЧР-м и ЦIыхубэ ЗэIущIэм (Парламентым) промышленностымкIэ, транспортымрэ энергетикэмрэкIэ и комитетым и тхьэмадэ Щнахъуэ Кърым Ахьмэд и къуэр.

КъЧР-м и Парламентым и тхьэмадэм депутатхэр щигъэгъуэзащ кандидат къэс езыхэми нэрыбгищ зэрагъэбелджылар УФ-м ФедерацэмкIэ Советым хэтыну зыхуагъэфащэхэр къагъэлъагъуэу. Абы къыдэкIуэуи гу лъитащ КъЧР-м и Iэтащхьэ IэнатIэм теувэну къыхалъхьа кандидат къэс и программэр утыку къызэрырихьам, депутат фракцэхэм я зэIущIэхэм деж. Япэу псалъэр хуагъэфэщащ КъЧР-м и Iэтащхьэ IэнатIэм и кандидат Темрезов Рэшид. ИкIи, псом нэхъапэ абы фIыщIэ псалъэхэр хужиIащ УФ-м и Президент Путин Владимир къыхуищIа дзыхьым, КъЧР-м сыт и лъэныкъуэкIи зыкъызэрыщIигъакъуэм папщIэ. Апхуэдэуи, «Зыуэ щыт Урысей» партым къыдыхэтхэм я фIыщIэри къыхигъэщащ и кандидатурэр къызэрагъэлъэгъуам и цIэкIэ. «Иужьрей илъэсхэм лэжьыгъэфI дгуэщIащ. А ехъулIэныгъэу хъуар – республикэм щыпсэу цIыху къэс и гуащIэщ. Экономическэ хэхъуэм и сыт хуэдэ бжыгъэми — дыухуа еджапIэ, сымаджэщ, гъуэгу къэс къыкъуэтыр цIыху щхьэхуэхэщ — абыхэм я гъащIэрщ, я унагъуэрщ, я гугъапIэхэрщ. ИкIи ахэращ властым и дежкIэ тегъэщIапIэ нэхъыщхьэу къэнэн хуейр. Сэ зэи жысIакъым икIи жысIэнукъым дызыхунэсар ирикъуауэ. Абы къыхэкIыу, къыкIэлъыкIуэ пIалъэ IэнатIэм сытеувэныр — си дежкIэ жэуаплыгъэ ин зыпылъщ, ехъулIэныгъэщIэхэм хуэунэтIауэ», — къыхигъэщащ Темрезов Рэшид и къэпсэлъэныгъэм.

КъыкIэлъыкIуэу псалъэ зыхуагъэфэща кандидатым — Чайка Александр Васильевич псоми я гулъытэр хуигъэзащ ди хэгъуэгум лъэныкъуэгъазэ псомкIи зыужьыныгъэшхуэхэр зэригъуэтам. «Къэрэшей-Черкесым фIы и лъэныкъуэкIэ зэрызиужьым уасэ хуэтщIкIэрэ, дэ дыхуейщ тхъумэну зэпIэзэрытыныгъэ щытыкIэр икIи дызэгъусэу ехъулIэныгъэщIэхэр зыIэрыдгъыхьэнущ. Сэ сыхьэзырщ ядэсIыгъыну республикэм сэбэп къыхуэзыхьыну унафэхэр, сыхьэзырщ сыхэтыну дяпэкIэ хэгъуэгум социально-экономическэ зыужьыныгъэ игъуэтынымкIэ къэув къалэнхэр гъэзэщIэным, си еплъыкIэхэри къэзгъэлъэгъуэну, абыхэм зэфIэтх Iуэхухэр нэхъыфI ящIыну хэслъагъуэмэ. Абы ипкъ иту, сэри, партымкIэ си лэжьэгъухэри лъэIукIэ зыфхудогъазэ

IэIэтым деж Темрезов Рэшид Бориспий и къуэм и кандидатурэр дэфIыгъыну», — жиIащ Чайка Александр. КъЧР-м и Iэтащхьэ IэнатIэм и ещанэ кандидату къагъэлъэгъуа Щнахъуэ Кърым уасэ ин хуищIащ республикэм и унафэщI IэнатIэр зыIыгъ Темрезов Рэшид хэгъуэгум иригъэгъуэта социально-экономическэ ефIэкIуэныгъэм. «Яухуэ социальнэ IуэхущIапIэщIэхэр, инженер инфраструктурэр, ирагъэфIакIуэ жылагъуэ щIыпIэхэр, ягъэзащIэ инвестицэ проект щэджащэхэр промышленностымкIэ, мэкъумэш хъызмэтымкIэ, туризмэмкIэ», — къыхигъэщащ Щнахъуэ Кърым. Апхуэдэуи, езым и щхьэкIи, «Справедливая Россия» фракцэм хэт депутатхэми къабгъэдэкIыу и лэжьэгъухэм ялъэIуащ Къэрэшей-Черкес Республикэм и лIыщхьэ IэнатIэ лъагэр Темрезов Рэшид Бориспий и къуэм хуагъэфэщэнымкIэ Iэ хуаIэтыну. Абы иужь, Парламентым и спикерым къыхилъхьащ КъЧР-м и Iэтащхьэр хэхыным хуэкIуэну. Апщыгъуэми, езы депутатхэм къахьа унафэм ипкъ иту, хэхыныгъэхэр зэIухауэ ирагъэкIуэкIащ, УФ-м и Президентым къигъэлъэгъуа кандидат къэс щхьэхуэу Iэ хуаIэткIэрэ. Хэхыныгъэ зэIухам кърикIуар къэзыпщыта, ЦIыхубэ ЗэIущIэм и къэзыбж комиссэм и тхьэмадэ Гочияев Iэдэм сессием щIэсахэм хъыбар яригъэщIащ Парламентым и депутату хъуам, зы къэмынэу, Темрезов Рэшид и кандидатурэм Iэ зэрыхуаIэтамкIэ.

Хэхыныгъэ нэужьым, хабзэм къызэригъэувым тету, КъЧР-м и лIыщхьэр и IэнатIэм техьэным пыщIа дауэдапщэхэр къызэфIагъэкIащ. Абы ипкъ итуи зэIущIэр здыщекIуэкIа пэшым къыщIахьащ КъЧР-м и Iэтащхьэм и Штандартымрэ и Нагъыщэмрэ. КъЧР-м и Конституцэм и 65-нэ тхыгъэм къызэригъэувым тету КъЧР-м и Iэтащхьэ IэнатIэм теувэм къихь тхьэлъанэр Темрезов Рэшид жиIащ, лъэпкъым, Урысейм, Къэрэшей-Черкесым я Конституцэхэм хуэщыпкъэну Тхьэ иIуащ. «Тхьэ соIуэ Къэрэшей-Черкес Республикэм и Iэтащхьэ IэнатIэм сыпэрыткIэрэ, цIыхум и хуитыныгъэм пщIэ хуэсщIыну икIи схъумэну, щыпкъэу къулыкъу хуэсщIэну КъэрэшейЧеркес Республикэм щыпсэу лъэпкъыбэм, сытемыкIыну, згъэзэщIэну, схъумэну Урысей Федерацэм, Къэрэшей-Черкесым я Конституцэхэр, я хабзэхэр, зэкъуэтыныгъэм и плъырыпIэм сыщытыну Къэрэшей-Черкесыр Урысей Федерацэм хэту хъумэнымкIэ», — тхьэлъанэ псалъэхэр жиIащ Темрезов Рэшид. Абы иужь хэгъуэгум и Парламентым и спикерым КъЧР-м и Iэтащхьэу хахам хуигъэфэщащ КъЧР-м и Iэтащхьэм и власть пкъыгъуэхэр — Штандартымрэ Нагъыщэмрэ. Дауэдапщэхэр зэфIэкIа нэужь, КъЧР-м и Iэтащхьэ IэнатIэм техьам зыхуигъэзащ УФ-м и полномочнэ лIыкIуэу СКФО-м щыIэм: «Урысейм и Президент Путин Владимир къигъэлъэгъуа кандидатурищым къыхэтхащ хэгъуэгум и Iэтащхьэр. Сынохъуэхъу, пщIэ зыхуэсщI, Бориспий и къуэ Рэшид, КъэрэшейЧеркес Республикэм и Iэтащхьэ IэнатIэм узэрытехьам папщIэ!

Уэ дзыхь лъагэ къыпхуащIащ Урысейм и Президентми Къэрэшей-Черкесым и Парламентми. Абы къикIыр аращи, хэгъуэгум и лIыщхьэу узэрытета илъэс пщыкIутхум къриубыдэу, уи лэжьыгъэр хуэунэтIауэ щытащ мыхьэнэ куу, купщIэшхуэ зыхэлъ, республикэм и социальноэкономическэ, жылагъуэ — политическэ зыужьыныгъэхэм», — къыхигъэщащ Юрий Яковлевич. КъинэмыщIауи, полпредым псоми ягу къигъэкIыжащ дяпэкIэ зэлэжьыну программэри УФ-м и Президентым и Унафэм тещIыхьауэ зэрыщытыр, УФ-м и лъэпкъ зыужьыныгъэм зэрыхуэгъэзар. «Къалэн нэхъыщхьэр — цIыху къэс и лъэкIыныгъэхэр къызэкъуихыным, жылагъуэм и щыIэкIэ-псэукIэм ефIэкIуэным хуэлэжьэнращ», — къыпищащ Чайка Юрий. И фIэщ хъууи жиIащ Темрезов Рэшид бгъэдэлъ унафэщI, IэпщIэлъапщIагъ Iуэху зэхэщIыкI къулейр сэбэп зэрыхуэхъунур дяпэкIэ зыхуагъэувыж пщэрылъхэр гъэзэщIэным.

ЖиIащ КъЧР-м и Iэтащхьэм сыт и лъэныкъуэкIи дэIэпыкъуэгъу зэрыхуэхъунур. Парламентым и депутатхэри къыхуриджащ жэуаплыгъэ лэжьыгъэм деж КъЧР-м и Iэтащхьэм дамэгъу зыхуащIыну. Хъуэхъу гуапэхэр къыбгъэдэкIащ Кравцов Сергей. Абы гу лъитащ хэгъуэгум егъэджэныгъэ инфраструктурэ и лъэныкъуэкIэ ухуэныгъэми, къэгъэщIэрэщIэжыныгъэми, модернизацэ щIынми хуэгъэзауэ лэжьыгъэшхуэ гуэщIа зэрыхъуам, педагогхэм дэIэпыкъуныгъэфI зэрагъуэтым. И фIэщ хъууи къыхигъэщащ федеральнэ купсэм и дэIэпыкъуныгъэ хэлъу, Темрезов Рэшид Бориспий и къуэм къыдэлажьэ гупым дяпэкIи щIыхь хэлъу къахуэув къалэнхэр зэрагъэзэщIэнур.

Ставрополь крайм и губернатор Владимиров Владимир и хъуэхъу псалъэхэм къыхигъэщащ Къэрэшей-Черкесым игъуэта, фIагъ лъагэ зыхэлъ зэхъуэкIыныгъэшхуэхэр, щIэхщIэхыу ди хэгъуэгум къыщеблагъэкIэ, езым и щхьэкIэ илъагъухэр. Псом хуэмыдэу туризмэм игъуэт зыужьыныгъэфIхэм и гугъу ищIащ. ДяпэкIи къызэтемыувыIэну, хэгъуэгум и лIыщхьэри, абы къыдэлажьэ гупри Къэрэшей-Черкесым и ефIэкIуэныгъэм гупсэхуу хуэлэжьэну зэрыщыгугъыр жиIащ, абыкIи Темрезов Рэшид ехъуэхъуащ. Адыгэ Республикэм щыпсэу лъэпкъ куэдым, езым и щхьэкIи къабгъэдэкIа хъуэхъу гуапэр зэхуэсым щигъэIуащ, КъЧР-м и Iэтащхьэ IэнатIэм теува Темрезов Рэшид ехъуэхъуащ КумпIыл Мурат. «Жэуаплыгъэ ин зыхэлъ, хэгъуэгум и лIыщхьэ IэнатIэм илъэс пщыкIутхукIэ утетауэ, Парламентым и депутату хъуар зэдэарэзыуэ аргуэру я дзыхь къыуагъэзыныр — бгуэщIа лэжьыгъэм и гъэлъэгъуэныгъэфIщ, абы и уасэ нэхъыщхьэщ!

Адыгэ Республикэм пщIэшхуэ хуещI Къэрэшей-Черкесым и Iэтащхьэ Темрезов Рэшид Бориспий и къуэм, ди республикэр гуапэу дыдогуфIэ къуэш хэгъуэгум и сыт хуэдэ ехъулIэныгъэми. Ди республикэхэр зэныбжьэгъугъэ быдэкIэ, зэIыхьлыгъэкIэ, зэкъуэшыгъэкIэ зэпыщIащ. Хэгъуэгум и лIыщхьэм и фIыщIэкIэ, абы хуищI хэлъхьэныгъэ иным къыдэкIуэу, Къэрэшей-Черкесымрэ Адыгеймрэ дызэпызыщIэ, дызэкъуэзыгъэувэ Iуэхухэр нэхъри йофIакIуэ, заужь, быдэ мэхъу», — къыхигъэщащ Адыгэ Республикэм и лIыщхьэм. Къэбэрдей – Балъкъэр Республикэм щыпсэу лъэпкъхэм къабгъэдэкIыу КъЧР-м и Iэтащхьэ IэнатIэ лъагэр зыхуагъэфэща Темрезов Рэшид къехъуэхъуащ КIуэкIуэ Казбек.

«ЩIыхь лъагэщ Урысейм и Президентым къыбгъэдэкIа дзыхьыр. Жэуаплыгъэ ин зыхэлъщ КъэрэшейЧеркесым щыпсэу лъэпкъхэм — абыхэм къыхаха Парламентым и депутатхэм къыуагъэза дзыхьым. Си фIэщ мэхъу: хэлъ жэуаплыгъэ иным, игу ихауэ, щIыхь пылъу зыщалъхуа щIыналъэм, Хэкушхуэм къулыкъу хуищIэну сыт щыгъуи зэрыхуэхьэзырым я фIыгъэкIэ, Темрезов Рэшид къыхуэув къалэнхэм пэлъэщынущ, къэкIуэну илъэсхэми Къэрэшей-Черкесым и социальноэкономическэ зыужьыныгъэм фIагъ лъагэ хэлъу зригъэужьынущ, цIыхубэр, жылагъуэр къызэрыщыгугъыу къыщIэкIынущ». Дагъыстан Республикэм и лIыщхьэ IэнатIэм пIалъэкIэ тет Щукин Федор къыбгъэдэкIа хъуэхъу псалъэхэр утыкум щигъэIуащ Аскендеров Заур.

«Си фIэщ мэхъу: Темрезов Рэшид и лэжьыгъэкIэ зыIэригъыхьа Iуэху зэхэщIыкI уасэншэр, республикэм щыпсэухэр къызэрыкъуэтыр, зыщалъхуа щIыналъэм папщIэ ихь жэуаплыгъэ иныр адэкIи лъабжьэ быдэ хуэхъунущ хэгъуэгум папщIэ къэгъэщIыныгъэ лэжьыгъэр пищэным, проектыщIэхэр игъэзэщIэным, къыхуагъэув къалэныщIэхэр зэфIэхыным», — къыхигъэщащ абы. Республикэм и лIыщхьэ IэнатIэр къыкIэлъыкIуэ илъэситхум зыхуагъэфэща Темрезов Рэшид хъуэхъукIэ зыхуэзыгъэза динырылажьэм – Эркенов хьэжы-Мухьэммад жиIащ мы махуэр хэгъуэгум щыпсэууэ хъуамкIи насыпыфIэу зэрыщытыр. «Республикэм и унафэщI IэнатIэм зэрыпэрыта илъэс бжыгъэм хэгъуэгум щытепщэщ зэпIэзэрытыныгъэр, лъэпкъхэм, дин зэхуэмыдэ зезыхьэхэм я зэгурыIуэныгъэр.

ФIыщIэ ин хуэфащэщ щIыхь инхэр зыбгъэдэлъ апхуэдэ къуэфI зыпIа адэм – Темрезов Бориспий. ИкIи, республикэм щыпсэууэ хъуам къабгъэдэкIыу фIыщIэ абы худощI», — жиIащ муслъымэн динырылажьэм. Феофилакт и хъуэхъум къриубыдэу гу лъитащ а махуэм КъэрэшейЧеркесым кърахьа, «частица посоха пророка Моисея» щихъ нагъыщэм, дин хабзэ псоми абы пщIэ зэрыхуащIым. ИкIи, Къэрэшей-Черкесым и Iэтащхьэр щыхаха пIалъэр а Iуэхугъуэм зэрытехуар нагъыщэфI хъуну зэрыхуейри къыхигъэщащ. Динырылажьэхэм республикэм и Iэтащхьэм хуагъэфэщащ щихъ тхылъитI – КъурIэнрэ Библиерэ. Къэпсэлъэныгъэхэр зэфIэкIа нэужь, КъЧР-м и Парламентым и тхьэмадэр езым и щхьэкIэ, депутат корпусым къабгъэдэкIыу ехъуэхъуащ Темрезов Рэшид къыхуагъэфэща IэнатIэм папщIэ. «Къэрэшей-Черкесым и Iэтащхьэр щыхэтха махуэр республикэм и тхыдэм игъащIэкIи къыхэнэнущ хэгъуэгум и зыужьыныгъэщIэм и къежьапIэр щагъэтIылъауэ», — жиIащ Парламентым и тхьэмадэм.