ГъащIэ дахэ къызэпызыча

Тхьэм жиIэмэ, Хъумэрэ къуажэм щыщ ЖЭГУЭТЭН (Дыгъужь) Розэ Исмэхьил и пхъум накъыгъэм и 14-м илъэс 80 зэрырикъунур игъэлъэпIэнущ. Ар си анэшхуэм и дыщымкIэ къысхэщIыхьауэ сщIэжыххэнутэкъым, ди нэхъыжьыфI Дыгъужь Барисбий абы сыдэпсэлъэну чэнджэщ къыщызитым сигу къимыгъэкIыжамэ. Совет лъэхъэнэм пщIэ зыхуащIу щыта губгъуэ IэщIагъэхэм ятеухуауэ зыгуэр нэхъ къыбжезыIэжыфыну Хъумэрэ иджыпсту дэсыр Розэ закъуэу Барисбий къызжиӏати, кIыхьлIыхь езмыгъэщIу…

Читать далее

Акъылгъэлажьэ зэпеуэ

КъЧР-м лъэпкъ IуэхухэмкIэ, цIыхубэ зэпыщIэныгъэхэмрэ печатымрэкIэ и Министерствэм «Архыз 24» телеканалыр дэIэпыкъуэгъу къыхуэхъури, мэлыжьыхьым и 10-11 махуэхэм «Къэрэшей-Черкес Республикэм щыпсэу лъэпкъхэм я тхыдэр, я щэнхабзэхэмрэ хабзэхэмрэ» темэмкIэ «Этноквиз» акъылгъэлажьэ джэгур Черкесск къалэм щригъэкIуэкIащ. Нэгузыужь дауэдапщэхэм командэ 20 хэтащ курыт, ищхьэ щIэныгъэ къыздыщIах еджапIэхэм къабгъэдэкIауэ. Мы джэгур къызэрырахьэжьам и фIыгъэкIэ студентхэм Iэмал хъарзынэ яIащ я щIэныгъэр,…

Читать далее

ЛIыхъужьым и щIыхькIэ

2018 гъэм щегъэжьауэ, «Зыуэ щыт Урысей» партым и жэрдэмкӏэ ягъэзащIэ «Парта Героя» зи фӏэщыгъэцӏэ щӏэнгъуазэ проектыр. 2019 гъэм проектым федеральнэ мыхьэнэ иӏэу утыкум ирахьащ. Проектым ипкъ иткӏэрэ, ипэхуным партэхэр щагъэуващ курыт еджапӏэхэм, иужьым абыхэм гъусэ яхуэхъуащ ищхьэ еджапӏэхэри. 2022 гъэм нэс партэхэр зытраухуар Совет Союзым, Урысейм я лӏыхъужьхэращ. А илъэсым щыщӏэдзауэ лӏыхъужь партэхэр хуагъэув СВО…

Читать далее

Дунейр гъуазджэу зыхищIэт

Мэлыжьыхьым и 15-р къэрал куэдым щэнхабзэм и Дунейпсо Махуэу щагъэлъапIэ. Абы техуэу, щыгъуазэ фыхуэтщIыну дыхуейщ Къэрэшей-Черкесым щыщ адыгэхэм къытхэкIа сурэтыщI гъэщIэгъуэн МЭЗУКЪЭБЗ Хьэзрэт Умар и къуэм и къекIуэкIыкIам, лъэужьу къигъэнам. СурэтыщIым, жагъуэ зэрыхъущи, 2026 гъэм и щIышылэ мазэм и дунейр ихъуэжащ… Хьэзрэт 1940 гъэм мазаем и 27-м Хьэбэз къуажэм къыщыхъуауэ щытащ. И сабиигъуэри и щIалэгъуэри…

Читать далее

Лъэпкъым и чысэм и дыщэ кIанэ — псэужамэ, илъэс 85-рэ ирикъунут

Сэ сыкъамылъхуатэми адыгэу, Адыгагъэр, дауикI, зыхэслъхьэнт 1970 гъэхэм адыгэ (черкес) литературэм зи макъыр лъэщу къыщыIуа усакІуэхэм ящыщщ АбытIэ Хъызыр Ехья и къуэр, философие гупсысэ куу ин зыпкърылъар, псэм асыхьэту епщIылIэ и усэхэмкIэ цІэрыIуэ хъуар. Хъызыр 1941 гъэм мэлыжьыхьым (апрелым) и 6-м Хьэбэз районым хыхьэ Али-Бэрдыкъуэ (Хьэгъундыкъуей) къуажэм къызэрыкIуэ мэкъумэшыщІэ унагъуэм къыщыхъуащ. ЩыцІыкІуам Хъызыр есэп, физикэ…

Читать далее

Адэм и лъэужь дахэм тету

Сыт щыгъуэ зэманми архитекторыр пщIэ зиIэ IэщIагъэхэм хабжэ. Иужьрей илъэсхэм апхуэдэ IэщIагъэрылажьэхэр хэмыту зы ухуэныгъи, щIыпIэр зэIузэпэщ щIынри зэфIэкIкъым. Нобэрей архитекторым и къалэныр ухуэныгъэр тхылъымпIэм тещIыхьынымкIэ зэфIэкIкъым, атIэ ар зэрыщытынымкIэ гупсысэм къыщыщIэдзауэ хьэзыр щыхъум нэс зэзыгъэзахуэщ. Къэпщыныгъэр, итхъэкIэр, компьютер программэхэр нэгъэсауэ зэрацIыхун хуейм хуэдэ къабзэу щIыпIэр зэрыщытынур я нэгум къыщIагъыхьэфу, художественнэ гупсысэрэ творческэ еплъыкIэрэ я…

Читать далее

Псапэ зыхэлъ Iуэху

Адыгэ-Хьэблэ районым и еджакIуэхэм, я адэ-анэхэмрэ егъэджакIуэхэмрэ ящIыгъуу, къыкIэлъыкIуэ псапащIэ дэIэпыкъуныгъэр хуагъэхьэзыращ СВО-м щыIэ ди лъахэгъухэм. Районым и администрацэм къызэритамкIэ, абыхэм яхэлъщ зэIымыхьэу куэдрэ пхъумэфыну ерыскъыхэр (консервхэр, IэфIIуфIхэр, шей, кофе хуэдэхэр), зэрызагъэкъабзэ лIэужьыгъуэхэр, лъэпэд хуабэхэр, нэгъуэщIхэри. Район администрацэм и лэжьакIуэхэм фIыщIэ хуащIащ апхуэдэ гулъытэрэ жэрдэмрэ къызыбгъэдэкIахэм, жаIащ гулъэр куэд мыщIэу гъуэгу зэрытехьэнур, ди лIыхъужьхэм зэрыIэрагъэхьэнур….

Читать далее

ЛIыхъужьыгъэр щIэблэкIэрэ зэIэпах

СВО-м зи зауэлI къалэнхэр щызыгъэзащIэу 2024 гъэм гъатхэпэм (мартым) и 13-м Украинэм и щIыналъэм щекIуэкI зауэ операцэ хэхам щыхэкIуэда ди хэкуэгъу, лъэпкъэгъу къулыкъущIэ ныбжьыщIэ – МЫРЗЕЙ Мухьэмэд Нухь и къуэм зыщалъхуа и Хэкум — Урысейм и хьэлэмэтхэр ихъумэкIэрэ зэрихьа лIыхъужьыгъэр, къигъэлъэгъуа лIыгъэр, хэлъа хэкупсагъэр къытщIэтаджэ щIэблэмкIэ щапхъэ уасэншэщ. Апхуэдэ щIалэхэм яхэлъ Хэку фIылъагъуныгъэм, щыпкъагъэмрэ гъащIэ…

Читать далее

Лъэпкъыбзэхэр зыгъэIущащэ

УРЫСЕЙМ и тхакIуэхэми и журналистхэми я Союзхэм хэт, Урысей Федерацэм и тхакIуэхэм я Союзым и Ищхьэ Творческэ Советым хыхьэну къызыхуагъэфэща, «Во Благо Общества» ищхьэ нагъыщэмкIэ, Урысейм щыпсэу лъэпкъхэм я Ассамблеем и «За единение народов России» медалымкIэ зи цIэр къраIуа, Лермонтов М. и медалыр зезыхьэ, Къэрэшей-Черкес Республикэм и цIыхубэ усакIуэ, драматург цIэрыIуэ, этнолог ШЫБЗЫХЪУЭ (Балэ) Ларисэ…

Читать далее

НэщI мазэм: псапэмрэ гуэныхьымрэ

«Псапэ», «гуэныхь», «хьэлэл», «хьэрэм» псалъэхэр, нэгъуэщIхэр, хабзэ тхуэхъуауэ, диным идопх. Ауэ псапэмрэ гуэныхьымрэ динхэм я закъуэкъым зэхьэлIар, ар нэхъыбэу икIи нэхъыщхьэу епхащ цIыхум и дуней тетыкIэм, ар адрей цIыхухэм зэрапыкъуэкIымрэ зэрахущытымрэ, и псэр имыгъэуфIейуэ гъащIэ гъэунэхуныгъэхэм хишу Тхьэм и пащхьэм ирихьэжын хуейуэ зэрикъалэныр къызэрыгурыIуэм. Псэр Тхьэм къызэрыдитам хуэдэ къабзэу, гуэныхьхэмкIэ дымыуцIэпIу, и пащхьэм итхьэжынращ гъащIэм…

Читать далее