Накъыгъэм и 9-м хуэкIуэу Хьэбэз районым хыхьэ Бэвыкъуэ къуажэм щыт, Хэку зауэшхуэм хэкIуэда зауэлIхэм я фэеплъ «Родина – Мать» мемориалым деж «Движение первых» зэщIэхъееныгъэм хэкупсэ Iуэхугъуэ къыщызэригъэпэщащ. Ар ирагъэкIуэкIащ зэщIэхъееныгъэм зэхиубла, «Хранители истории» Урысейпсо проектым ипкъ иту. Фигу къэдгъэкIыжынщи, мемориалым щыщIалъхьэжауэ щытащ 1943 гъэм щIышылэм и 18-19 махуэхэм къриубыдэу мы щIыпIэм щекIуэкIа зэхэуэ нэщIэбжьэм зи псэ зыта зауэлI 200-м щIигъу.
Абыхэм я кхъащхьэм «РодинаМать» фэеплъыр 1967 гъэ лъандэрэ щхьэщытщ. ЩIалэгъуалэ зэщIэхъееныгъэм и къудамэхэр ди хэгъуэгум и район псоми зэрыщылажьэм къыхэкIыу, мы фэеплъ, хэкупсэ Iуэхугъуэми хэта ныбжьыщIэхэр республикэм и дэнэ лъэныкъуи къикIащ. КъинэмыщIауэ, мы фэеплъ Iуэхугъуэм хэтащ Хьэбэз муниципальнэ районым и Iэтащхьэ Тэмазэ Рэмэзан, «Движение первых» Урысейпсо щIалэгъуалэ зэщIэхъееныгъэм и хэгъуэгу къудамэм и Советым и пашэ Кочкаровэ Алинэ, зауэ операцэ хэхам и ветеран Кълыш Мыхьэмэд, «Авангард» егъэджэныгъэ-методическэ зауэхэкупсэ купсэм и унафэщI Баев Уэсмэн, Бэвыкъуэ къуажэм и администрацэм и Iэтащхьэ Хъубий Iэзэмэт сымэ, нэгъуэщIхэри.
Хьэбэз районым и Iэтащхьэ Тэмазэ Рэмэзан ныбжьыщIэхэм псалъэ гуапэкIэ япежьащ. — Сыхуейщ фIыщIэ яхуэсщIыну нобэ фэеплъ сынхэр, абыхэм япыщIа тхыдэр зыхъумэ, къэзыгъэщIэрэщIэж дэтхэнэ волонтёрми. Ди блэкIар, ди адэжьхэм зэрахьа лIыгъэр зэи тщы гъупщэнукъым икIи абыхэм я фэеплъым дыхуэфащэу дыпсэуныр ди къалэнщ. Апхуэдэ къабзэу, фIыщIэ яхузощI щIалэгъуалэ IуэхухэмкIэ Министерствэмрэ «Движение первых» зэщIэхъееныгъэмрэ нобэ мыхьэнэшхуэ зиIэ мыпхуэдэ дауэдапщэ зэрырагъэкIуэкIым папщIэ, — жиIащ Iэтащхьэм. «Движение первых» щIалэгъуалэ зэщIэхъееныгъэм и пашэ Кочкаровэ Алинэ и къэпсэлъэныгъэм къыхигъэщащ хэкупсэ дауэдапщэм хэт ныбжьыщIэхэр нэхъыфIхэм я нэхъыфу зэрыщытыр. — Ахэр илъэсым и кIыхьагъкIэ Хэку зауэшхуэм хэкIуэдахэм я фэеплъ сынхэр гъэкъэбзэным, зехьэным, вахтэ абдеж щыхьыным жыджэру хэтащ.
Фэ ныбжьыщIэхэращ ди пщэдейр! Абы къыхэкIыу фыкъыхузоджэ фи псалъэм, фщIэм теухуауэ жэуаплыгъэ сыт щыгъуи фхьыну! Ар сыт и IуэхукIи лъабжьэ быдэ фхуэхъуну хьэлыфIщ, — жиIащ Кочкаровэм. Кълыш Мыхьэмэд и къэпсэлъэныгъэм къыщыхигъэщащ нобэ ди мамыр уафэр тхуэзыхъумэ щIалэхэм фIыщIэ мыкIуэщI зэрахуэфащэр. ИкIи жиIащ 1941-1945 гъэхэм щыгъуэ ди лъэпкъыбэ къэралым нацизмым текIуэну лъэкIыныгъэ зэриIар, ноби зэриIэр. Хъубий Iэзэмэти къыхигъэщащ Хэку зауэшхуэм щыгъуэ зауэлIхэм, тылым къэна цIыху къызэрыкIуэхэм къалъыкъуэкIа лIыгъэр щIалэгъуалэм ягъэцIыхунымкIэ, захегъэщIэнымкIэ лэжьыгъэшхуэ районым зэрыщрагъэкIуэкIыр, ныбжьыщIэхэм тхыдэр ящымыгъупщэу, пщIэ хуащIу къыдэкIуэтеину зэрыщыгугъыр.
Мы хэкупсэ дауэдапщэм ипкъ иту илъэс 14 ирикъуа ныбжьыщIэ бжыгъэм я япэрей паспортхэри IэщIагъыхьэжащ. Шэч хэмылъу, ар абыхэм я гум къинэжын Iуэхугъуэщ. Нэхъыщхьэращи, ныбжьыщIэхэмрэ къулыкъущIэхэмрэ мемориалыр зи кхъэлэгъунэ хъуа зауэлIхэм дакъикъэкIэ яхуэщыгъуащ, МафIэ Мыужьыхым удз гъэгъахэр тралъхьащ. А къалэн пажэр зэфIэкIа нэужь, дауэдапщэм хэта дэтхэнэми Iэмал иIащ ныбжьыщIэхэм къызэрагъэпэща станцэ зэхуэмыдэхэм зыщагъэгъуэзэну. Апхуэдэт автоматыр зэпкърылъхьэн-зэпкърыхыныр, окопнэ шэху уэздыгъэхэр щIыныр, зауэлIхэм зэрызахъумэн маскировочнэ хъыхэр зэращIыр зэгъэлъагъуныр, нэгъуэщIхэри
Больше на Черкес хэку
Подпишитесь, чтобы получать последние записи по электронной почте.
