ЗэдеIэр лъэщщ

Ди лъэпкъым, адыгэ зыщыпсэу республикэхэм я дежкIэ мыхьэнэшхуэ зиIэ, лъэпкъ журналистикэм и тхыдэм къыхэнэжыну Iуэхугъуэ дахэ щекIуэкIащ Къэрэшей-Черкес Республикэм. КъБР-м, КъЧР-м, АР-м къыщыдэкI «Адыгэ псалъэ», «Черкес хэку», «Адыгэ макъ» газетхэм я редакцэхэр щызэхуэзащ Черкесск къалэм пэмыжыжьэ Бэвыкъуэ жылагъуэм дэт зыгъэпсэхупIэ щIыпIэ дахэм. Лъэпкъ журналистикэм зи гъащIэр тезухуауэ республикищым щылажьэ цIыху зэчиифIэхэр зэрыцIыхунумэ, зэдэлэжьэнумэ, зэпсэлъылIэнумэ, къызыхуэт щымыIэу «Черкес хэку» газетым и редактор нэхъыщхьэ АБИДОКЪУЭ Люсанэ къызэригъэпэща зэхуэсым и лэжьыгъэ Iыхьэри, абы къыпыта зэш-зэхэсри хуабжьу гукъинэжу, щхьэпэу екIуэкIащ.

Адыгэ газетищым я зэдэлэжьэныгъэм илъэс 40-кIэ узэIэбэкIыжмэ къыщыщIедзэ. Абы щыгъуэм тхыгъэхэм махуэ бжыгъэкIэ пэплъэу зэIэпахыу, зэзэмызэ лэжьапIэ телефонкIэ зэпсалъэу, илъэсым зэ нэхъ мыхъуми редакцэхэм я лэжьакIуэхэр зэхуэзэу щытамэ, иджы дэ ди Iэмалхэмрэ зэпыщIэныгъэмрэ гъунэ имыIэу жыпIэ хъунущ. Дэ махуэ къэс дызопсалъэ, дызэхуотхэ, ди тхыгъэхэр дакъикъэ бжыгъэм зэIэпы дох, ди гупсысэхэр тыншу гъащIэм, лэжьыгъэм хыдопщэф. Дяпэ ита журналистхэм кърагъэжьауэ «летучкэ зэхэткIэ» дызэджэ мы Iуэхум а Iэмалхэм нэхъри зригъэужьри, мы гъэм редакцищыр дызэхыхьэну мурад тщIащ.

АдыгэбзэкIэ къыдэкI газетхэр зэманым декIуу, ар щIыщыIэ лъэпкъыр зэригъэубыду, къызыхудэкI цIыхубэм я пащхьэ хъыбар гъэщIэгъуэнхэр итлъхьэу дылэжьэн папщIэ, нэгъа бэ щегъэжьауэ проектыщIэ дгъэпсащ. ЗэрыфщIэжщи, — нэгъабэ «Адыгэ псалъэ» газетым и лэжьакIуэ, тхакIуэ Чэрим Марианнэ къыхилъхьэщ, ар редактор нэхъыщхьэхэм даIыгъри, ди журналистхэмкIэ дызэхъуажэурэ адыгэ редакцэхэм дыщылэжьащ. Сэрат япэ кIуэгъуэр къызытехуари, хуабжьу гъэщIэгъуэну, гукъинэжу екIуэкIащ а тхьэмахуитIыр. Къэрэшей-Черкесым, Адыгейм щыслъэгъуа псори газет щхьэхуэхэм щызэхуэхьэсауэ къыдэдгъэкIыжащ, апхуэдэ дыдэу адрей хэгъуэгухэм я къыдэкIыгъуэхэми къытехуэжащ Тау Замирэ, Ансыкъуэ Иринэ («Адыгэ макъ»), Аслъэныкъуэ Мадинэ (Къэрэшей-Черкес) сымэ я IэдакъэщIэкIхэр. Илъэс къэс а проектыр нэхъ щIэщыгъуэу, яIэщIэмужагъуэу ирагъэкIуэкIын мурадкIэ, «Адыгэ макъ» газетым и редактор нэхъыщхьэ МэшлIокъуэ Саидэ къыхилъхьащ гупхэр нэхъ гъунэгъуу зэрыцIыхун, лэжьыгъэм и къызэгъэпэщыкIэмкIэ зэдэгуэшэн папщIэ, редакцищыр щIэх-щIэхыу зэIущIэныр зэрыфIэкъабылыр.

Ар кIахэхэмрэ къэбэрдейхэмрэ я зэхуаку дэс хьэжрэтхэм къапхъуатэри, «Черкес хэку»-м и редактор нэхъыщхьэ Абидокъуэ Люсанэ и фIыгъэкIэ, мы гъэм Iэтауэ, цIыху куэд къызэщIиубыдэу, купщIафIэу зэхыхьэр екIуэкIащ. Зэкъуэшхэр зэщыгуфIыкIыу зэхуэзащ.НобэкIэ адыгэ газет къыдэзыгъэкIхэм нэхъыжьу яхэтыр «Адыгэ псалъэ»-м и редактор нэхъыщхьэ Жыласэ Заурбэчщ. Абы «летучкэр» къызэIуихащ икIи иригъэкIуэкIащ. Япэ щIыкIэ редактор нэхъыщхьэхэм зэрагъэцIыхуащ я унафэм щIэту лажьэхэр. КъБР-м икIа гупым хэтащ Къумахуэ Аслъэн, Табыщ Мурат, Къаншокъуэ Эллэ, Чэрим Марианнэ, ЩхьэщэмыщI Изэ, НэщIэпыджэ Замирэ, ТекIужь Заретэ, Гугъуэт Заремэ, Багъэтыр Луизэ, Нэзрэн Рае сымэ. «Адыгэ макъ» газетым и редактор нэхъыщхьэ МэшлIокъуэ Саидэ къыздишащ Тау Замирэ, Тхьэрыкъуахъуэ Iэдэм, Гъуэмлэшх Байзэт, Аулъэ Аскэр, Тхьэрыкъуахъуэ Сафиет, Ансыкъуэ Иринэ, КIарэ ФатIимэ, Делэкъуэ Анетэ, Лъэпщыкъуэ ФатIимэ, Щхьэлахъуэ Светланэ сымэ. «Черкес хэку» газетым и редактор нэхъыщхьэ Абидокъуэ Люсанэ дигъэцIыхуащ бысым редакцэм и лэжьакIуэхэр: Дэбагъуэ Хьэтызэ, Туаршы Ирэ, Муссэхэ Зуридэ, Аслъэныкъуэ Мадинэ, Лыхь Тимур, ЛIымаху Iэсят, Борэныкъуэ Мадинэ, Чырбыж Иринэ, Емзэгъ Даринэ, Шыбзыхъуэ Ленэ сымэ. ЗэIущIэм и пэщIэдзэу Абидокъуэ Люсанэ и хьэщIэ редакторхэм яритыжащ КъЧР-м лъэпкъ IуэхухэмкIэ, хъыбарегъащIэ Iэмалхэмрэ печатымрэкIэ министр Есенеев Мурат зэхуэсым хэтхэм фIэхъус псалъэкIэ зэрызахуигъазэр зэрыт тхылъыр.

ЗэIущIэр къызэIуихри, адыгэ редакцищым я зэдэлэжьэныгъэм къежьапIэ хуэхъуар, илъэс бжыгъэ куэд щIауэ журналистэр зэрызэдэлажьэр, абы иджыри къыпыщэн зэрыхуейр къыхэщу къэпсэлъащ Жыласэ Заурбэч. Лъэпкъыбзэм ирилажьэхэм, адыгэ газетыр къыдэзыгъэкIхэм я пащхьэ къиувэ къалэным жэуаплыныгъэ ин зэрыпылъыр, ахэр нобэ бзэм и хъумакIуэу зэрыщытыр къыхигъэщащ унафэщIым. Заурбэч тепсэлъыхьащ «Адыгэ псалъэ» газетым и лэжьыгъэ къызэгъэпэщыкIэм хэлъ щхьэхуэныгъэхэм, редакцэр зэрылажьэ Iэмалхэм, газетым нобэ и Iуэху зэрыдэкIым.

Гугъуехь нэхъ зыпылъхэм ящыщу Жыласэм къыхигъэщащ щIэджыкIакIуэхэм я бжыгъэр гъэ къэс нэхъ мащIэ зэрыхъур, газетыр цIыхухэм щIытрамыдзэм пощтым зэраIэримыгъэхьэфыр и зы щхьэусыгъуэу зэрыщытыр, бзэм ирилэжьэн щIалэгъуалэ къызэремыкIуалIэр, нэгъуэщIхэри. КъБР-м и журналистхэм я Зэгухьэныгъэм и тхьэмадэ Жыласэ Заурбэч зи гугъу ищIахэм ящыщщ журналист ныбжьыщIэхэр щагъасэ еджапIэ Союзым къызэрызэIуихар, ар республикэм къарит гранткIэ илъэс зыбжанэ хъуауэ зэрылажьэр, зи щIалэгъуэхэри, ныбжь зиIэхэри къызэрекIуалIэр. Апхуэдэуи редактор нэхъыщхьэр тепсэлъыхьащ КъБКъУ-м журналистикэмкIэ факультет зэрыщылажьэм, филологиемкIэ Институтым адыгэбзэмрэ литературэмрэкIэ и къудамэм и еджакIуэхэм я практикэр «Адыгэ псалъэ»-м зэрыщагъакIуэм, нэгъуэщIхэми. МэшлIокъуэ Саидэ къызэхуэсахэм яхутепсэлъыхьащ махуэ къэс къыдэкI «Адыгэ макъ» газетым гулъытэ нэхъ зыхуищIхэмрэ щIэджыкIакIуэхэм зэрапыщIамрэ.

Апхуэдэуи къыхигъэщащ республикэ зэмылIэужьыгъуэхэм къикIа журналистхэр редакцэ щхьэхуэ щхьэхуэу къызэримылъытэр, адыгэбзэкIэ тхэхэр зы гуп зэкъуэту зэрыщытыр, иужьрей илъэсым газет къыдэгъэкIыным щIэ куэд къызэрыхагъэхьар. — Нэгъабэ едгъэкIуэкIа журналист зэдэлэжьэныгъэм мыхьэнэшхуэ иIауэ къызолъытэ, — жиIащ Саидэ. – Ди къуэш хэгъуэгухэм я цIыху цIэрыIуэхэр, IэпщIэлъапщIэхэр, зэчиифIэхэр зэдгъэцIыхуащ, абыхэм ятеухуа хъыбар гъэщIэгъуэнхэр ди щIэджыкIакIуэхэм я пащхьэ итлъхьэжащ.

Хуабжьу ди гуапэ хъуащ Адыгейм и махуэм техуэу ди хъыбар зэрыт «Адыгэ псалъэ»-р КъБР-м къызэрыщыдэкIар, тхыгъэ купщIафIэхэр щызэхуэхьэсарэ сурэт щхъуэкIэплъыкIэхэмкIэ гъэщIэрэщIэжауэ «Черкес хэку» газетыр дунейм къызэрытехьар. Мис апхуэдэ зэпыщIэныгъэхэм дыхуэныкъуэщи, дяпэкIи зедгъэубгъуну игъуэу къызолъытэ. Псалъэм къыдэкIуэу жыпIэмэ, тхакIуэ цIэрыIуэ МэшбащIэ Исхьэкъ и ныбжьыр илъэс 95-рэ щрикъум ирихьэлIэу и зы усэ диалект зэмыщхьхэмкIэ республикищми щыщхэр къеджэу ТГ-зэпыщIэныгъэм къитлъхьэну гукъыдэж тщIати, ар къыддэфIыгъащ. Къэбэрдей-черкесыбзэкIэ фэ къыфлъыса Iыхьэр зэвдзэкIыу а видео пычыгъуэр зэрывгъэбеяр куэд и уасэщ, куэдми ягу дыхьауэ хъыбархэр къытIэрыхьащ.

Сыхуейт дяпэкIи мис апхуэдэ творческэ лэжьыгъэхэр зэдэдгъэзэщIэну, мыпхуэдиз творческэ цIыху щызэхыхьакIэ, гупсысэ купщIафIэхэр къыхалъхьэу ди зэпыщIэныгъэр ягъэбыдэну. МэшлIокъуэ Саидэ жиIащ адыгэ редакцэм газет къыдигъэкIым и мызакъуэу, республикэм щекIуэкI жылагъуэ Iуэхухэм жыджэру зэрыхэтыр, езыхэми Iуэхугъуэ зэмылIэужьыгъуэхэр къызэрагъэпэщурэ зэрыдахыр, редакцэм зэIущIэхэр, зэхуэсхэр, Iэнэ хъурейхэр зэхишэурэ упщIэ зэмылIэужьыгъуэхэм зэрытепсэлъыхьыр. «Черкес хэку» газетым и редактор нэхъыщхьэ Абидокъуэ Люсанэ республикищым адыгэбзэкIэ тхэ и журналистхэр зэрызэдэлажьэм хуиIэ еплъыкIэр къиIуэта нэужь, КъЧР-м къыщыдэкI лъэпкъ газетым нобэ иIэ щыIэкIэ-псэукIэм убгъуауэ тепсэлъыхьащ. Хьэжрэт адыгэхэр цIыхуми, лъэпкъми, гъунэгъуми хузэIухауэ мэлажьэ, ауэ псом япэ ирагъэщыр къызыхэкIа лъэпкъым и бзэр хъумэнырщ, щIэблэм анэдэлъхубзэр яIурылъу къэгъэхъунырщ, тхылъымпIэм тету къыдэкI газетым и мыхьэнэ нэхъыщхьэр игъэзащIэу къыдэгъэкIынырщ.

Люсани къыдэлажьэхэми газет лэжьыгъэм къыдэкIуэу, Iуэхугъуэ гъэщIэгъуэн куэд къызэрагъэпэщ, республикэм щекIуэкI зэхыхьэхэм жыджэру хэтщ, федеральнэ мыхьэнэ зиIэ зэхуэсхэм лъэпкъ Iуэхум теухуауэ къыщопсалъэ. Редактор нэхъыщхьэм къыхигъэщащ зэкъуэш хэгъуэгухэм я адыгэбзэ къыдэкIыгъуэхэр зэрызэдэлажьэм къыдэкIуэу, КъЧР-м къыщыдэкI лъэпкъ газетитхури, щхьэж зыщыщым теухуа хъыбархэмкIэ зэхъуажэурэ напэкIуэцI гъэщIэгъуэнхэр щIэджыкIакIуэхэм зэрыбгъэдалъхьэр. ДяпэкIэ нэхъыбэу гулъытэ зыхуэщIыпхъэхэм ящыщу къигъэлъэгъуащ электроннэ Iэмалри, тхылъымпIэм тету къыдэкI газетым бгъурыту зегъэужьын зэрыхуейр.

Абы теухуауэ «Черкес хэку»-м щащIэхэм тепсэлъыхьащ редактор нэхъыщхьэм бжыгъэр зи лъабжьэ зыужьыныгъэмкIэ и къуэдзэ Аслъэныкъуэ Мадинэ. — Сыт хуэдизу дигурэ ди псэрэ етауэ дызэса газетыр къыдэдмыгъэкIми, зэманым дыдекIун папщIэ, электроннэ Iэмалхэм дыхуэкIуэн зэрыхуейр Iэпэдэгъэлэл тщIы хъу нукъым, — жиIащ Мадинэ. – Дэ зи унафэ дыщIэт Министерствэм ди пщэ къыдилъхьауэ иджыпсту долэжь газетым и электроннэ теплъэр махуэ къэс Интернетым къигъэхьэным, ауэрэ зэманым нэхъ декIу электроннэ къыдэкIыгъуэ щхьэхуэ къызэдгъэпэщыным. Фи газетхэм сыкIэлъыплъати, «Адыгэ макъ»-м сайт убгъуа егъэлажьэ, бзищкIэ хъыбархэр къралъхьэу, «Адыгэ псалъэ»-м электроннэ газет щхьэхуэ махуэ къэс къыдегъэкI.

Дэ тщIы электроннэ напэкIуэцIым иIэр нэгъуэщI теплъэщ, абы къытехуэхэр, нэхъ еджэгъуафIэ хъун хуэдэу сайтым къыдолъхьэ, абы дяпэкIэ зэрызедгъэужьыну Iэмалхэри къыдогупсыс.

Электроннэ газет лIэужьыгъуэхэм Интернетым къызэрырагъэхьэ хабзэхэм, абы ехьэлIауэ Роскомнадзорым жыпхъэ щхьэхуэхэр зэригъэувым, абыхэм набдзэгубдзаплъэу хущытын зэрыхуейм тепсэлъыхьащ «Адыгэ макъ»-м и лэжьакIуэ Гъуэмылэшх Байзэт. Адыгей газетыр зыхэт Iуэху щхьэпэхэм теухуауэ къыщыпсалъэм «Адыгэ макъ» газетым и редактор нэхъыщхьэм и къуэдзэ Тау Замирэ и гугъу ищIащ Адыгэ Республикэм и журналистхэм я Союзым и унафэщIу иджыблагъэ ягъэува, АР-м щIыхь зиIэ и журналист ТIэш Светланэ проект телъыджэ утыку къызэрырихьам, «Лъэпкъ журналистикэмкIэ еджапIэ» къызэрызэригъэпэщам, ар игъэлэжьэн папщIэ республикэм гранту сом зы мелуанрэ ныкъуэрэ зэрыхухихам, нэгъуэщIхэми. — Мы проектым лъэныкъуэ куэд къызэщIеубыдэ. Светланэ мыбы къыхишащ телевиденэм, радиом, газетым адыгэбзэкIэ щылажьэ журналист нэхъыфIхэр. Дэри «Адыгэ макъ»-м и редакцэм техникэ щхьэхуэ щIэту, еджапIэм къекIуалIэ ныбжьыщIэхэр газет Iуэхумрэ адыгэбзэмкIэ тхэнымрэ хуэдгъэсэнущ, дэ тщIэхэр ябгъэдэтлъхьэнущ, — жиIащ Замирэ. – Хэт абы къэкIуэнур жыпIэмэ, проектым ипкъ иткIэ, дэ ди пщэрылъщ, адыгэ къуажэхэм дэт курыт еджапIэхэр къызэхэткIухьыну, нэхъыжь классхэм щеджэхэм дахуэзэну, зыфIэгъэщIэгъуэнхэр къедгъэблэгъэну, студентхэм дадэлэжьэну. Лъэпкъым хуэлажьэ журналистыр нобэ хъыбар къэIуэтакIуэ къудейуэ щыткъым.

Ар ухуеймэ, щэнхабзэм и лэжьакIуэщ, адыгэ хабзэм и зехьакIуэщ, экономикэм, политикэм, мэкъумэшым, узыншагъэр хъумэным, егъэджэныгъэм, гъащIэм и сыт хуэдэ лъэныкъуэми фIыуэ хэзыщIыкI IэщIагъэлIщ, уеблэмэ дипломатщ. Мис апхуэдэ еплъыкIэ сиIэ мэхъу дэ дгъэзащIэ къалэнхэр къэспщытэжа нэужь. Ди IэщIагъэм иIэ мыхьэнэр ныбжьыщIэхэм яхуэтIуатэу зэдгъэхъуэпсэн хуейщ, диужь къиувэн диIэн папщIэ. Къэухь IэрыщIым (ИИ) и Iэмалхэр «Адыгэ макъ» газетым къызэригъэсэбэпым теухуауэ къэпсэлъащ икIи компьютерымкIэ дигъэлъэгъуащ Аулъэ Аскэр.

«Черкес хэку» газетым и лэжьакIуэ Туаршы Ирэ къызэхуэсахэм ягу къигъэкIыжащ дяпэ итахэм я зэхэтыкIамрэ зэдэлэжьэкIамрэ. Нобэрей ди зэпыщIэныгъэр зи фIыщIэхэу я цIэр къриIуащ Мэзыхьэ Борис, ХьэщIэмыз Биболэт, Къардэн Мухьэмэд, ХьэфIыцIэ Мухьэмэд, Дэбагъуэ Мухьэмэд сымэ икIи жиIащ абыхэм кърахьэжьа Iуэхум иIа мыхьэнэм а хабзэр нобэр къыздэсым имыгъэкIуэдауэ газетищым зэрызэрахьэр щыхьэт зэрытехъуэр. «Адыгэ псалъэ» газетым и лэжьакIуэ Табыщ Мурат и гугъу ищIащ лъэпкъ газетищым япэ лъэбакъуэхэр зэрачрэ адыгэбзэр хъумэным, абы и пщӀэр къэӀэтыным телажьэ зэпыту къызэрекIуэкIым.

«Махуэ къэс дунейм къыщекӀуэкӀ Ӏуэхугъуэхэр тхыгъэм щибгъэзэгъэжкӀэ, Ӏэмалыншэу уогупсыс ар зыбгъэдэплъхьэ лъэпкъым къызэрыгурыӀуэнум икӀи къызэрыщыхъунум. КъызэрыгуэкӀыу жыпӀэнумэ, къэхъугъэм и закъуэкъым пэжу птхыжыну узыхущӀэкъур, атӀэ ар зэрыптхыж бзэр шэрыуэ зэрыхъуным, къабзэу къызэрыӀуным, нэгъэсауэ зэрызэпэщынум иужь уитщ, — жиIащ Мурат. — Арыххэуи, журналистым и лэжьыгъэм ӀуэхугъуитӀ щызэхэухуэнащ – пэжыр цӀыхум деж нэхьэсынымрэ адыгэбзэм и фащэр зэпэщ щӀынымрэ. Иджырей дунейм ди лъэпкъ газетищым хуэдэу, адыгэбзэм и къэкӀуэнум телажьэ щыӀэу къыщӀэкӀынукъым.

Мы зэӀущӀэм и мыхьэнэри абы и лъэныкъуэкӀэ къыпхуэмылъытэну инщ: зэрытщӀэщи, адыгэ хэгъуэгухэм адыгэбзэм и псэлъэкӀэ зэмылӀэужьыгъуэхэр щызокӀуэ, щызэхэпхым деж абыхэм яхъумэ хъугъуэфӀыгъуэхэм гу лъыумытэнкӀэ Ӏэмал имыӀэу ИщхьэкӀэ зи гугъу сщӀам хуэпшэжмэ, адыгэ редакцэхэр махуэ къэс зыжьэхэуэ Ӏуэхугъуэхэр зэрылъащэ бзэм и Ӏэмалхэр халъхьэурэ къаӀуэтэн хуейуэ щытыкӀэ йоувэ. Дэ дызылъэпкъыу щыжытӀэкӀэ, зым къигъуэтам адрейр щыгъуазэ хуэхъуу зэдэлэжьэныр игъуэу къысщохъу, ди адыгэбзэм и зыужьыныгъэм телажьэуи къызолъытэ.

Мы Ӏуэхум хуэгъэза щапхъэхэр мымащӀэу диӀэщи, ар нэхъыбэ щӀын хуейщ. Журналист ӀэщӀагъэ зиӀэхэм зэхах адыгэбзэ зэмылӀэужьыгъуэхэм хуэдиз зэхэзых куэд щыӀэкъым – а Ӏэмал гъуэзэджэр къэдгъэсэбэпми ягъэ кӀынукъым. Псом япэ игъэщыпхъэхэм ящыщщ цӀыхум дэлэжьэныр. Къапщтэмэ, газетыр щӀыщыӀэр ахэращ. Ӏэджэрэ срохьэлӀэ, мы Ӏуэхугъуэм фытетхыхьамэ, мо цӀыхум ехьэлӀа тхыгъэ вгъэхьэзырамэ, сыту дэгъуэ хъунт, жаӀэу. Иужьрей илъэсхэм, гу зэрылъыстэмкӀэ, ӀэнатӀэм ехъулӀэныгъэ щызиӀэ, лэжьыгъэ гуэркӀэ цӀэрыӀуэ хъуахэм, къэралым деж мыхьэнэ щызиӀэ къэхъугъэхэм гулъытэ нэхъыбэ ягъуэт.

ЩӀым елэжьым, къуажэм дэсым, къызэрыгуэкӀ гъащӀэм увыпӀэ дахэ щызиӀэ цӀыхухэм нэхъ мащӀэурэщ дазэрыхуеплъэкӀыр. Езы лъэпкъым, жылагъуэм уепха нэужь, абы и гурыгъу-гурыщӀэхэри, и гукъеуэри, и гухэхъуэри нэхъыфӀу болъагъу, я чэнджэщ зэхыбох, я ущие зыбохьэлӀэ. А лъэныкъуэр къыдэтӀэтеятэмэ, зихуэдэ щымыӀэ лъэпкъ хъугъуэфӀыгъуэ хъунт». Газетыр ефӀэкӀуэным и хэкӀыпӀэхэм щытепсэлъыхьым «Адыгэ псалъэ» газетым и лэжьакIуэ Чэрим Марианнэ жиIащ: «Зырызу дыщытыху, газетым еджэри мащӀэу, тезыдзэри къызыфӀэӀуэхури мыкуэду, дэри тщӀэм зыри хуэмей хуэдэу къытщохъу.

Дызэрызэхуэсу, Ӏэнэм и лъакъуищым щхьэ къытралъхьам ещхьу, нэхъ нэгъэса дохъу, ди лъэри нэхъ щӀокӀ. Мы Ӏуэхур щӀетшэжьам и щхьэусыгъури аращ, зи къарур щӀэкӀыу къытфӀэщӀ адыгэбзэр зэрылъэрызехьэр, сыт хуэдэ гупсыси, гурыщӀи къызэрырипӀуэтэфынур дэ езым ди фӀэщ тщӀыжын папщӀэщ. Дэ дримыкъу псалъэхэр фэ къыфӀытхынщ, фэри дыдей гуэр къэфщтэнщ… Псалъэм и хьэтыркӀэ, дэ «Ӏэтащхьэ» жыдоӀэ республикэм и унафэщӀым и къулыкъур къыщыдгъэлъагъуэкIэ. Адыгейхэм я «лӀыщхьэр» нэхъ хуэкӀуэу къытщохъу.

Ди ныбжьэгъухэм «Ӏэтэр зэпхар мэкъурщ, цӀыху Ӏэтэ щыӀэкъым» къыщыджаӀэ къохъу. «Искусственный интеллектыр» «Черкес хэку»-м нэхъ Ӏэзэу зэрадзэкӀауэ къытфӀэщӀащ, дытепсэлъыхьыху: «къэухь ӀэрыщӀ» жывоIэ, ар ди «акъыл ӀэрыщӀым» нэхърэ гум нэхъ къещтэ». «ЗэдеIэр лъэщщ» жыхуаIэращи, а махуэм екIуэкIа псалъэмакъыр кIыхьу щытащ, акъылэгъу зэхуэхъуахэри, псалъэм, лэжьыгъэм теухуауэ зи еплъыкIэкIэ зэдэгуэшахэри куэдщ. Зэхуэсахэм унафэ ящIащ дяпэкIэ нэхъ зэпхауэ зэдэлэжьэну, лъэпкъ журналистикэм зэрызрагъэужьыну Iэмалхэр, проектхэр зэгъусэу къагупсысу гъащIэм хапщэну, зэкъуэш хэгъуэгуищым адыгэбзэкIэ щытхэ IэщIагъэлIхэр зэхыхьэну, зэхыхьэгъуэ къэси жыпхъэ зэмылIэужьыгъуэхэм иту къызэрагъэпэщыну. …

«Черкес хэку»-м Бэвыкъуэ щIыпIэ дахэм къыщызэригъэпэща зэхуэсышхуэм и етIуанэ Iыхьэми журналистхэм зызыщамыгъэнщIу зэпсалъэрт, зым адрейм интервью къыIихырт, телевиденэмкIэ, радиомкIэ, социальнэ зэпыщIэныгъэхэмкIэ къатыжыну нэтынхэр ягъэхьэзырырт…

Зэш-зэхэсым дежи гу зэщахуэху щызэбгъэдэсащ бзэм и лэжьакIуэхэр. А Iыхьэр ягъэдэхащ КъЧР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, пшынауэ Iэзэ ЛIымаху Зэрылэ (Фирэ), уэрэджыIэ зэчиифIэ Туаршы Iэминат, Али-Бэрдыкъуэ дэт щэнхабзэмкIэ Унэм и унафэщI Унэгъэс Зэмрэт сымэ.

НЭЩIЭПЫДЖЭ Замирэ, КъБР-м, АР-м щIыхь зиIэ я журналист, Черкесск-Налшык