Я щIэныгъэр къыхалъытэу

ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Академием Къэрэшей-Черкесым щиIэ щIэныгъэ купсэм и зичэзу зэIущIэ мэлыжьыхьым и 28-м Черкесск къалэм щекIуэкIащ. ЗэIущIэм ипкъ иту зыхэплъа упщIэ нэхъыщхьэхэр теухуат ЩIДАА-м зэхьэзэхуэр и лъабжьэу хагъыхьэну член-корреспондентхэр къыхэхыным, абы хэтхэм ящыщ академикыу гъэбелджылыным.

ЩIДАА-м ди хэгъуэгум щиIэ купсэм и тхьэмадэ, филологие щIэныгъэхэмкIэ кандидат, профессор Иуан Зэуал къыхилъхьащ академием и член-корреспонденту хэт, юридическэ щIэныгъэхэмкIэ кандидат Дыгъужь МыIуминат академик щIыныр; психологие щIэныгъэхэмкIэ кандидат ЩакIуэ Ахьмэд, экономикэ щIэныгъэхэмкIэ кандидат Адэмокъуэ Руслан, экономикэ щIэныгъэхэмкIэ кандидат Абдокъуэ Ларисэ, биологие щIэныгъэхэмкIэ кандидат Арчэл Мэржанэт сымэ академием членкорреспонденту хэгъыхьэныр; КъЧР-м щыIэ «Адыгэ Хасэ-Черкесский Парламент» жылагъуэ зэщIэхъееныгъэм и тхьэмадэ Аслъэнхэ Алий ЩIДАА-м щIыхь зиIэ и академик щIыныр.

Купсэм и тхьэмадэм и къыхэлъхьэныгъэхэм зэIущIэм хэтахэр арэзы ирихъуащ. КъинэмыщIауэ, зэIущIэм ипкъ иту, щIэныгъэрылажьэхэм къапщытэжащ 2026 гъэм и япэ мазищым къриубыдэу ирагъэкIуэкIа лэжьыгъэр, ягъэбелджылащ адэкIэ зэлэжьыпхъэхэр. Гулъытэ щхьэхуэ хуащIащ бжьыхьэм ирагъэкIуэкIыну зытраубыда, Бэчыжь Лейла и фэеплъ щIэныгъэ-практическэ конференцыр къызэгъэпэщыным пыщIа Iуэхугъуэхэм.

Къыхэгъэщыпхъэщи, ар егъэкIуэкIыныр зи гукъэкIыр ди республикэм щыIэ купсэм хэтхэращ. Абы темэ нэхъыщхьэу къыщаIэтынур Ищхъэрэ Кавказым щыпсэу лъэпкъхэм я литературэм, литературоведенэм пыщIа лъэпощхьэпохэращ. ЗэIущIэм хэтахэм къыхагъэща къалэн пажэхэм языхэзщ Брат Хьэсин и IэдакъэщIэкI, псэущхьэхэм я цIэхэр зэрыт псалъалъэр тхылъу икIэщIыпIэкIэ дунейм къытегъэхьэнри. Фигу къэдгъэкIыжынщи, ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Академиер 1992 гъэм яухуауэ щытащ. Абы хохьэ Урысейм, хамэ къэралхэм щыщ, адыгэ, абазэ лъэпкъхэм къахэкIа щIэныгъэрылажьэ пажэхэр. Академием и къалэн нэхъыщхьэр — дэни щыIэ, щIэныгъэ зыбгъэдэлъ адыгэхэр зэрыщIэу, зэдэIэпыкъужу ди лъэпкъым и бзэр, хабзэр, щэнхабзэр, тхыдэр яхъумэнращ, щIэныгъэ лэжьыгъэхэмрэ тхылъхэмрэ къыдэгъэкIынращ, ди щIалэгъуалэр дуней псом щыпашэ еджапIэ нэхъыщхьэхэм щегъэджэнращ.

НобэкIэ ЩIДАА-р пщIэ зиIэ лъэпкъ зэгухьэныгъэ хъуащ. Абы хэтщ щIэныгъэлI 300-м нэблагъэ. ЖыIэпхъэщи, ахэр академием щIыхэтым и щхьэусыгъуэ нэхъыщхьэр – адыгэ лъэпкъым щхьэпэ хуэхъуну гурылъ дахэ зэраIэращ.

ГЪУКIЭКЪУЛ Иринэ