НОВОСТИ

«Гъэрэ щIырэ» ГъэщIэр гъэжьым езэуащ, ПщIэнтIэпс Iэджи къыпихуащ. Махуэр и бгым щынэсам, ПэщIэщIэгъуу къылъысам Пэмыхъуну къыщищIэжым, Гугъэу иIэр щыхихыжым Гъэжь губзыгъэм зэрихабзэу, Уафэ иныр игъэкъабзэщ, Уэсыжь тIэкIухэр зэщIикъуэжщ, И бгыр фIыуэ щIикъузэжщ, Дыгъэ тхъуэплъыр къиутIыпщыжри, ГъэщIэм и Iэр иубыдыжри, Еуэщ аби ежьэжащ. Гъадэ-щIыдэм хыхьэжащ. Ар и щIыкIэу гъатхэ хъуащ, Гъэрэ – щIырэ зэхэкIащ. Иджы бзум…

 Скульптор лъэрыхь, егъэджакIуэ нэхъуса, КъЧР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ КIЭМРЫГУ Хьэтызэ Iэмин и къуэр, псэужамэ, мы гъэм илъэс 75-рэ ирикъунут…  КIэмрыгу Хьэтызэ 1950 гъэм мазаем и 16-м Хьэбэз къуажэм къыщыхъуащ. ГъэщIэгъуэнщ, ауэ ар зэрысабий лъандэрэ IэщIагъэ хуэхъуну Iуэхугъуэм дихьэхт: ятIагъуэм зыгуэрхэр къыхищIыкIыныр фIэфI дыдэт. Гъэмахуэ зэрыхъуу анэм къуэр унэм къыхуешэлIэжтэкъым – щIалэ цIыкIур пщэдджыжьым…

Къэрэшей-Черкес Республикэм и Iэтащхьэ Темрезов Рэшид яхуэщыгъуащ республикэм и журналист цIэрыIуэ ДАУР Жэхьфэр Ахьмэд и къуэр дунейм зэрехыжам папщIэ, абы и унагъуэм, и лъэ пкъым, и Iыхьлыхэм. «ГущIыхьэ хъыбар къытIэрыхьащ. Дунейм ехыжащ Хэку зауэшхуэм и ветеран, журналист, тхакIуэ, усакIуэ цIэрыIуэ, цIыху хэкупсэ, пщIэрэ щIыхьрэ зыхуэфащэу къытхэта Даур Жэхьфэр Ахьмэд и къуэр. Абы илъэс 50-м щIигъукIэ…

Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым щеджэхэрэм нарт лIыхъужъхэр зыхэтыщт видео джэгукIэ къаугупшысыгъ. «Обучение служением» зыфиIорэ программэм ар къыдыхэлъытагъ. Ащ ипроект Урысые зэнэкъокъоу «Инносоциум» зыфиIорэм хэлажьэ ыкIи икIэух едзыгъо нэсыгъ.IофшIэгъэ 1305-мэ анахь дэгъоу къахахыгъэмэ ар ащыщ хъугъэ. «Урысыем ыпс: лъэпкъхэм якультурэрэ яшэн-хабзэхэмрэ якъэухъумэн» зыфиIорэ лъэныкъомкIэ социальнэ проект дэгъоу къыхагъэщыгъ. Пстэуми анахь дэгъу хъущтмэ аужырэ едзыгъом къыгъэлъэгъощт. ДжэгукIэм…

ЛъэпкъыбзэхэмкIэ Къэралыбэ Махуэм ехъулIэу, Али-Бэрдыкъуэ къуажэм дэт «Золушка» сабий IыгъыпIэм «Зы псэ, зы бзэ, зы хабзэ» щхьэщIэдзапIэм щIэту, пшыхь щекIуэкIащ. Абы кърагъэблэгъащ Хьэбэз муниципальнэ район администрацэм егъэджэныгъэмкIэ и къудамэм и унафэщI Сидакъ Жаннэ, методист Тхьэгъэпсэу Фатимэ, къуажэм и нэхъыжьхэм я советым, адэ-анэхэм я комитетым хэтхэр. Дауэдапщэм и мурад нэхъыщхьэу щытар адыгэбзэмрэ щэнхабзэ щIэинхэмрэ хъумэныр, сабийхэр…

Дыгъужь Къурмэн и цIэр зезыхьэ Хъумэрэ курыт еджапIэм зи IэщIагъэм хуэпэжу, зи лэжьыгъэм гумызагъэу бгъэдыхьэу Iут педагогхэм ящыщ зыщ ГЪУКIЭМЫХЪУ Мадинэ Уэсмэн и пхъур. Анэдэлъхубзэр фIыуэ илъагъуу щIэблэр къэзыгъэтэдж мы бзылъхугъэм и ӀуэхущӀапӀэм деблэгъащ адыгэбзэм и Махуэм ехъулIэу, икIи и лэжьыгъэм зыщыдгъэгъуазэмэ ди гуапэу, упщIэ зыбжанэкIэ зыхуэдгъэзащ. — Мадинэ, адыгэбзэ дерсым сабий дапщэ къакӀуэр? Иджырей…

Газетым и щIэджыкIакIуэхэм я нэIуасэщ АДЫШЭС Азэмэт. Ар егъэджакIуэ къудейкъым, атIэ лъэныкъуэ куэдкIэ узэщIыныгъэрэ гупсысэ гъэтIысарэ зыбгъэдэлъ лъэпкъыпсэщ. Мы щIалэр гъущIым, фэм, пхъэм хуабжьу хуэIэкIуэлъакIуэщ, сабийхэри цIыхубэ IэщIагъэхэм хуегъасэ. ЩIалэ цIыкIухэм яфIэгъэщIэгъуэн дыдэу авиамоделированэ, робототехникэ лъэныкъуэхэмкIэ ядолажьэ… Иджыри куэду къеббжэкIыфынущ хьэбэздэс щIалэм илэжь IуэхущIафэу. ЖысIэнщи, Азэмэт зытелажьэ Iуэхухэм теухуауэ илъэс блэкIа къудейм тхыгъищ адыгэ газетым…

Адыгэу дунейм тет псоми зэдэдгъэлъапIэ махуэщIыр, Адыгэ тхыбзэм и Махуэр, зытещIыхьар ди анэдэлъхубзэр хъумэнырщ, абы зегъэужьынырщ, щIэблэхэм гъащIэ гъуэмылэу къахуэгъэнэнырщ. Адыгэбзэр и псэм щыщ налъэу, и гум и къуэпсу къэзылъытэу зи дунейр езыхьэкI хэкупсэхэм ящыщщ усакIуэ, уэрэдус цIэрыIуэ, Къэбэрдей-Балъкъэр радиом и адыгэ редакцэм егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмрэкIэ и къудамэм илъэс куэдкIэ щылэжьа ВЫНДЫЖЬ Марие Николай и пхъур….

Ар къокIуэ дызэрыбауэ хьэуам хэту, псэм пэгъунэгъуу, Iэпкълъэпкъым хэгуэшауэ. Абы блэкIар къепщытэж, ит зэманыр егъэнаIуэ. Лъэпкъым и къэкIуэнур зыхуэдэнум ущегупсыскIи узэжалIэр аращ. Бзэмрэ хабзэмрэ зэщIыгъущ, абыхэм къапкърокIыж лъэпкъым и шыфэлIыфэ екIухэр… Сыт хуэдэ адыгэ лъэ пкъым и хьэлыр, и хабзэр, и щэнхабзэр? Нобэ бзэр хъу мэным хуэныкъуэ е езы лъэпкъыр къихъумэрэ абы? Сыт хуэдэ Iэмалхэр…

2000 гъэм мэлыжьыхь (апрель) мазэм и 10-м Адыгэ Республикэм и лIыщхьэу тета Джарым Аслъэн и Iэпэ щIэлъу Унафэ къыдэкIауэ щытащ гъатхэпэм (мартым) и 14-р — адыгэбзэмрэ адыгэ тхыбзэмрэ я Махуэу зэрагъэувамкIэ. Тегъэчынауэ а махуэр къыхэхыным щхьэусыгъуэ хуэхъуар лъэпкъым и узэщIакIуэ Бырсей Умар игъэхьэзыра, «Букварь черкесского языка» тхылъыр 1853 гъэм гъатхэпэм (мартым) и 14-м Тифлис къалэм…