Къэралыр зыщыгугъ лъэпкъылIщ

Нобэ нэIуасэ фыхуэсщIыну сыхуейщ Жьакуэ къыдэкIа, лъэкIыныгъэшхуэхэр зиIэ, къэралыр къалэщхьэгуэжьу зыщыгугъ АДЭМОКЪУЭ Руслан Къаплъэн и къуэм. Ар адыгэ лъэпкъым къыхэкIа, пщIэшхуэ зиIэ IэщIагъэлI цIэрыIуэщ. УнафэщIхэм я Къэрал университетым и «Производственный менеджмент в энергетике» кафедрэр ехъулIэныгъэ хэлъу къиуха нэужь, Руслан лэжьэн щригъэжьащ энергетическэ бэзхэмрэ электрическэ зэпыщIэныгъэхэмрэ я проектхэр щIынымкIэ щыIэ «Энергосетьпроект» проект-лъыхъуакIуэ икIи щIэныгъэ-къэхутапIэ институтым. Энергетическэ бэзхэр проект здащI къудамэм япэ нагъыщэ зиIэ и инженеру къригъажьэри, Зыуэ щыт компетенцэ купсэм и генеральнэ унафэщIым и къуэдзэ IэнатIэм нихусащ. И унафэм щIэту е езыр хэту игъэхьэзыращ къыкIэлъыкIуэ дэфтэрхэр: Урысейм Зыуэ щыт и энергетическэ бэзым (ЕЭС) и псэуалъэхэр зэраухуэну генеральнэ схемэр, 2014 гъэм Сочи къалэм щекIуэкIа ХХII щIымахуэ Олимп Джэгухэмрэ ХI Параолимп щIымахуэ джэгугъуэхэмрэ я псэуалъэхэр электрокъарукIэ къызэрызэрагъэпэщыну схемэр, 2018 гъэм футболымкIэ Дунейпсо чемпионатыр Москва, Санкт-Петербург, Казань, Калининград, Нижний Новгород, Самарэ, Саранск, Волгоград, Тэн-Iут-Ростов, Сочи, Екатеринбург къалэхэм щекIуэкIкIэ къагъэсэбэпыну псэуалъэхэр электрокъарукIэ къызэрызэрагъэпэщыну схемэр, Москва областым, Краснодар крайм, Нижегородскэ, Калининградскэ областхэм, Адыгэ, Къэрэшей-Черкес республикэхэм, нэгъуэщI хэгъуэгухэм я зыужьыныгъэм теухуа схемэхэмрэ программэхэмрэ, къэрал мыхьэнэ зиIэ нэгъуэщI псэуалъэ куэдыр электрокъарукIэ къызэрызэрагъэпэщынум епха тхылъхэр. Къэралыбэ Олимп комитетым пщэрылъ къыхуищIри, 2013-2016 гъэхэм Олимп Джэгухэр здекIуэкIыну псэуалъэхэр электричествэкIэ къызэгъэпэщыным и лъэныкъуэкIэ щIэныгъэкIэ ядэгуэшащ Рио-де-Жанейро (Бразилия), Пхенчхан (Ипщэ Корее), Токио (Японие), Пекин (Чынты) къалэхэм я лIыкIуэхэм. Урысей Федерацэм къыбгъэдэкIыу къэралыбэ къулыкъуу щыт МАГАТЭ-м и эсперту щытащ. Къэрал мыхьэнэ зиIэ нэгъуэщI Iуэху куэдым хэтащ. Жыджэру холэжьыхь Урысей Федерацэм и Министерствэхэм, Федеральнэ антимонопольнэ къулыкъум, ассоциацэ зэхуэмыдэхэм я лэжьакӏуэ гупхэм, комиссэхэм, комитетхэм, къэрал жэуаплыгъэ зэгъэза нэгъуэщI къулыкъухэм.

И лэжьыгъэмрэ и хущIэкъуныгъэмрэ къэралым и лъэныкъуэкIэ гулъытэншэ хъуакъым. Абы медалрэ фIыщIэ тхылъу иIэр къедбжэкIын щIэддзэмэ, мы тхыгъэм щIыпIэ куэд щиубыдынущ. Абы нэхърэ езым зыхуэдгъэзэнщ упщIэ зыбжанэкIэ.

— Руслан, кIэщIу къытхутепсэлъыхь уи къекIуэкIыкIам, уздеджам, къэбухам…

— 1977 гъэм фокIадэм и 26-м сыкъыщыхъуащ Хьэбэз районым хыхьэ Жьакуэ къуажэм. Си адэм и цIэр Къаплъэнщ. Ар зи къуэр Адэмокъуэ Ибрэхьимрэ Кулъӏэдэмрэщ (Мамхэгъхэ япхъущ). Си анэм и цIэр Айшэтщ, ауэ псоми зэрацIыхур Любэщ, Али-Бэрдыкъуэ къуажэм щыщщ, Нэхущхэ япхъущ. Си анэш дадэм и цӏэр Сэлмэнщ, анэш нанэм — Нэшиӏэтщ (Щохъужьхэ япхъущ). Апхуэдэщ Адэмокъуэхэ я «лъэпкъ жыгым» пыт си къудамэр. Мамхэгъхи, Нэхущхи, Щохъужьхи ялъ схэтщ… 1983-1992 гъэхэм сыщеджащ Жьакуэ курыт еджапIэм. 1994 гъэм дыжьын медалкIэ къэзухащ Хьэбэз дэт лицейр.

— Сыт хуэдэ гукъэкIыжхэр къыпхуигъэна лицейм?

— Сэ сыщеджам хуабжьу фӏыт Хьэбэз лицейм и гъэпсыкIэмрэ зэхэтыкIэмрэ. ИкIи абы щIэныгъэ зэрыщызгъуэтар хуабжьу къысщхьэпащ. Лицейр мыхъуамэ, Москва еджакIуи сыкъэкIуэфынутэкъым, ищхьэ еджапIи сыщIыхьэфынутэкъым. Жьакуэ щызиIа егъэджакӏуэхэм я фӏыщӏэр згъэкӏуэду аракъым, ахэр хуабжьу къыспылъащ, ауэ, япэрауэ, курыт еджапIэм фIыуэ еджэри, емыджэри зэхэсщи — егъэджакIуэм псоми гулъытэ зэхуэдэу яхуищIын хуейщ, етIуанэу, зэреджэ тхылъхэри псоми къазэрыгурыIуэнум хуэдэу нэхъ тыншу, къызэрыкIуэу, «куууэ къыщIэмыгъэлъауэ» зэхэлъхьащ.

 Сэ къуажэм сыщеджэм, егъэджакIуэм зыкъызэрытхуигъазэу занщIэу си ӏэр сӏэтти, жэуап естт, си «5» –р къэзлэжьт. Лицейм деж зэхуашэсар псори фӏыуэ еджэ защӏэт. Зэпеуэныгъэ, зэныкъуэкъуныгъэ узыншэ дяку дэлът. Сэ нэхърэ ӏэджэкӏэ нэхъ ӏущ куэд щӏэсти, сыхуей, сыхуэмейми абыхэм садэплъеин, сапеуэн хуей хъут. Зэ яжепӏэр псоми занщIэу къагурыIуэти, курыт еджапIэм и программэр псынщIэ дыдэу духри, адэкIэ нэхъ куууэ деджэн щӏэддзат. Аргуэру гуп — гупу дыгуэшат (физико-математическэ, гуманитарнэ, медицинскэ), нэхъ «къыщIэдгъалъэу» деджэфт.  Абы и фIыгъэкIэ Москва ищхьэ еджапIэхэм зыри къызэмыхьэлъэкIыу, сыщӏыхьащ.

— АдэкIэ МосквакIэ дгъэзэжынщи, дауэ пыпща уи еджэныр?

 — 1994-1999 илъэсхэм сыщеджащ Москва унафэщIхэр здагъэхьэзыр Къэрал университетым энергетикэм унафэ щыщIынымкIэ и кафедрэм. «Ищхьэ квалификацэ зиIэ менеджер» IэщIагъэр сиIэу сыкъыщIэкIащ. КъыкIэлъыкIуэ илъэситIым сыщеджащ а университет дыдэм и аспирантурэм. ЩыпхызгъэкIащ экономикэ щIэныгъэхэм я кандидатым и диссертацэри. 2005-2007 гъэхэм си IэпщIэлъапщIагъым щыхэзгъэхъуащ Московскэ энергетическэ институтым (Техническэ университетым). 2009 гъэм гъэмахуэку мазэм и 15-м къызатащ экономикэмрэ энергетикэм унафэ щыщIынымрэкIэ кафедрэм и доцент щIэныгъэцIэр.

— СызэрыщыгъуазэмкIэ, нэгъуэщI къэралхэми ущыIащ, ущеджащ…

— 2012-2013 илъэсхэм сыщыIащ Великобританием и Оксфорд къалэм. Абдежым щезгъэфIэкIуащ си инджылызыбзэр. СыщыIащ нэгъуэщI къэралхэми… Энергетикэр зызыужь, зэманым сыткIи тегъэпсыхьа IэнатIэщ, икIи абы епха IэщIагъэлIхэм яхуэгъэза щIэупщIэ дэни щыIэщ.

— Абы къинэмыщIауэ, Москва деж уи щIэныгъэхэмкIэ уадэгуэшащ студентхэм…

— Щезгъэджащ унафэщIхэм я Къэрал университетым экономикэмрэ энергетикэм унафэ щыщIынымрэкIэ и кафедрэм. Бакалаврхэмрэ магистрхэмрэ щхьэкIэ лекцэхэм сыкъеджащ «Мировая практика бизнеса в электроэнергетике», «Электроэнергетические системы и сети», «Стратегия развития топливно-энергетического комплекса» жыхуиIэхэмкIэ. ЩIэныгъэ-гъэсэныгъэ лэжьыгъэмкIэ си гуащIэдэкIыр илъэси 8 мэхъу.

— ЩIэныгъэ лэжьыгъэхэри тхылъу къыдэбгъэкIа хъунщ…

— Тхыгъэу 25-м нэхърэ нэхъыбэ щызиIэщ отраслевой щIэныгъэ-популярнэ журналхэм, унафэ щIыным и Къэрал университетым и студентхэмрэ аспирантхэмрэ щхьэкIэ зэреджэ тхылъи 2 къыдэзгъэкIащ.

— Урысейм экономикэ зыужьыныгъэ нэхъ зиIэ и лъэпкъ хэгъуэгухэм ящыщ Тэтэрстаным дауэ епха ухъуа?

 — Тэтэрстаным япэ дыдэу сыкъыщыхутар, сымыгъуащэмэ, 2012 гъэращ. Апщыгъуэм сыщылажьэт “Энергосетьпроект” жыхуиIэ институтым. Сочи Олимпиадэр электрокъарукIэ къызэрызэдгъэпэщар ягу ирихьати, энергетикэмкIэ Министерствэм ди пщэ кърилъхьащ 2018 гъэм футболымкIэ дунейпсо чемпионатыр здекIуэкIыну къалэхэм я схемэри дгъэхьэзырыну. Казань къалэри абыхэм ящыщт. Апхуэдэу Тэтэрстаным дэлэжьэн щӏэздзащ. Схемэм делэжьын щыдухым, «Татэнергом» и Казань ТЭЦ – 1-м, ТЭЦ – 2-м, Елабуга ТЭЦ –хэм я схемэхэм дахуелэжьыну къыдэлъэIуащ. Абы нэмыщIу срагъэблагъэурэ, Сочи Олимпиадэр зэрыдгъэхьэзырар ягурызгъаIуэу, абы къыщыдгъэсэбэпа ӏэмалхэр белджылы яхуэсщIу, садэлэжьащ. Мызэ-мытIэу къызаӏуэкӏат я дежкIэ лэжьапӏэ сашэжыну. Ауэ сымыдэурэ илъэситхукӏэ зэзгъэжьащ. Сэ сыздэлажьэ институтыр сигу ирихьт, улахуэр мыкуэдми, гъэщIэгъуэнт. Ауэ 2016-2017 гъэхэм лэжьыгъэр «къыдэлъэлъэхыжми», лэжьапщӏэр и чэзум къыдамыт хъуащ. Цӏыхухэм тхьэусыхэн щӏадзащ, абыхэм сакъыщхьэщыжу я лъэныкъуэр щызубыдым, ди унафэщIымрэ сэрэ дызэгурымыӏуэу сыкъыӏукӏыжын хуей хъуащ. Пэжу жысIэнщи, тэтэрхэм я мызакъуэу, хэгъуэгу куэдым садэлэжьащ, лэжьапӏэ сыздэкIуэн куэд сиӏэт, ауэ тэтэрхэм я ӏуэху бгъэдыхьэкӏэр, еплъыкIэр сигу ирихьт. Москва дэсу, абдеж я ӏуэхухэр яхузэригъэзахуэу цӏыху хуейти, куэдрэ сымыгупсысэу абыхэм я деж сыкIуэжащ 2017 гъэм и дыгъэгъазэ мазэм. ИкIи сыщIегъуэжакъым: ахъшэкӏи си жагъуэ ящӏкъым, ауэ псом нэхърэ нэхъыщхьэр — псэкӏэ садотынш, ди гупсысэкӏэр, ӏуэхур зехьэкӏэр зэтохуэ.

— Нобэ ара уи лэжьапIэ нэхъыщхьэр? Щэху гуэр хэмылъмэ, абы нэхъ тегъэчынауэ къытхутеувыIэ…

— Иджыпсту «Татэнерго» дзей жылагъуэм зыужьыныгъэмкIэ сриунафэщIщ. Москва щекIуэкI зэIущIэхэм, эксперт гупхэм я зэхуэсхэм деж «Татэнерго»-м и ӏуэхухэр яхузызохуэ, Урысейм и къалащхьэм щыIэ къэхъукъащIэхэр зытеухуар яжызоIэж, энергетикэр ипэкIэ зэрыдунэтIыну технологиехэр зызогъэзахуэ. Аргуэру «Зыуэ щыт энергетическэ бэз» жыхуиIэм и щIэныгъэ-техническэ Советым и секцэхэм ящыщ зым и унафэщIу солажьэ. Электрокъару зрикIуэ кӏапсэхэр нэхъыфI зэрыхъунур къыдолъытэ. Абы нэмыщIу, къызэлъэIуауэ, япэ дыдэу сыздеджа Къэрал университетым бакалаврхэмрэ магистрхэмрэ къыщаухкIэ я лэжьыгъэр здыпхагъэкI, экзамен здат комиссэм и унафэщIу солажьэ.

— Руслан, уи лэжьыгъэр епхащ электроэнергетикэм. ЗэрыгурыIуэгъуэщи, атом энергетикэм къэкIуэну иIэкъым. Ар шынагъуэншэкъым икIи шынагъуэ имыIэу яхуэгъэпсынукъым. ФIамыщIыр, щIыдагъэр, щIыуэпс гъуэзыр гъэсынри щыдгъэтыжын къытхудэхуэнущ, сыту жыпIэмэ, ахэри духынущ. Абы къинэмыщIауэ, апхуэдиз къыздыщIэтха щIыр мыхъеинкIэ Iэмал иIэкъым. ЩIыуэпсым фIыуэ илъагъукъым кумбыгъэ нэщIхэр. Жьыбгъэм игъэлажьэ механизмхэр, дыгъэ панелхэр – ахэр псори елъытащ дунейм и зэхэлъыкIэм. Дунейр дапщэщи жьапщэу икIи уэфIу щытыфыну? Апхуэдэу щыхъукIэ, абыхэми я гъерэтыр мащIэщ. АтIэ сыт къыпэплъэр атом, хуабэхэкI гъэсынкIэ лажьэ электроэнергетикэм?

— А упщIэм жэуап етыгъуейщ. Сэри абы куэдрэ согупсыс. Иджыпсту гъуэзыр, щӏыдагъэр ди куэдщи апхуэдэу дыгузавэкъым.

Ауэ гува-щIэхами ахэр духынущ. Сэ сызэреплъымкIэ, псори икIэм-икIэжым зэпхар дыгъэращ. Псы къежэхри, гъуэзри, щӏыдагъэри, фӏамыщӏри, пхъэхэри къызыхэкIар дыгъэращ, абы и къарур абыхэм яхъумэ илъэс мелуан бжыгъэкIэ. Ахэр дэ къыщӏыдохри догъэс. Нэхъ гъунэгъуу дыплъэмэ, сэ сигу нэхъ ирихьыр дыгъэ нурыр нэху, хуабэ зыщI панелхэращ. Ахэр унащхьэхэм трагъэувэмэ, щӏымахуэ нэхъ уаехэми дыгъэ къепсмэ лэжьэнущ. Псы хуабэр мыупщӏыӏуу зэрыт термос инхэр, электричествэр зыхъумэ аккумулятор зэтегъэпсыхьахэр щӏыдгъужмэ, тхурикъунущ, зыми дыщымыгугъыу дыпсэуфынущ. ГурыIуэгъуэщ, тхуэмыхъуу десэнущ электричествэр зэдгъэзахуэуи. Ди дежкIэ дыгъафӏэщ Москварэ Тэтэрстанымрэ ялъытауэ. Ар дэ къэдгъэсэбэпыфынут фӏыуэ. Нэхъ жыжьэжу дыIэбэмэ — термоядернэ синтезыр къэдгъэIэрыхуэнущ. Аращ дыгъэр «зэрылажьэ» Iэмалри, ар сигу щӏрихьри. ТхузэфIэкIмэ, технологиехэр тэмэму къытхуэгъэIэрыхуэмэ, щхьэж и «дыгъэ цIыкIу» иӏэжынущ. Нэхъри ипэкIэ дыIэбэмэ, гравитацием, квантовэ механикэм епхауэ ӏэджи къагупсысыну къыщӏэкӏынщ…

— Руслан, Жьакуэ къыдэкIахэм уахуэзэрэ? Псалъэм и жыIэгъуэкIэ, Хьэщкъуей СулътIан плъагъурэ?

— Атӏэ, сымылъагъуу… Жьакуэ цӏыху гъэщIэгъуэн куэд къыдэкIа щхьэкIэ, езы къуажэр инкъым, псори дызэроцIыху. Мыбдежым куэд дэсщ Жьакуэ щыщу, мызэмытIэу дызэрехьэлӏэ. Ди жагъуэ зэрыхъунщи, япэм хуэдэу зэман сиӏэкъым сакӏэлъыкӏуэну, Москва инщ, зы лъэныкъуэм уикIыу адрейм укӏуэху махуэ ныкъуэр ехь, ауэ телефонкIэ дызопсалъэ. Хьэщкъуей СулътIан соцIыху, Москва дежи, къуажэм дыкӏуэжауи зэи — тӏэуи дызэхуэзащ, дызэпсэлъащ. СыщыцIыкIум ди деж Сулътӏан куэдрэ щапхъэу къысхуагъэуву щытащ, «Абы хуэдэу ӏущ, губзыгъэ ухъун хуейщ» жыхуаӏэу.

— Уи къуажэгъу Хьэщкъуей СулътIан хуэдэу Iуащхьэмахуэ удэкIын уи гугъэкъэ? Спортым удихьэхкъэ?

 — СулътIан ӏуащхьэмахуэ дэкIыну зигъэхьэзыруи, дэкӏауи сымыщIэу, си ныбжьэгъухэм яжесIат, ӏуащхьэмахуэ сыдэкӏыну сызэрыхуейр. Апщыгъуэм языныкъуэхэри къысщӏэнэкӏауэ щытащ, «Уи жьыщхьэ делэ ухъужа, уэ уи ныбжьыр здынэсам абы удэкӏыжыфынукъым» жаӏэри. Итӏанэ, Сулътӏан щыдэкӏым и сурэт къысхурагъэхьащ, «Мис, еплъ, фи жьакуэ щIалэр уэ уздыхуейм дэкӏащ» жаӏэри. Итӏанэ сэри жэуап ястыжащ: «Сэ фыкъысщӏэнэкӏащ, а щӏалэр сэ нэхърэ нэхъыжьщ». Хуабжьу яфIэгъэщIэгъуэн хъуауэ щытащ. Ар щӏыжысIэр, си адэ къуэш Елбэрд «Дэбагъуэ Хьэтызэ къопсэлъэну хуейщ…» жиӏэу къыщысхуекIэпсауэм, пэжу жысӏэнщи, япэ сызэгупсысар мыращ: «СыткIэ сыхуей, си щхьэ сыщытхъужу газетым ситу?», — жысIэри.

 Ауэ занщIэу, Сулътӏан сигу къэкIыжри, си гупсысэхэм пэщIэIуантIэ естыжащ: «Си къекIуэкIыкӏар нэхъ мащIэ дыдэми зы щӏалэ, е зы пщащэ цIыкIу щапхъэ яхуэхъуу, Iуэхум тригъэгушхуэу, щӏэныгъэ кӏэ, ӏэнатӏэкӏэ я гум фIыуэ илъыр зрагъэхъулӏэфмэ, щхьэщытхъу къысфӏащми содэ». Спортым и гугъу тщIымэ, сэ сыщхьэхынэщ, зэман лей сиӏэмэ, нэхъыбэм зызогъэпсэху. Япэм апхуэдэу зэман сиӏэу щытакъым, иджы тӏэкӏу нэхъ щхьэхуит сыхъуащ. Си щӏалэгъуэм спортыр сфIэфIу щытащ, бгырыпхзэпеIэ бэнэным сыхэтащ, метр 800 — м жэнымкӏэ республикэм текIуэныгъэр «къыщысхьауэ» щытащ, ауэ спортым апхуэдэ дыдэу сыпыщIауэ сыщыткъым си шынэхъыщIэ Аслъэн хуэдэу. Абы Мейкъуапэ дэт университетыр, абы хыхьэ «Институт дзюдо и борьбы самбо» жыхуиIэр къиухащ. АдэкIи и гъащIэр спортым нэхъ епхауэ щытащ. Иджыпсту Москва хъумакIуэхэм я унафэщӏу мэлажьэ. Сэ си узыншагъэм сэбэп хуэхъуну махуитI — щым зэ си ӏэпкълъэпкъыр зэрызогъэкӏ, тхьэмахуэм зэ километри 7-м хуэму сожэ, си лъыр зекӏуэн папщIэ. ЗэрыжысIауэ, Ӏуащхьэмахуэ си гугъэр хэсхыжат, Сулътӏан мыхъуамэ. Ауэ иджы абы нэхъ теубыдауэ сегупсысынущ, Тхьэм жиIэмэ сызэрыдэкӏынум сыпылъынущ.

— Сыт хуэдэ гукъэкIыжхэр уиIэ Жьакуэ хуэгъэзауэ? УкIуэрэ зэзэмызэ?

— Жьакуэ сыт щыгъуи фӏыкӏэ си гум илъщ. Хуабжьу сыхуозэш иджыр къыздэсым, зэман щызиӏэм сызэрыкӏуэжынум сыпылъщ. Илъэс къэс 2-3 сокӏуэж, тхьэмахуэ, тхьэмахуитIкIэ. Сэ Жьакуэ сыкъыдэкӏауэ слъытэкъым, зэрызбжыр — зекIуэ сокӏуэри къызогъэзэж. Жьы сыхъумэ къэзгъэзэжыпэнущ. Си шынэхъыщIэм, си адэ-анэм, си адэкъуэшым, си адэшыпхъухэм сагурыӏуэри, сыкъыщалъхуа хапӏэм и ныкъуэр сэ зытестхащ къызэрызгъэзэжынум хуэдэу. Си ныбжьэгъухэм куэдрэ яжызоIэ: сэ щӏыпӏэ куэдым сыщыIащ, Лондон, Париж, Нью-Йорк къалэхэм я шхапӏэ нэхъыфIхэм сыщӏэсащ, цIыху гъэщIэгъуэн куэдым сарихьэлIащ, ауэ Жьакуэ псыхъуэм сыдэсу, лы тӏэкӏу згъавэу, си ныбжьэгъухэм сахэсу, абыхэм садэгушыӏэным нэхъыфI щыIэкъым.

— КъэкIуэнум хуэгъэзауэ сыт хуэдэ мурадхэр уиIэ?

— Си IэщIагъэ нэхъыщхьэмкIэ, си IэнатIэмкIэ сщIар ирикъуну къызолъытэ. ЦIыхум и гъащIэр зэрыщыту къехь и щIэныгъэмрэ и гъащIэ зэхэщIыкIымрэ хигъахъуэу. Сэри сыхуейщ си щIэныгъэхэр нэхъри щIэзгъэбыдэну. ТIэкIу кIыхьлIыхь сщIами, иджы зэман нэхъ сиIэ хъуащи, си доктор диссертацэр пхызгъэкIыну сыхуейщ. Аргуэру, ари тIэкIу хэзгъэкIэсами, унагъуэ сщIэн хуейщ.

— Тхьэр арэзы къыпхухъу, Руслан. Къэралым, жылагъуэ утыкум мащIэкъым хуэпщIар, зыми и щIыхуэ къыптенакъым. УзыщIэхъуэпсхэр Тхьэм къыбдигъэхъу! Хуабжьу си гуапэ хъуащ адыгэбзэ къабзэкIэ дызэрызэхуэтхар, си упщIэхэм адыгэбзэкIэ жэуап къазэрептар. Ар куэд и уасэщ. Москва удэсми, дунейр къызэхэпкIухьами, мыадыгэ утыку куэдым уитами, уитми, узэрыжьакуэлIу, узэрыадыгэу укъэнэжащ.

Епсэлъар ДЭБАГЪУЭ Хьэтызэщ