Хьэпсэм къикIыжахэм ятеухуауэ

Къэрэшей-Черкесым и Жылагъуэ палатэм «Iэнэ хъурей» зэпсэлъэныгъэ щекIуэкIащ хьэпсэм къикIыжахэр гъащIэм хэгъэзэгъэжыным, абыхэм къытрагъазэу щIэпхъаджагъэ зэрамылэжьыжынум ар лъабжьэ зэрыхуэхъум теухуауэ.

Мы зэIущIэм зэхуишэсащ Къэрэшей-Черкесым и профильнэ Министерствэхэмрэ къулыкъущIапIэхэмрэ, хабзэхъумэ къулыкъухэм я лIыкIуэхэр, Жылагъуэ палатэм хэтхэмрэ мы Iуэхум хэзыщIыкI щIэплъыкIакIуэхэмрэ. Зэпсэлъэныгъэм хэтахэм къызэрыхагъэщамкIэ, цIыхур жылагъуэ утыкум къишэжыныр (ресоциализацэр) – ар къэрал закъуэракъым зи къалэныр, атIэ, зэрыжылагъуэ утыкууи и пщэрылъщ.

Ар псоми къагурыIуэным мыхьэнэшхуэ иIэщи, хьэпсэм къикIыжар жылагъуэ утыкум и гъащIэм хэбгъэзэгъэжыным лъэныкъуэ куэдыр къыхэлъытауэ, комплекснэу бгъэдыхьэпхъэщ. Абы хохьэ абыхэм лэжьапIэ къахуэгъуэтынри, психологическэу ядэIэпыкъунри, егъэджэнри, IэщIагъэ ягъэгъуэтыжынри. Къызэхуэсахэм зы IуэхумкIэ акъылэгъу зэхуэхъуащи — жылагъуэ утыкур а цIыхухэм зэрахуэфащэкIэ япыкъуэмыкIмэ, ахэр аргуэру теувэжынущ щIэпхъа джагъэ гъуэгум. КъыщаIэтащ хьэпсэм къикIыжахэм зэрадэIэпыкъуну программэ, хьэрычэт гъерэтыфIэхэр.

Я гъащIэ зэхэщIыкIыр къаIуэтащ мы Iуэхум ехъулIэныгъэ хэлъу куэд щIауэ пылъ организацэ зэхуэмыдэхэм я лIыкIуэхэм. Нэхъапэу икIи нэхъыщхьэу гу лъатащ хьэпсэм къикIыжахэм лэжьапIэ къахуэгъуэтынымрэ психологическэу ядэIэпыкъунымрэ. Мы Iуэхум и лъэныкъуэкIэ щытыкIэр егъэфIэкIуэным хуач япэ лъэбакъуэ хъуащ пробацэ (хьэпсэм къикIыжахэр гъащIэ гъуэгу тэрэз тегъыхьэжыным пылъ) Купсэ къызэгъэпэщыным теухуауэ хэIущIыIу ящI хъыбарыр. А Купсэр тегъэчынауэ якIэлъыплъынущ я хуитыныгъэхэр здыпабзыкIа щIыпIэхэм къикIыжахэм.

Пробацэм лъэкIыныгъэ къазэрыритынур а зы лъэныкъуэмкIэкъым, атIэ, абы къахуигъуэтынущ хьэпсэм щIэсахэр цIыху тэрэз хъужыным хуэунэтIауэ зыхуэныкъуэ хэкIыпIэхэр. «Iэнэ хъурей» зэпсэлъэныгъэм хэтахэм зэдэарэзыуэ къызэралъытамкIэ, къэралыр, жылагъуэ организацэхэмрэ хыхьэхэкIымрэ зэгурыIуэу зэдэлажьэмэ, абы игъэмэщIэнущ къытрагъазэу щIэпхъаджагъэ зылэжьхэм я бжыгъэр. Мыхьэнэшхуэ иIэщ хьэпсэр зи щIыбагъ къыдэна цIыхум дзыхь хуащIыным, абы адрейхэм яхуэдэу пыкъуэкIыным, зыхуэныкъуэм хуагъэзэным, гъащIэщIэ къыщIрагъэдзэным. Зэпсэлъэныгъэр екIуэкIащ купщIафIэу, сэбэп хэлъу, икIи угугъэ хъунущ мыбдежым щызэрагъэуIуа чэнджэщхэр дяпэкIэ къагъэщхьэпэну. Пробацэ Купсэ къызэрызэрагъэпэщыр – ар уголовнэ юстицэр Iуэхум гуапагъэрэ цIыхугъэрэ хэлъу, гъерэтыфIэу зэрыбгъэдыхьэ Iэмалщ. Абы зэхуэдэу я хьэлэмэт хэлъщ къызэрыкIуэ цIыхухэми хьэпсэм къикIыжахэми.

ДЭБАГЪУЭ Хьэтызэ