ФIыуэ флъагъухэр зыщывмыгъэгъупщэ

Новеллэ Хьэмыщэ фIэфIт и благъэ дадэмрэ нанэмрэ щIэупщIакIуэ яхуэкIуэну, уэршэру ябгъэдэсыну. «ЩIэупщIакIуэ» щыжиIэкIэ, ахэр сымаджэу аратэкъым. Тхьэм и шыкуркIэ, ахэр узыншэт, лъэрытетт, я щхьэ Iуэху ящIэжыфт, я бынхэмрэ абыхэм къалъхужахэмрэ ящыгуфIыкIыу, зи дэкIуэгъуэр дагъакIуэу, зи къэшэгъуэм кърагъашэу псэут. Хьэмыщэ иужэгъутэкъым, куэд къэзыгъэщIа, куэд зылъэгъуа мы цIыху лъагъугъуафIэхэр.  Езы лIыжь фызыжьри къыщыгуфIыкIт, ямыгъэхамэу, я бын дыдэхэм…

Читать далее

ШэмыгъапцIэ и гукъэкIыжхэр

Жьакуэ щIыпIэ дахэ куэд иIэщ: Балуф, Дамыгъэшхуэ, ДамыгъэцIыкIу, АфIэунэхэ я Iуащхьэ, БакIулий мэз.Жьакуащхьэ удэкIмэ, нэхъыбэжщ апхуэдэ щIыпIэ гъуэзэджэхэр: ШэмыгъапцIэ, Балътэчэпхъэн, Жьакуэкъуэ, Аршавэ и псынэ, Лоухэ ящI.Илъэс куэдкIэ ШэмыгъапцIэ мэкъупIэ щыдиIащ. Си къуэш ТIалэрэ сэрэ мэкъу дызэреуэри гъэщIэгъуэнт.ЩIыпIэр жыжьэт, екIуэлIэгъуейт. Абы къыхэкIыу пщыIэ хэтщIыхьурэ дыкъанэт. Уэшх къыщешхкIи, ди щыгъыныр зыщытхт, целлофаным кIуэцIытлъхьэт, аргъынэм кIэщIэтлъхьэти, дымыувыIэу деуэт….

Читать далее

ЛIыпIэ ныбжь

Лъэпкъымрэ лъахэмрэ зи къалэмыр гуащIафIэу хуэзыгъэлажьэ, зэчийкIэ Тхьэр зыхуэупса ди лэжьэгъу ДЭБАГЪУЭ Хьэтызэ и ныбжьыр илъэс 70 зэрырикъуар, лIыпIэ ныбжь зэриувар иджыблагъэ игъэлъэпIащ. Ар — и щIэщыгъуэр имыкIыу зи IэнатIэм пэрыт, гъащIэр, бынунагъуэр, ныбжьэгъур фIыуэ зылъагъу цIыхущ. Хьэтызэ Жьакуэ къуажэм щыщ Дэбагъуэхэ Хьэмидрэ Iэминатрэ я бынунагъуэшхуэм къихъухьащ. Хьэмид ухуакIуэу щытащ, Iэминат тучантесу, сабий IыгъыпIэм и…

Читать далее

«Уи зэфIэкIым мардэ иIэкъыми, тегушхуэ!»

УзыншагъэкIэ дагъуэ зиIэхэм я IэщIагъэ IэкIуэлъакIуагъыр къэгъэлъэгъуэнымкIэ «Абилимпикс» хэгъуэгу чемпионатыр ди республикэм щрагъэжьащ.Къэрэшей — Черкес къэрал филармонием и чемпионатыр хэIэтыкIауэ къыщызэIуахащ.Абы къеблэгъащ КъЧР-м егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмрэкIэ и министрым и къуэдзэ Карасовэ Заирэ, республикэм гуащIэдэкIымрэ социальнэ зыужьыныгъэмрэкIэ и министрым и къуэдзэ Шияновэ Ольгэ, предприятэшхуэхэм я лIыкIуэхэр, IэщIагъэ къыздыщIах ику ит еджапIэхэм, коррекцэ еджапIэхэм я унафэщIхэр.«Абилимпикс» чемпионатыр ди…

Читать далее

ЩIэблэмкIэ щапхъэщ

ЗауэлIыр тылми щызауэлIщ. Апхуэдэу урегъэгупсыс мызыгъуэгум ди псэлъэгъу хъуам и гупсысэхэм ущIэдэIуа нэужь. НэIуасэ фыхудощI — СВО-р къызэрежьэрэ хэта, къыщыхэкIыжами, Iуэхуншэ мыхъу, хэкупсагъэм, IэпкълъэпкъкIи, акъылкIи щIэблэм зиузэщIыным, зипсыхьыным зи гуащIэ хуэзыгъэтIылъ ЧАПУРА Виталий. Абы УФ-м и Гъунапкъэ-хъумэ дзэхэм и военнэ къулыкъур щрихьэкIа нэужь, адэкIи пищащ зауэлI гъащIэмрэ къулыкъумрэ. 1997-2007 гъэхэм КъЧР-м и МВД-м оперуполномоченнэу щылэжьащ,…

Читать далее

«ГъащIэм и мафIэ»

Къупщхьэ куцIымкIэ донорхэр нэхъыбэ щIыным хуэгъэза Урысейпсо акцэр Къэрэшей-Черкес Республикэм щрагъэжьащ.«ГъащIэм и мафIэ» («Огонь жизни») пхъэдзакIэмафIэр (факел) Черкесск къалэм къынахьэсащ. Абы ипкъ иту, ЩIыхьым и Аллеем къыщыщIадзэри Черкесск къалэм лъы здат Станцэм нэс къэжэныгъэ ирагъэкIуэкIащ.Гугъэмрэ зэкъуэтыныгъэмрэ къэзыгъэлъагъуэ акцэм и нагъыщэ пхъэдзакIэмафIэр лъы здат Станцэм къынихьэсащ Урысейм къупщхьэ куцI донорхэр нэхъыбэ хъуным щIэгъэхуэбжьауэ елэжь, плIэнейрэ дунейпсо…

Читать далее

И инагъым хуэдиз и гуапагъыу

Тхьэмахуэ кIуам къыдитащ гукъинэж дахи, дыщIэнэщхъеин щхьэусыгъуи. СССР-м Iэхуитлъэхуит бэнэкIэмкIэ спортым и мастер, Урысей Федерацэм, Къэрэшей-Черкесым физкультурэмрэ спортымрэкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, ищхьэ нагъыщэ зиIэ гъэсакIуэ ХЪУПСЫРОКЪУЭ Мухьэмэдбий (ПIатIэ) Хьэлым и къуэм щIэблэр Iэжанлъэжану, пкъыфIэу, гъэсауэ къэгъэтэджыным и гъащIэ псор зытриухуауэ щыта и IэщIагъэр зригъэтIылъэкIащ и ныбжьыр илъэс 75-рэ зэрырикъуам къыхэкIкIэ. Хэгъуэгу спортыр къэIэтыным хэлъхьэныгъэу…

Читать далее

И псэм и нэхур зылъэIэсахэр…

Сидакъ СулътIан хэлъа цIыхугъэ иным и гу щабагъыу щытамрэ ар зыцIыхуахэр фIыщэу щыгъуазэщ. Нобэ езыр лъэпкъым къыхэмытыжми, и хьэлыфIагъым и гугъу ящI зэпыту къокIуэкI. Мы псалъэхэм щыхьэт тохъуэ СулътIан къыщалъхуа махуэм ирихьэлIэу и лэжьэгъуахэм дазэрыхуэзам кърикIуа гукъэкIыж гуапэхэр. Сидакъ СулътIан къару куэд дыдэ зрихьэлIа мы еджапIэм нобэкIэ егъэджакIуэ 30 щолажьэ, сабий 560-м щIигъу абы къокIуалIэ,…

Читать далее

МылIэжыныпсэщ

Сидакъ СулътIан и лэжьыгъэм, нэхъ тэрэзу жыпIэмэ адыгэ лъэпкъым и гъуазджэм, хуищIа хэлъхьэныгъэ мыкIуэщIым къыщымынэу, абы Тхьэм къыбгъэдилъхьа зэчийм и бынхэмкIи мы дунейм дахащэу мылIэжыныпсэу щыпищащ. Апхуэдэу абы быниплI къыщIэхъуащ: хъыджэбзищрэ зы щIалэрэ. Зэуэ жытIэнщи, ахэр псори адэм и лъэужьым иримыкIуами, дэтхэнэри гъуазджэм и псэр хузэIухауэ мэпсэу. Ауэ зи гъащIэр адэм хуэдэу макъамэ дунейм хуэзыгъэтIылъахэри…

Читать далее

Лъэпкъ гъуазджэм и щыгум

РСФСР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, композитор, пшынауэ, Къэрэшей-Черкесым щыпсэу адыгэхэм ди щэнхабзэр гъуазджэ щыгум изыхьа СИДАКЪ СулътIан Теувэж и къуэр псэужамэ, мэлыжьыхьым (апрелым) и 11-м илъэс 85-рэ ирикъунут.  Сидакъ СулътIан 1940 гъэм Хьэбэз къуажэм къыщыхъуащ и къуажэр, лъэпкъыр зэриIэтынум, и дахагъэр утыку зэрырихьэным хущIэкъуи псэуащ. Зэрысабий лъандэрэ макъамэм, цIыхубэ хабзэхэм фIылъагъуныгъэ хуиIэу къэтэджа щIалэ…

Читать далее