республиканская общественно-политическая газета на черкесском языке
ХабзэфI зэрыхъуауэ, ныбжь дахэм нэса, зи илъэс 90-р зыгъэлъапIэ жьыщхьэмахуэхэр властым гулъытэ щхьэхуэкIэ къыхегъэщ, я щIыхьыр егъэлъапIэ. Иджы дыдэ и ныбжьыр илъэс 90 ирикъуащ АлиБэрдыкъуэ къуажэм дэс бзылъхугъэ нэхъыжь Iумахуэм — Щокъарэ Тоня Iэмин и пхъум. Я къуажэгъу бзылъхугъэм и махуэщIымкIэ ехъуэхъуну Щокъарэхэ я унагъуэм а махуэм еблэгъащ АлиБэрдыкъуэ къуажэ администрацэм и Iэтащхьэ Иуан Русланрэ…
Мазаем (февралым) и 7-м Амирокъуэ Ибрэхьим и цIэр зезыхьэу Куэш-Хьэблэ къуажэм дэт гимназием егъэджэныгъэ-узэщIыныгъэ акцэ, «Итоговое собеседование по русскому языку для родителей» щхьэщIэдзапIэм щIэту екIуэкIащ. И мыхьэнэ нэхъыщхьэу щытар урысыбзэмкIэ къэзыпщытэж зэпсэлъэныгъэр щрагъэкIуэкIкIэ къэув упщIэхэм яхуэгъэза хъыбарегъащIэ – зэхэгъэкIыныгъэ лэжьыгъэр къызэгъэпэщыныр, психологическэу щытыкIэр къазэрытехьэлъэр гъэмэщIэныр, зэIухауэ а Iуэхугъуэр къызэгъэпэщынымрэ егъэкIуэкIынымрэщ. Ауэ, иджыкIэ мы ак цэр…
Зи цIэр жыжьэ Iуа щIэныгъэлI, филологие щIэныгъэхэмкIэ доктор, профессор, Урысей Федерацэм щIэныгъэмкIэ, ищхьэ егъэджэныгъэмкIэ и Министерствэм пщIэ зиIэ и ущиякIуэ, академик, КъБР-м гуманитар къэхутэныгъэхэмкIэ институтым и лэжьакIуэ пажэ БАКIУУ Хъанджэрий Илас и къуэм щIэныгъэм и Махуэм ипкъ иту утыку псалъэр идот. Хъанджэрий куэд щIауэ къыддолажьэ лъэпкъ газетым, радиом, телевиденэм. Езыр щIэныгъэлI хъуами, щыцIыкIум журналист хъуну…
Адыгэ литературэм, лъэпкъ этнографием хэлъхьэныгъэшхуэ хуэзыщIа, СССР-м и тхакIуэхэм я Союзым хэт, щIэныгъэлI, тхыдэдж МафIэдз Сэрэбий щIышылэм и 23-м илъэс 90 ирикъунут. Мы адыгэлI щыпкъэр дэнэ щыпсэу ди лъэпкъэгъухэми къацIыхуащ «Адыгэ Хабзэ» зыфIища и тхылъ гъэщIэгъуэныщэмкIэ, Абы къинэмыщIауэ, и Iэдакъэм къыщIэкIа, гунэс ящыхъуа «ЩIакIуэ фIыцIэ», «Щхьэц нэпцI», «КъафIэхъу», «Шыдыгъу», «Нэчыхь», «ЛIыгъэ», «Мыхъур» повестхэр, «Гъыбзэ хуэфащэт»,…
Ди щIыдэлъху тхакIуэ нэхъ щэджащэхэм ящыщ Чехов Антон и цIэр Нартсанэ (Кисловодск) игъащIэкIи епхауэ къэнащ. Тхыдэ тхыгъэхэм къазэрыхэщыжымкIэ, Антон Павлович япэу Кавказым къыщыхутащ 1888 гъэм. Бадзэуэгъуэ (июль) мазэм Чехов кхъухькIэ Феодосие къикIри Кавказым и хыфIыцIэ Iуфэ лъэныкъуэмкIэ къиунэтIащ. «СыщыIащ Новый Афон, Согъум, Батум, Тифлис, Баку. Бухарарэ Персымрэ сыкIуэн си мурадати, къызэхъулIакъым, къызэпызгъэзэжын къысхудэхуащ…» — къыхощыж…
Апхуэдэ щхьэщIэдзапIэм щIэту, Жьакуэ къуажэм дэт «Дыгъэ» сабий IыгъыпIэм фэеплъ пшыхь щрагъэкIуэкIащ. Ар траухуащ мы къуажэм къыдэкIа, театрымрэ киномрэ я артист, зэчий къызэрымыкIуэ зыбгъэдэлъа АКЪ Мухьэрбэч, ар къызэралъхурэ илъэс 76-рэ зэрырикъуам. ФЭЕПЛЪ Iуэхугъуэм сабийхэр къыхэпшэныр, ар я гум зыхебгъэщIэныр, дауэми, тыншкъым. Ауэ гъэ сакIуэхэм зыхуагъэувыжа пщэрылъхэмкIэ къызэщIаубыдащ Iуэхугъуэ зыбжанэ: я къуажэм къыдэкIа цIыхушхуэм и фэеплъыр…
ЭБЗЕЕВ Манаф Мыхьэмэт и къуэр 1950 гъэм щIышылэм и 15-м Къыргъыз ССР-м хыхьэ Иоганнесдорфскэжылагъуэм къыщыхъуащ. 1969 гъэм Къэрэшей-Черкес автоном областым, Усть-Жэгуэтэ районым хыхьэ Къызылкъалэ курыт еджапIэр къиухащ. И гуащIэдэкIыр щригъэжьащ «Джегутинский» совхозым къызэрыгуэкI лэжьакIуэу.1976 гъэм мэкъумэшхъызмэт институтым зооинженер IэщIагъэм щыхуеджащ. Ар къызэриухыу, «Светлое»спецхозым ирагъэблагъэри, абдеж Iэщышхуэхэм япылъащ. Областым, иужькIэ республикэм я агропромы-шленнэ комплексым илъэс куэдкIэ…
ДЖУМАЕВ Мырзэбэч Хьэзиз и къуэр Икон-Хьэлъкъ къуажэм къыщыхъуащ 1922 гъэм щIышылэм и 15-м. Дзэ Плъыжьым ираджащ 1943 гъэм и гъатхэпэ мазэм. Хуит къищIыжащ Батайск, Тэн-Iут-Ростов, Шахты, Курск, Смоленск, Переяславль, Витебск, Полоцк, Богушевск, Борисов, Молодечко, Лидэ къалэхэр. Иужьрей къалэм Мырзэбэч хьэлъэу къыщауIэри, уIэгъэщым щIэлъащ. Абы иужь и дзэ пакIэм игъэзэжри, аргуэру хуит къищIыжащ Гродно къалэр, Прибалтикэр,…
Медногорск жылагъуэм щыщ Копыринхэ Галинэрэ Юрэрэ илъэс кIуам ягъэлъэпIащ я налмэс юбилейр — илъэс 60 хъуауэ зэрызэдэпсэур. Апхуэдиз илъэс бжыгъэ къызэрызэдагъэщIауи, зэщхьэгъусэхэм яхузэфIэкIащ я лъагъуныгъэмрэ я зэхущытыкIэ гуапэхэмрэ къызэтрагъэнэн.Абыхэм я зэхущытыкIэхэм я тхыдэ тхылъыр тхыныр къыщIадзащ 1959 гъэ жыжьэм, Къэзахъстаным иПетропавловск къалэм. Зэщхьэгъусэ хъунухэр зы еджапIэм щIэст. Езы Юрэ зыкъызэриумысыжымкIэ, Галинэ зэрыIуплъэу, къыгурыIуащ а бзылъхугъэ…