ЛIыгъэр дунейм къытенэри…

Черкесск къалэм дэт е 8-нэ курыт еджапIэм фэеплъ мыхьэнэ зиIэ IуэхугъуэфI къыщаIэтащ. А еджапIэр къэзыуха, Хэкум ифI зэрихуэу СВО-м, Шэшэн зауэм зи псэ щызыта зауэлI щыпкъэхэу Мырзей Мухьэмэд, Сергиенко Алексей, Гансишин Роман сымэ я фэеплъ пхъэбгъухэр къызэIуахащ. А дауэдапщэм къызэхуишэсащ егъэджакIуэхэмрэ еджакIуэхэмрэ къинэмыщIауэ, зауэлIхэм я Iыхьлыхэр. ЗэIущIэм хьэщIэ лъапIэу кърагъэблэгъащ запасым щыс, къэралкIуэцI къулыкъум и…

Читать далее

Дыгъэпсу гуапэщ хэлъ цIыхугъэр

Анэм уз хьэлъэ къыщытегуплIэкIэ, быныр гужьеигъуэ йохуэ, ажалым щыщтэ мэхъу… Апхуэдэ дыдэт мы гъэм ди унагъуэм зыхэтщIар, ди анэм и лъакъуэм е екIуэу, псынщIэ дыдэу абы Iэпкълъэпкъым зыщиубгъун щыщIидзам. Узым и лIэужьыгъуэр зэуэ къызэрытхуэмыхутам Iуэхур хигъэужьыныхьри, дымыщIэххэурэ, ди анэм и гъа- щIэр щытыкIэ шынагъуэ иригъэуващ. Лъакъуэм къеуэлIа узыфэ адэкIи мыкуэш щIыкIэ, ар пыхын зэрыхуейм драгъэувэлIэну…

Читать далее

Зэкъуэтыныгъэр гъэбыдэныр нэхъыщхьэу

Тхьэмахуэ кIуам КъЧР-м и ДУМ-м, республикэм и муфтий Эркенов хьэжы Мухьэммад я пашэу, лъэпкъ жылагъуэ зэщIэхъееныгъэхэм я тхьэмадэхэр, медицинэм и лэжьакIуэхэр зыхэта «Iэнэ хъурей» зэIущIэшхуэ щекIуэкIащ. Республикэм щыпсэу лъэпкъ хасэхэм я тхьэмадэхэм абдеж къыщыхалъхьат Духовнэ Управленэм зэдэлэжьэныгъэ зэгурыIуэныгъэ дащIу, жылагъуэр зыщIэупщIэ, зыгъэпIейтей Iуэхухэм дяпэкIэ зэдытепсэлъыхьыну, зэдытелэжьэну. Къыхэлъхьэныгъэр динырылажьэ пашэм ядищтащ. Абы къыщымынэу, зэман куэд темыкIыу,…

Читать далее

И псэр щIыуэпсым пыщIащ

Урысейм и студентхэм я Махуэр ди къэралым щIышылэм и 25-м щагъэлъапIэ. МахуэщIым и лъабжьэр жыжьэ къыщожьэ, 1755 гъэм пащтыхь гуащэ Елизаветэ Пётр и пхъум Московскэ университет къэгъэщIыным теухуа унафэ къыщихьам. Мы махуэщIыр ищхьэ еджапIэхэм Iэтауэ щагъэлъапIэ хабзэщ: студент нэхъыфIхэм я цIэ къраIуэ, лекцэ зэIухахэр ирагъэкIуэкI, еджапIэр къэзыухахэм я зэIущIэхэр зэхаублэ. ЩIалэгъуэм, щIэныгъэм я пIалъэ дахэм…

Читать далее

Психологиер зи гъащIэ гъуазэ

ЩIэныгъэ лъагъуэм игурэ и щхьэрэ зэтелъу ирокIуэ Ищхъэрэ Кавказ къэрал академием и «Гуманитарные дисциплины» кафедрэм и унафэщI, психологие щIэныгъэхэм я кандидат, доцент АГЫРБЭ (АБИДОКЪУЭ) Динарэ Мухьэз и пхъур. Иджыблагъэ абы «Урысей Федерацэм егъэджэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ» цIэ лъапIэр къыхуагъэфэщащ. НобэкIэ Динарэ Урысейм щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ нагъыщэр къызыхуагъэфэщауэ академием щылажьэхэм я нэхъ ныбжьыщIэ дыдэщ….

Читать далее

ЗэхъуэкIыныгъэхэм гу лъытапхъэщ

2026 гъэм пенсэхэм, пособэхэм, хуэгъэкIуэтэныгъэхэм ягъуэта зэхъуэкIыныгъэхэм республикэм и цIыхубэ хъыбарегъащIэ Iэмалхэм я журналистхэр щигъэгъуэзащ Урысейм и Социальнэ фондым (СФР) и Къэрэшей-Черкес къудамэм и унафэщI УЭЗ Аслъэн. — ХабзэфI зэрыхъуауэ, илъэсыр пенсэ индексацэхэмкIэ щIедзэ. АтIэ, пенсэ гъэувыкIэм, индексацэм ехьэлIа сыт хуэдэ зэхъуэкIыныгъэхэм къару ягъуэта 2026 гъэм щIышылэм и 1-м щегъэжьауэ? — УпщIэр игъуэ дыдэщ, сыту…

Читать далее

Лъэпкъым ынап

2025-рэ илъэсэу икIырэр хъугъэ-шIэгъэ зэфэшъхьафхэмкIэ баигъ. Ахэм ащыщых АР-м и Лъэпкъ музей зызэхащагъэр илъэси 100 ыкIи АР-м и Лъэпкъ тхылъеджапIэ зылажьэрэр илъэси 130-рэ зэрэхъугъэхэр. Адыгеим и Лъэпкъ музей мыщ фэдиз уахътэм, илъэси 100-м къыкIоцI, зэрифэшъуашэу ипшъэрылъ пхырещы. Музеир зызэхащагъэр 1925-рэ илъэсыр ары. Ащ икъызэIухынкIэ ыкIи лъапсэ ыдзынымкIэ Iофышхо зылэжьыгъэхэр еджэгъэгъэсагъэу Наурзэ Ибрахьимэрэ лъэпкъым инахьыжъ гъэшIуагъэу,…

Читать далее

Лъэхъаным диштэу, ау лъэпкъ лэжьыгъэр чIамынэу

Аужырэ илъэсхэм Адыгэ Республикэм ихэхъоныгъэшIухэр нэрылъэгъух. Къэралыгъо ыкIи шъолъыр программэхэм яшIуагъэкIэ къуаджэхэм, псэупIэхэм ятеплъэ зехъожьы, гуIэтыпIэ мэхъух. Адыгеим икъэлитIумэ, Мыекъуапэрэ Адыгэкъалэрэ, лъэпкъ проектэу «ЗекIонымрэ хьакIэпэгъокIынымрэ» зыфиIорэм къыдыхэлъытэгъэ программэмкIэ зекIо IункIыбзэхэр ащагъэпсых: общественнэ чIыпIакIэхэр, зыгъэпсэфыпIэхэр ашIых, арт-псэуалъэхэр, архитектурнэ псэолъэ цIыкIухэр ыкIи нэмыкIыбэ щагъэуцух. Ахэм яшIуагъэкIэ зекIохэм къалэм икультурнэ IункIыбзэ къашIэнэу, чIыпIэм итарихъ зэхашIэнэу амал агъоты, зэрагъэшIэныр,…

Читать далее

IэпщIэлъапщIэхэм я лъэщапIэ

Ди лъэпкъым ижь-ижьыж лъандэрэ къыдекIуэкI IэпщIэлъапщIагъэр щIэблэм янэхьэсыныр хуабжьу Iуэху щхьэпэщ. Апхуэдэ лэжьыгъэр сыт щыгъуи щрагъэкIуэкI Арэшыкъуэ Р. и цIэр зезыхьэ Хьэбэз курыт еджапIэм. Мы еджапIэм и егъэджакIуэ Адышэс Азэмэт а лъэныкъуэгъазэмкIэ илэжь IуэхущIафэхэм теухуауэ тхыгъэ бжыгъэ ди газетым къытехуащ. Арами, егъэджакIуэ лъэпкъыпсэм и лъэщапIэм къыщызэрагъэпэща дерсзэIущIэр ди щхьэусыгъуэ гуапэу мыбдеж щекIуэкI лэжьыгъэм иджыри зэ…

Читать далее

Ныбжьэгъум и фэ къыуаплъ…

Урысхэм яIэщ псалъэжь: «Скажи мне, кто твой друг, и я скажу, кто ты…» Ар адыгэхэм нэгъуэщIу къадокIуэкI: «Узигъусэм и фэ къыуаплъ…» Абы аргуэру мащIэу сытеIэзэщIыхьыжынщи, мыпхуэдэу згъэIунщ: «Уи ныбжьэгъум и фэ къыуаплъ…» Иджыблагъэ «Черкес хэку» газетым и редакцэм къыщIыхьащ ЛIыуней Юрэ Долэт и къуэр. Ар си нэIуасэтэкъым. Ауэ Дэбагъуэ Мухьэмэд и ныбжьэгъуфIу щытауэ къыщызжиIэм, нэгъуэщIынэкIэ…

Читать далее