«Сэ бийм сридыгъужьщ, лъэпкъым срикъурмэнщ!»
«Дыгъужь Къурмэн хуэдэхэр махуэ къэс лъэпкъым къилъхукъым, апхуэдэ цIыхур хъумэн хуейщ». ДАУР Аслъэн, УФ-м и Къэрал саугъэтым и лауреат.
Рубрика: Лъэпкъ Iуэху
Читать далее
Лъапсэм и тхыпхъэ
Иджыблагъэ Елбыргъэн къуажэм и Iэхэлъахэм щыIэ «Биберд» ранчом «Си-Арт» творческэ студием «Лъапсэм и тхыпхъэ» зи фIэщыгъэцIэ мастер-класс гъэщIэгъуэн къыщызэригъэпэщащ. Апхуэдэу, ятIагъуэм, ятIэхум къыхащIыкIри тепщэкI цIыкIухэр я IэкIэ къагъэщIащ абы еблэгъа дэтхэнэми. Нэхъыщхьэращи, хьэкъущыкъухэм адыгэм и пасэрей тхыпхъэщIыпхъэхэр традзащ. «Си-Арт» студием и къызэгъэпэщакIуэри и унафэщIри адыгэ бзылъхугъэ гуапэ, живописымкIэ егъэджакIуэ Абыдэ (Уэхъутэхэ япхъущ) Iэсятщ. Студиер илъэсищым…
Сэхъурокъуэ Хьэутий и хъуэхъу
Хъуэхъу Ди зэпыщӀэныгъэхэр нэхъри иребыдэ ПщӀэ зыхуэсщӀ ди лъэпкъэгъухэ! Дунейпсо Адыгэ Хасэм и ГъэзэщӀакӀуэ гупми сэри къыдбгъэдэкӀыу Хэкум къэзыгъэзэжам и махуэмкӀэ гуапэу сынывохъуэхъу. Ди лъэпкъым и тхыдэм мыхьэнэшхуэ зиӀэ Ӏуэхугъуэ 1998 гъэм шыщхьэуӀум и 1-м къыщыхъуат: Косовэ щӀыналъэм къикӀыжа адыгэ гупышхуэ адэжь лъахэм къихьэжащ. Ар къызэрымыкӀуэ Ӏуэхут, ауэ Урысейм диӀыгъащ, ди лъэпкъэгъухэр къэшэжынми и гуащӀэ…
Хэгъэрей хъужахэщ
Илъэс къэс 1998 гъэ лъандэрэ шыщхьэIум (августым) и 1-р – зи хэку къэзыгъэзэжа адыгэхэм я Махуэр – адыгэу дунейм тетым догъэлъапIэ. Нобэ хамэщI къиIэпхъукIыжу зи Хэку-анэр зыгъуэтыжа ди къуэшхэр, ди шыпхъухэр Къэбэрдей-Балъкъэр, Адыгэ, Къэрэшей–Черкес республикэхэм щопсэу. МахуэщIыр лъэпкъыр зэрызэрыгъуэтыжым и дамыгъэщ, шэч хэмылъу. Ди щIэджыкIакIуэхэм мызэмытIэу я гугъу фхуэтщIащ ди хэгъуэгум къэзыгъэзэжауэ щыпсэу унагъуэ зыбжанэм….
Адэпсэу пхъур къыщыщIэкIыжкIэ
Си цIэр Сэтэнейщ, илъэсищэ зауэжьым и щхьэлыдзэм дагъэкIыу, зи Хэкур зрагъэбгынэу ТыркумкIэ яхуа беслъэней адыгэхэм сращылъхущ. Си адэ тхьэмыщкIэ НэтIабжьэ Жанхъуэт и гъащӏэ псор триухуащ адыгэ тхыдэр, щэнхабзэр, лъэпкъ ӏэщӏагъэхэр джыным. Ар егъэджакIуэт, гъукIэ къызэрымыкIуэт икIи тхыдэджт. Си анэр, Айхъан, беслъэнеипхъущ: и дыщыр Бланэхэщ. Шыпхъу нэхъыжь сиӏэщ, Синэмыс и цIэу. Ди сабиигъуэр гъэнщIауэ щытащ адыгэ…
Гъуэгум пещэ
Журналистым и тхыгъэ къэс къегъэщI елIалIэрэ телъащIэу. Ауэ, мэхъу апхуэдэуи — узытетхыхьыну цIыхум апхуэдизымкIэ фIыгъуэ куэд бгъэдэлъщ, ар цIыхубэм фIыуэ къыщацIыхури, а псом щыщу зыгуэр гулъытэншэу къэбгъанэмэ, уэим къыпхуащIынкIэ мэхъу. Ар — жэуаплыгъэщ, ухуейуэ щытмэ. Узытетхыхьыну цIыхур уимыхамэу щыщыткIэ, ари Iуэхум хохьэжри, псынщIэкъым узыхуей псори зы тхыгъэкIэ къызэщIэпкъуэну. Апхуэдэщи, мызыгъуэгум, къызэхъулIэмэ — си гуапэщ, зыгуэр…
Адыгэ радиом и вагъуэхэр
«Черкес FM» адыгэ радиостанцым «Черкес FM» — м и вагъуэхэр» зыфIища и юбилей зыкъэгъэлъэгъуэныгъэшхуэр щызэхашащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и къалащхьэ Налшык. Нэрыбгэ мин бжыгъэ зыхэта дауэдапщэ къызэрымыкIуэм и гугъу къытхуищIащ, «Черкес FM» радиор къызэзыгъэпэща икIи абы и унафэщI Хьэцей Тимур и дэIэпыкъуэгъуу Къэрэшей-Черкесым щылажьэ, ди хэгъуэгум икIа гупыр Налшык автобускIэ зышэу къэзышэжа ТЕМЫР Ахьмэд. — Нэхъапэ щIыкIэ…
Хьэкъун Барэсбий! ЩIалэ дыщэ зэчий!
ХЬЭКЪУН Барэсбий хуэдэ цIыху щэджащэм хуэфэщэн псалъэ бгъуэтыну, абы ищIэфар, адыгэм щхьэкIэ хузэфІэкIар нэгъэсауэ къэбгъэлъэгъуэфыну къыщIэкIынкъым. Барэсбий цIыху къызэрыкІуэт. Ар 1941 гъэм бадзэуэгъуэм (июлым) и 9-м Хьэбэз къуажэм щыщ Хьэкъун Исуф и унагъуэм къихъухьащ. ЕджапIэр фІы дыдэу къиухри, Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетри Диплом плъыжькIэ къызэринэкIащ. Абдеж аспирантурэми щеджащ, мэкъумэш щIэныгъэхэм я кандидат фIэщыгъэцIэ лъагэри и акъылрэ…
Газетхэмрэ журналхэмрэ Москва щагъэлъагъуэ
Накъыгъэм (майм) и 23-м Москва къалэм дэт лъэпкъхэм я Унэм «Адыгэ щэнхабзэм и Махуэ» щхьэщIэдзапIэм щIэту, «Iэнэ хъурей» зэпсэлъэныгъэ бгъэдыхьэкIэм тету щрагъэкIуэкIащ адыгэбзэмрэ адыгэ щэнхабзэмрэ, лъэпкъ газетхэмрэ журналхэмрэ хъумэным, абыхэм зыужьыныгъэ ягъэгъуэтыным, лъэпкъыр къызэтенэнымкIэ а къыдэкIыгъуэхэми, лъэпкъ театрми ягъэзащIэ мыхьэнэ иным, дэтхэнэми я щыIэкIэпсэукIэм убгъуауэ щрипсэлъащ. Москва къалэм щылажьэ, «Центр сохранения родного языка и традиционной…
Жьэ лIыкIуэ нэхърэ — щхьэ лIыкIуэ
Къэрал, политикэ, жылагъуэ Iуэхузехьэ Сэхъурокъуэ Хьэутий Накъыгъэм и 27-м и ныбжьыр илъэс 75-рэ ирикъуащ Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ, адыгэ лъэпкъым и нэхъыжьыфI СЭХЪУРОКЪУЭ Хьэутий Хьэзрит и къуэр Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ, Урысей Федерацэм и Президентым деж лъэпкъ зэхущытыкIэхэмкIэ щыIэ Советым хэт, «Урысейм и лъэпкъхэм я ассамблея» зэгухьэныгъэм и Къэбэрдей-Балъкъэр щIыналъэ къудамэм и Iэтащхьэ,…