Полицэр зэрылажьэм арэзы дыкъищIмэ…

Урысейм и МВД-м и Урысейпсо щIэныгъэхутэ институтым (ВНИИ) и лэжьакIуэхэр тхьэмахуэ кIуам ди хэкуэгъухэм яхуэзэурэ щIаплъыкIащ икIи зыщагъэгъуэзащ полицэм иригъэкIуэкI лэжьыгъэхэм Iуэху еплъыкIэу хуаIэр, дзыхьу хуащIыр, хабзэхъумэ къулыкъухэм фейдэуэ къыхуахьыр. Къалащхьэм къикIа щIэныгъэрылажьэхэр — ВНИИ-м и унафэщIым и къуэдзэ, юридическэ щIэныгъэхэм я доктор, полицэм и полковникыу отставкэм щыIэ Невский Сергейрэ Курчатовскэ институтым и къудамэм и унафэщI, юридическэ щIэныгъэхэм я кандидат, отставкэм щыIэ полковник Черкасов Романрэщ.

ХьэщIэхэм я лэжьыгъэ Iуэхум къыщыщIадзащ Малокъэрэшей районымкIэ. Нэхъапэ ахэр яIущIащ районым и полицэ къудамэм и унафэщI Хубиев Руслан, абы и къуэдзэ Боташев Темирлан, ветеранхэм я Советым и тхьэмадэ Урусов Мыхьэмэт сымэ. Жылагъуэ советым хэтхэм я дэIэпыкъуныгъэкIи полицэм иригъэкIуэкI лэжьыгъэм теухуауэ районым ис цIыху 200-м ядэпсэлъащ. Апхуэдэ зэпсэлъэныгъэхэр щрагъэкIуэкIащ Урысейм и МВД-м и «Къэрэшей» къудамэми. Мыбдежми, жылагъуэ Iуэхузехьэхэм я фIыщIэшхуэ хэлъщ Карачаевск къалэ округымрэ районымрэ щыщ цIыху щитIым апхуэдэ къабзэу щIэупщIэныгъэхэр зэрыдрагъэкIуэкIыфам. Москва къикIахэм къаIущIащ Къэрэшей районым и полицэ къудамэм и унафэщI, полковник Коркмазов Асчэррэ Жылагъуэ советым хэтхэмрэ.

АдэкIэ хьэщIэхэр я щIэныгъэкIэ зыдагъэгуашэмэ я гуапэу, Алиев Умар и цIэр зезыхьэ Къэрэшей-Черкес къэрал университетым и ректорым и пщэрылъхэр зыгъэзащIэ Узденов Умаррэ ищхьэ еджапIэм и профессорегъэджакIуэ гупымрэ ирагъэблэгъащ. Университетым щекIуэкIа зэпсэлъэныгъэр нэхъыщхьэу теухуат дамэтелъ жылагъуэ къэхутэныгъэхэр егъэкIуэкIыным щIэныгъэрылажьэхэр зэрыбгъэдыхьэ щIыкIэхэм. А зэIущIэм къыхашахэм къыхагъэщащ Урысейпсо щIэныгъэхутэ институтым зэфIих лэжьыгъэшхуэм лъэныкъуэ куэд къыхэлъытауэ зэрыщытыпхъэр (гуп-гупу улэжьэфу, купщIэ зыхэлъ интервьюхэр къэпщтэфу), щIэплъыкIыныгъэм кърикIуам я хьэрискхъуэрисхэр наIуэ зэрыщIыпхъэр. ЕтIуанэ махуэм, Москва къикIа хьэщIэхэр полицэм и лэжьыгъэм теухуауэ ди республикэм щыпсэу цIыхухэм жаIэм, Iуэху еплъыкIэу яIэм ирипсэлъэжащ КъЧР-м и ЦIыхубэ ЗэIущIэм (Парламентым) и тхьэмадэ Иванов Александр, КъЧР-м къэралкIуэцI IуэхухэмкIэ и министр Нефёдов Владимир сымэ щаIущIам.

ЗэIущIэхэм щызэпкърахыжащ къэхутэныгъэм кърикIуар, уеблэмэ щIэныгъэрылажьэхэм хъыбару я IэмыщIэ илъыр дяпэкIэ къащхьэпэжыну къалъытащ хабзэхъумэ къулыкъухэм я лэжьыгъэр нэхъыфIу гъэпса хъунымкIи, полицэр цIыхухэм нэхъ гъерэтыфIэу ядэлэжьэнымкIи. — Фи республикэм дыкъэкIуащ полицэм и лэжьыгъэм цIыхухэр хуэарэзырэ хуэмыарэзырэ зэрытхузэфIэкIкIэ зэхэдгъэкIыну. 2011 гъэм мазаем и 7-м къыдэкIа «Полицэм теухуауэ» Федеральнэ Унафэм ипкъ иту ди къэхутэныгъэхэр идогъэкIуэкI Урысейм и МВД-м и IизныкIэ. Ди къэралым и хэгъуэгу зэхуэмыдэхэм дыкIуэурэ цIыхухэм дадопсалъэ, иужьым ттхар ди Министерствэм и унафэщIхэм икIэщIыпIэкIэ яIэрыдогъэхьэж.

Псалъэм къыдэкIуэу, илъэсиплIкIэ узэIэбэкIыжмэ, Къэрэшей-Черкесым мыпхуэдэ щIэупщIэныгъэхэр щедгъэкIуэкIауэ щытат. Иджы абы лъандэрэ фи жылагъуэ Iуэху еплъыкIэм зэхъуэкIыныгъэу къыхэхуар зэдгъэщIэну дыкъыфхуеблэгъауэ аращ. ЦIыхухэм дащыдэпсалъэкIэ гулъытэ нэхъ худощI полицэм дзыхьу хуащIым, къэхъумауэ зэрызыкъалъытэжым, полицэм и лэжьэкIэм и фIагъым, гъуэгу шынагъуэншагъэр къызэрызэгъэпэщам. Дауэ умыщIи, дэтхэнэ къызэрыкIуэ цIыхуми уеупщIмэ къыбжимыIэфынкIэ хъунщ зыщыпсэу къалэм къулыкъу IуэхущIапIэхэр здэщытыр, ауэ, шэч зыхэмылъыр аращи, хэти щыгъуазэщ полицэ къудамэм и хэщIапIэр здиIэм. АтIэ, гузэвэгъуэ ихуар япэу зэжалIэри зыщыгугъри полицэращ жысIэмэ, зы егъэлеиныгъи хэлъынукъым. ЦIыхухэмрэ полицэмрэ мис а я зэпыщIэныгъэ быдэм мыхьэнэуэ иIэр дгъэкIуэд зэрымыхъунур къыдгуроIуэри аращ къэхутэныгъэхэм я ужь дыщIитыр, ныбжь зэхуэмыдэхэм итхэм зэпсэлъэныгъэ зэIухахэр щIадедгъэкIуэкIыр.

Ауэ, махуэ зытIущкIэ фи республикэм щыдлэжьыфам деплъыжмэ, полицэм губгъэн хузиIэу зы нэрыбги къызэрытхуэмызар, уеблэмэ фи хэкуэгъухэм жылагъуэ зэхэтыкIэр зэпIэзэрыту щызыгъэт къулыкъущIэхэм фIыщIэ зэрыхуащIыр тегъэчынауэ къыхэдгъэщыфынущ, — жиIащ полковник Невский Сергей. Урысейпсо щIэныгъэхутэ институтым къикIахэм дызэрыщагъэгъуэзамкIэ, полицэм и лэжьакIуэхэр цIыхухэм ядэпсалъэ зэпыту зэрыщытращ ди республикэм хабзэ зэхэтыкIэ тэрэз къыщызэзыгъэпэщыр. КъэхутакIуэхэм КъЧР-м и районитIым исхэм зэпсэлъэныгъэу драгъэкIуэкIам Iэмал къаритынущ нэхъ гулъытэ зыхуэщIыпхъэ лъэныкъуэхэм елэжьынуи, полицэм и ӏуэху бгъэдыхьэкӏэ нэхъ ехъулӏахэр яубзыхунуи.

АБЫКЪУ Къамырзэ