Къару зэгъэуIуакIэ йолэжь

Россельхознадзорым и Ищхъэрэ-Кавказ хэгъуэгукIуэцI Управленэм дыщегъэгъуазэ карантиннэ удзыжьым — губгъуэжыхапхъэм (амброзия) къыпыкI шынагъуэм.

Губгъуэжыхапхъэр — щIыуэпсымкIи, мэкъумэш хъызмэтымкIи, цIыхум и узыншагъэмкIи зэранышхуэ къэзыхь удзыжьщ. Абы егъэгъу сэбэп къытхуэхъу къэкIыгъэ узыншэхэр, щIыгур къэуатыншэ ещI, бэвагъыр иреудых. Губгъуэжыхапхъэм и шэжыгъэм (пыльца) аллергие узыфэхэр къегъэятэ: полиноз, астмэ, щIыфэр къилъэлъыным хуешэ, дагъэмэ къыпихум щхьэр егъэуз, давленэр зэхэзеуэ ещI. Губгъуэжыхапхъэр бгъэкIуэдынымкIэ лэжьыгъэр ебгъэжьэн хуейщ къыщыгъэгъэну пIалъэм нэмысу. Нэхъ сэбэп къэзыхь Iэмалщ къэкIыгъэр зэрыщыту, и лъабжьэри дэкIуэу къыхэпчыныр.

ПыбупщIкIэ пхуэгъэкIуэдынукъым, къудамэ 15-м нэс къыдидзыжынущ. Ауэ апхуэдэм нэмысу, зэпымыууэ, щIэх-щIэхыурэ пыбупщIыныр щхьэпэнущ удзыжьыр къэмыгъэгъэным, зимыужьыным. Химие пкъыгъуэхэр, IэкIэ пщIэн Iэмалхэр щIыгъуурэ гъавэхэкI къэкIыгъэхэр зытращIэ хьэсэхэр зэблэхъуныр (севооборот), щIыгум елэжьыныр, къэкIыгъэхэм тэрэзу кIэлъыплъыныр щхьэпэнущ удзыжь уззехьэр гъэкIуэдыным. Къэрэшей-Черкес Республикэм щагъэнэIуащ карантин мыхьэнэ зиIэ фитосанитар щIыпIэ 64-рэ. Абыхэм къызэщIаубыдэ гектар мин 245612-рэ. «О карантине растений» зи фIэщыгъэцIэ федеральнэ хабзэм ипкъ иткIэрэ, апхуэдэ щIыпIэхэмкIэ жэуаплыгъэр яхь ахэр бэджэнду зыIыгъ, телажьэ граждан, юридическэ цIыхухэм.

НобэкIэ гектар мини 100 щIаплъыкIащ, а щIыгухэр зыIыгъхэм чэнджэщхэр иратащ, гурагъэIуащ уззехьэ удзыжьхэр, зэран хъуну щытыкIэхэр къайгъэбыдылIа щIыпIэхэм къыщамыгъэхъунымкIэ. КъинэмыщIауэ, Урысей Федерацэм и КоАП-м и 10.1-нэ Iыхьэм ипкъ иткIэрэ, губгъуэжыхапхъэм зэребэныпхъэ мардэхэр, хабзэхэр зымыгъэзащIэхэм административнэ жэуаплыгъэ ирагъэхьынущ тезыр тралъхьэкIэрэ.

Россельхознадзор Управленэм IуэхущIапIэхэм, организацэхэм я унафэщIхэр, уней хьэрычэтыщIэхэр, мэкъумэш IуэхущIэхэр, хэгъуэгум щыпсэу дэтхэнэри къыхуреджэ губгъуэжыхапхъэ удзыжь шынагъуэр я уней щIыгухэми, бэджэнду ягъэлажьэхэми щагъэкIуэдыным къару псори ирахьэлIэну. ТцIыхупхъэщ: дэнэ щIыпIи, къару зэгъэуIуакIэ губгъуэжыхапхъэм дыпэщIэувэмэ, мэкъумэшщIапIэхэр бэвылъэ хъужыным, цIыхухэм я узыншагъэм зэран къыхуимыхьыным дыщхьэпэнущ.

Зыгъэхьэзырар ШЫБЗЫХЪУЭ Ирэщ