Ленинград хуит къыщащIыжа махуэм
«Архив теплъэгъуэхэр — 1943 гъэм щӀышылэм и 18-м ТекӀуэныгъэ Нып Плъыжьыр Шлиссельбург щхьэщыту… А махуэм, илъэс 83-кӀэ узэӀэбэкӀыжмэ, ди совет зауэлIхэм Ленинград блокадэр зэпаупщӀауэ щытащ. А текӀуэныгъэм ленинграддэс мелуанхэм гугъэ къаритыжащ, зэрыкъэралу лӀыхъужьыгъэщӀэхэм къыхуигъэушащ. ФӀыщӀэрэ пщӀэрэ яхуэтщӀу, дригушхуэу дигу къыдогъэкӀыж а махуэхэм я лӀыхъужьхэр: Ленинград, Волхов фронтхэм я зауэлӀхэр, абыхэм Къэрэшей-Черкесым щыщхэри яхэтащ, блокадэм хэхуа…
Фэеплъыр гум ихукъым
Хэку зауэшхуэм щыгъуэ ди къэралышхуэм, хэгъуэгум щыпсэухэм къагъэлъэгъуа лIыхъужьыгъэр къыздетхэкIа напэкIуэцIхэм яхуэфащэ дыдэу хатхащ Бэвыкъуэ, Хъумэрэ цIыкIу, ПсэукIэ-Дахэ къуажэхэр нэмыцэ-фашист зэрыпхъуакIуэхэм къызэрыIэщIахыжа, хуит къызэращIыжа къэхъугъэ хьэлъэхэр. АтIэ, 1943 гъэм щIышылэм и 18 – 19 махуэхэм мы щIыпIэхэм зэхэуэ хьэлъэ дыдэхэр щекIуэкIауэ щытащ. ЛIыгъэ къызэрымыкIуэ зыхэлъа, Дзэ Плъыжьым и сэлэтхэм яхузэфIэкIащ нэмыцэдзэр ирагъэкIуэтын, икIи Беслъэней, Отраднэ…
Лъэпкъхэм я зэкъуэтыныгъэм и Илъэсым
Шхыныгъуэхэм я лъэтеувэ ЩIышылэм (январым) и 25-м Черкесск къалэм дэт «Бгырысым и тэхъуанэ» («Хижина горца») ресторан-музейм гуфIэгъуэ гъэпсыкIэм иту къыщызэIуахынущ «Гъунэ зимыIэ пщэфIапIэ» («Кухня без границ») къэралыбэ хьэщIэгъафIэ форум иныр. ТхьэмахуитIкIэ екIуэкIыну а дауэдапщэм и ублапIэ хъунущ Къэрэшей-Черкес Республикэр. Абы къызэщIиубыдэнущ Ищхъэрэ Кавказым и хэгъуэгу псори. Мы Iуэхур къызэрагъэпэщащ Нартсанэ (Кисловодск) къалэр зи хэщIапIэ «Федерация…
ГукIи-псэкIи дащIыгъущ
ИлъэсыщIэпежьэу, дыгъэгъазэм и 30-м Хьэбэз районым щыIэ «Родные сердца» жэрдэмщIакIуэ гупым къабгъэдэкIыу СВО-м ирагъэшащ къыкIэлъыкIуэ гуманитар гулъэр: техникэ, зауэлIхэмкIэ нэхъапэ хьэпшыпхэр, IэфIыгъэкIэхэр, тхыгъэ гуапэхэр, ерыскъыхэкIхэр. ЖыIэпхъэщи, мыпхуэдэ гуманитар дэIэпыкъуныгъэхэр зэхуэхьэсынри, СВО щIыпIэхэм егъэшэнри ирагъэкIуэкI КъЧР-м и Iэтащхьэм къызэригъэпэща, Зыуэ щыт республикэ оперативнэ штабым и нэIэм щIэту. Хьэбэз районым щылажьэ псапащIэ гупым и пашэр, и унафэщIыр…
Лъэпкъым ынап
2025-рэ илъэсэу икIырэр хъугъэ-шIэгъэ зэфэшъхьафхэмкIэ баигъ. Ахэм ащыщых АР-м и Лъэпкъ музей зызэхащагъэр илъэси 100 ыкIи АР-м и Лъэпкъ тхылъеджапIэ зылажьэрэр илъэси 130-рэ зэрэхъугъэхэр. Адыгеим и Лъэпкъ музей мыщ фэдиз уахътэм, илъэси 100-м къыкIоцI, зэрифэшъуашэу ипшъэрылъ пхырещы. Музеир зызэхащагъэр 1925-рэ илъэсыр ары. Ащ икъызэIухынкIэ ыкIи лъапсэ ыдзынымкIэ Iофышхо зылэжьыгъэхэр еджэгъэгъэсагъэу Наурзэ Ибрахьимэрэ лъэпкъым инахьыжъ гъэшIуагъэу,…
Лъэхъаным диштэу, ау лъэпкъ лэжьыгъэр чIамынэу
Аужырэ илъэсхэм Адыгэ Республикэм ихэхъоныгъэшIухэр нэрылъэгъух. Къэралыгъо ыкIи шъолъыр программэхэм яшIуагъэкIэ къуаджэхэм, псэупIэхэм ятеплъэ зехъожьы, гуIэтыпIэ мэхъух. Адыгеим икъэлитIумэ, Мыекъуапэрэ Адыгэкъалэрэ, лъэпкъ проектэу «ЗекIонымрэ хьакIэпэгъокIынымрэ» зыфиIорэм къыдыхэлъытэгъэ программэмкIэ зекIо IункIыбзэхэр ащагъэпсых: общественнэ чIыпIакIэхэр, зыгъэпсэфыпIэхэр ашIых, арт-псэуалъэхэр, архитектурнэ псэолъэ цIыкIухэр ыкIи нэмыкIыбэ щагъэуцух. Ахэм яшIуагъэкIэ зекIохэм къалэм икультурнэ IункIыбзэ къашIэнэу, чIыпIэм итарихъ зэхашIэнэу амал агъоты, зэрагъэшIэныр,…
IэпщIэлъапщIэхэм я лъэщапIэ
Ди лъэпкъым ижь-ижьыж лъандэрэ къыдекIуэкI IэпщIэлъапщIагъэр щIэблэм янэхьэсыныр хуабжьу Iуэху щхьэпэщ. Апхуэдэ лэжьыгъэр сыт щыгъуи щрагъэкIуэкI Арэшыкъуэ Р. и цIэр зезыхьэ Хьэбэз курыт еджапIэм. Мы еджапIэм и егъэджакIуэ Адышэс Азэмэт а лъэныкъуэгъазэмкIэ илэжь IуэхущIафэхэм теухуауэ тхыгъэ бжыгъэ ди газетым къытехуащ. Арами, егъэджакIуэ лъэпкъыпсэм и лъэщапIэм къыщызэрагъэпэща дерсзэIущIэр ди щхьэусыгъуэ гуапэу мыбдеж щекIуэкI лэжьыгъэм иджыри зэ…
Ныбжьэгъум и фэ къыуаплъ…
Урысхэм яIэщ псалъэжь: «Скажи мне, кто твой друг, и я скажу, кто ты…» Ар адыгэхэм нэгъуэщIу къадокIуэкI: «Узигъусэм и фэ къыуаплъ…» Абы аргуэру мащIэу сытеIэзэщIыхьыжынщи, мыпхуэдэу згъэIунщ: «Уи ныбжьэгъум и фэ къыуаплъ…» Иджыблагъэ «Черкес хэку» газетым и редакцэм къыщIыхьащ ЛIыуней Юрэ Долэт и къуэр. Ар си нэIуасэтэкъым. Ауэ Дэбагъуэ Мухьэмэд и ныбжьэгъуфIу щытауэ къыщызжиIэм, нэгъуэщIынэкIэ…
Адыгэ щIалэм и щIыхькIэ
ДИ КЪЭРАЛЫМ и гимнымрэ ныпымрэ зэIущIэхэм къыщагъэсэбэпыну хуит зэращIыжрэ зы махуэ нэхъ дэмыкIыу, УФ-м и командэ къыхэхам хэту Къэбэрдей-Балъкъэрым и гъэсэн, адыгэ щIалэ Блий Iэюб зэпеуэм дыщэ медаль къыщихьащ. Абы и фIыгъэкIэ икIи и щIыхькIэ Урысей Федерацэм и ныпыр Абу-Даби щаIэтащ, къэралым и гимнри къыщрагъэуащ, иужьрей илъэсиплIым япэу. Илъэс зыбжанэ ипэкIэ, къэралым и дамыгъэ нэхъыщхьэхэр…
«Сыринэ»-м и зэфIэкIыр
Анэдэлъхубзэр, лъэпкъ щэнхабзэмрэ хабзэмрэ хъумэным хуэгъэпсауэ «Адыгэ дуней» жылагъуэ фондым илъэситху ипэкIэ къызэригъэпэща «Сыринэ» адыгэ ныбжьыщIэ театрым ехъулIэныгъэфIхэр иIэщ. Абы щыджэгу ныбжьыщIэхэм зэфIэкI хъарзынэхэр къагъэлъагъуэ, утыку итыкIэм щегъэжьауэ лъэпкъыбзэр зэрагъэбзэрабзэм щыщIэкIыжу. Гупым утыку кърихьэ лэжьыгъэхэм цIыхухэр яфIэфIу йоплъ. — Япэу гупыр щызэхэтшэм ныбжьыщIэхэм нэхъ яхуэгъэза, зи гъэсэныгъэр иджыри мыпсыхьыпахэм щIэгъэкъуэн яхуэхъун хуэдэу къызэдгъэпэщу арат, —…
Адыгэ фильмыр — Мароккэ
АР-м щIыхь зиIэ и журналист, режиссёр, сценарист ДАУР Хъусен триха «Пщы Марыхъу» адыгэ тхыдэ-художественнэ фильмыр Мороккэ щагъэлъагъуэ. Ар хагъэхьащ а къэралым щекIуэкIа XIX дунейпсо фестивалым. Хъусен и гъусэу Мароккэ щыIащ актерхэу Къыкъ Iэдэмрэ Даур Батыррэ. Илъэс зыбжанэ ипэ ди кинотеатрхэм щыIащ, адыгэхэри, нэгъуэщI лъэпкъ къыхэкIахэри дихьэхыу еплъащ зи гугъу тщIы фильмым. Хъусен мурад зэрищIам тету,…
Гъэсэныгъэр псом и лъабжьэщ
Черкесск къалэм щыIэ, щIалэгъуалэм зауэ-хэкупсэ гъэсэныгъэ егъэгъуэтыным хуэунэтIа «Авангард» егъэджэныгъэ-методическэ купсэм щIышылэм и 15-м щыхьэщIащ Хьэбэз районым щыщ ныбжьыщIэхэр. Дауэдапщэр къызэрагъэпэщащ «Бжэ зэIухахэм я Махуэ» акцэм ипкъ иту. НыбжьыщIэхэм япежьащ, псалъэ гуапэкIэ иригъэблэгъащ купсэм и унафэщI Баев Уэсмэн. Абы и къэпсэлъэныгъэм къыхигъэщащ хэкупсагъэр сыт хуэдэ къэралми щыпсэу цIыхум хэлъыпхъэ щэныфIагъхэм языхэзу зэрыщытыр икIи къыдэкIуэтей щIэблэр…
Бремен и «лIыхъужьхэр»
Хьэбэз районым и «Нэмыс» театрым «Бремен музыкантхэр» таурыхъым и премьерэмкӏэ илъэсыр зэхуищIыжащ икӏи 2026 гъэр а гъэлъэгъуэныгъэмкӏэ иригъэжьащ. Щӏышылэм и 14-м Хьэбэз районым щэнхабзэмкIэ и Уардэ унэм къеблэгъахэр Бремен мэз таурыхъым къыщыхутащ… Псоми фIыуэ тлъагъу макъамэ — таурыхъыр утыкум щызыгъэувар режиссёр, КъЧР-м и цӏыхубэ артист КIэдэкIуей Артурщ. Таурыхъым и «лIыхъужь» Трубадур ныбжьэгъу къыхуэхъуа Хьэм, Джэдум,…
ДыщэкI Тамарэ и фэеплъу
Гуауэщ илъэс куэдкIэ зи гуащIэр щапхъэ пхуэхъуу къыпхэта лэжьэгъу нэхъыжьыр зэшэзэпIэу, упэмыплъагъэххэу щыпхэкIыжкIэ… Ди щIэджыкIакIуэхэм, дауи, я гулъытэм щIэхуакъым илъэсыщIэр зэредгъажьэу къыдэкIа «Черкес хэку» газетым къытехуа щыгъуэр — илъэс 50-м щIигъукIэ лъэпкъ журналистикэм хуэлэжьа, «Ногай давысы» нэгъуей газетым зи гуащIэ къызэрымыкIуэ щызыгъэтIылъа ДЫЩЭКI Тамарэ Борис и пхъур дунейм зэрехыжам тедухуар. Пэжщ, Тамарэ адыгэ газетым зэи…
ЯщIар куэдщ, къапэщылъри нэхъыбэжщ
Къэрэшей-Черкесым егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмрэкIэ и Министерствэм республикэм и Правительствэм и Унэм зэIущIэ убгъуа щригъэкIуэкIащ къэрал унафэщI къулыкъухэр, щIэныгъэ зэгухьэныгъэхэм я лIыкIуэхэр, педагогхэмрэ жылагъуэ Iуэхузехьэ пашэхэмрэ хэту. Абдеж къыщапщытэжащ илъэс кIуам Министерствэм зэфIиха лэжьыгъэхэр, нэхъыбэу юбилей махуэщIхэмрэ хэкупсэ хьэрычэтхэмрэ ещIылIауэ щытахэр. УпщIэ нэхъыщхьэу коллегием хэтахэм зэпкърахащ: Министерствэр гъэ къэс зэлэжь лъэныкъуэхэм, абы къыхуагъэув къалэнхэм къапэкIуар, Хэку зауэшхуэм…
УнафэщIэхэмкIэ — илъэсыщIэм
2026 гъэр къыщIыдодзэ УФ-м и Президентым къыдигъэкIа, къару зыгъуэта унафэщIэхэмкIэ: — совет цIыхубэм ирагъэхъылIа геноцидым и фэеплъ Махуэу мэлыжьыхьым и 19-р гъэувын; — управляющэ компанэхэмрэ ахэр зыхуэлажьэ унэхэм щыпсэухэмрэ я зэпсэлъэныгъэ-зэпыщIэныгъэр МАХ-мкIэ зэгъэхъулIэн; — езыхэм я арэзыныгъэкIэ СВО-м щыIэхэм я пенсэхэр къыщабжкIэ, зэуапIэхэм зэрыщыIа пIалъэр хэлъытэн; — ущыпсэуным темыгъэпсыхьыжа псэупIэхэм щIэсхэр псэупIэ тэрэзхэм гъэкуэшынымкIэ программэм…