ЛIыхъужьыгъэр щIэблэкIэрэ зэIэпах

СВО-м зи зауэлI къалэнхэр щызыгъэзащIэу 2024 гъэм гъатхэпэм (мартым) и 13-м Украинэм и щIыналъэм щекIуэкI зауэ операцэ хэхам щыхэкIуэда ди хэкуэгъу, лъэпкъэгъу къулыкъущIэ ныбжьыщIэ – МЫРЗЕЙ Мухьэмэд Нухь и къуэм зыщалъхуа и Хэкум — Урысейм и хьэлэмэтхэр ихъумэкIэрэ зэрихьа лIыхъужьыгъэр, къигъэлъэгъуа лIыгъэр, хэлъа хэкупсагъэр къытщIэтаджэ щIэблэмкIэ щапхъэ уасэншэщ. Апхуэдэ щIалэхэм яхэлъ Хэку фIылъагъуныгъэм, щыпкъагъэмрэ гъащIэ…

Читать далее

Лъэпкъыбзэхэр зыгъэIущащэ

УРЫСЕЙМ и тхакIуэхэми и журналистхэми я Союзхэм хэт, Урысей Федерацэм и тхакIуэхэм я Союзым и Ищхьэ Творческэ Советым хыхьэну къызыхуагъэфэща, «Во Благо Общества» ищхьэ нагъыщэмкIэ, Урысейм щыпсэу лъэпкъхэм я Ассамблеем и «За единение народов России» медалымкIэ зи цIэр къраIуа, Лермонтов М. и медалыр зезыхьэ, Къэрэшей-Черкес Республикэм и цIыхубэ усакIуэ, драматург цIэрыIуэ, этнолог ШЫБЗЫХЪУЭ (Балэ) Ларисэ…

Читать далее

НэщI мазэм: псапэмрэ гуэныхьымрэ

«Псапэ», «гуэныхь», «хьэлэл», «хьэрэм» псалъэхэр, нэгъуэщIхэр, хабзэ тхуэхъуауэ, диным идопх. Ауэ псапэмрэ гуэныхьымрэ динхэм я закъуэкъым зэхьэлIар, ар нэхъыбэу икIи нэхъыщхьэу епхащ цIыхум и дуней тетыкIэм, ар адрей цIыхухэм зэрапыкъуэкIымрэ зэрахущытымрэ, и псэр имыгъэуфIейуэ гъащIэ гъэунэхуныгъэхэм хишу Тхьэм и пащхьэм ирихьэжын хуейуэ зэрикъалэныр къызэрыгурыIуэм. Псэр Тхьэм къызэрыдитам хуэдэ къабзэу, гуэныхьхэмкIэ дымыуцIэпIу, и пащхьэм итхьэжынращ гъащIэм…

Читать далее

Адыгэр зэрыгушхуэ бзылъхугъищ

Хьэбэз район библиотекэм и лэжьакIуэхэм тхьэмахуэ кIуам Iуэху дахэ ялэжьащ. Бзылъхугъэхэм я Дунейпсо Махуэм ирагъэхъулIэри, «ГуащIэдэкIым къыхэкIа щIыхь» фIэщауэ дауэдапщэ гуапэ ирагъэкIуэкIащ, зи лэжьэкIэфIкIэ щапхъэгъэлъагъуэ, адыгэр дызэрыгушхуэ бзылъхугъищым — Ленин и орденым и кавалерхэу ДЫГЪУЖЬ Мэржан, ДЗЭГЪЭЩТОКЪУЭ Лыхуэ, «Знак Почета» орденыр зиIэ КIЭМРЫГУ Чэмилэт сымэ ятеухуауэ. ГукъэкIыж пшыхьым хэтащ икIи къыщыпсэлъащ Хъумэрэ къуажэм и ефэнды…

Читать далее

Зи Iэпэм дыщэр къыпыщ

Черкесск къалэм мащIэкъым дапIэу дэтыр, а псоми зы къахэпхыным щхьэусыгъуэ гуэр иIэщ. Апхуэдэ щхьэусыгъуэ си щхьэкIэ схуэхъуащ къалэм зи уней дапIэ щызыгъэлажьэ ГъукIэ (Мэрчэныкъуэхэ япхъу) Iэминат. Щапхъэ зытIущ къэсхьыну сыхуейт мы бзылъхугъэм дэн и IуэхукIэ и зэфIэкIхэр псалъэ дыгъэлу зэрыщымытыр внэсхьэсмэ си гуапэу. Сыгузавэти, хэдэхэплъэшхуэ сымыщIу, нэхъ си гъунэгъу дапIэм зэрезгъэгъэзэхуэжыну схьащ кIэстум зэфIэлъ. Гуапэрэ…

Читать далее

КъэкIуэну дахэ къызыпэплъэ дохутыр

БзылъхугъэмкӀэ нэхъыщхьэ дыдэу щыт узыншагъэм хуэсакъыным напэмрэ Ӏэпкълъэпкъымрэ зыгъэдахэ, щӀалафэ къытезыгъауэ сыт хуэдэ Ӏэмалхэри, щӀэуэ къежьауэ щапхъэу куэдым къалъытэ щыгъынхэри пэщӀэувэфынукъым. Апхуэдэу къелъытэ ди псэлъэгъу, дохутыр акушер-гинеколог, хирург ТЕМЫР Жаннеттэ. Пщащэм и щӀэныгъэм щыхегъахъуэ Москва къалэм дэт, Пирогов Н. и цӀэр зезыхьэ Лъэпкъ медико-хирургическэ Купсэм и клиническэ ординатурэм. Зэхихымрэ илъагъу псомрэ зыфIэгъэщIэгъуэн пщащэ гурыхуэр и…

Читать далее

Лъэпкъым и набдзэщ

 Лъэпкъ IуэхухэмкIэ, цIыхубэ зэпыщIэныгъэхэмрэ печатымрэкIэ Министерствэм и нэIэм щIэту «Къэрэшей-Черкес тхылъ тедзапIэ» РГБУ-м 2025 гъэм къриубыдэу къыдигъэкIа тхылъ зэмылIэужьыгъуэхэм языхэзщ экономикэ щIэныгъэхэмкIэ кандидат, ЕстествознаниемкIэ Урысей Академием и профессор ГУЭНЭ Муминат и IэдакъэщIэкI хъуа, «Уэркъ хабзэм и лъабжьэхэр» («Корни аристократизма») зыфIища тхылъ гъэщIэгъуэныр. АбазэбзэкIэ тха тхылъым и лъэтеувэр, авторыр къыщалъхуа махуэм ехъулIэу, Псыжь къуажэм дэт, Мхъцы…

Читать далее

Бзэр лъэпкъым и дамэщ

Ищхъэрэ-Кавказ къэрал академием «Проблемы сохранения родных языков в условиях языкового многообразия Карачаево-Черкесии» зи щхьэщӀэдзапӀэ Ӏэнэ хъурей зэӀущӀэ щекӀуэкӀащ. Абы и мурад нэхъыщхьэу щытащ анэдэлъхубзэхэр хъумэным мыхьэнэуэ иӀэм жылагъуэмрэ властым и къулыкъухэмрэ гулъытэ хуагъэщӀыныр, абыхэм адэкӀи загъэужьынымрэ къытщӀэтаджэ щӀэблэм къахуэгъэнэнымрэ ехьэлӀэуэ лэжьыгъэхэр къызэгъэпэщыныр. ЗэIущIэм и лэжьыгъэм хэтащ Къэрэшей-Черкес Республикэм лъэпкъ ӀуэхухэмкӀэ, цӀыхубэ зэпыщIэныгъэхэмрэ печатымрэкӀэ и Министерствэм,…

Читать далее

И гуащIэдэкIкIи и унагъуэкIи щапхъэ

2026 гъэм мазаем и 24-м Хьэбэз къуажэм щыщ Тхьэкъуахъуэ Хъызыр Мэхьмуд и къуэм и ныбжьыр илъэс 90 ирикъуащ. А махуэм Хьэбэз къуажэ поселенэм и администрацэм и Ӏэтащхьэм и къуэдзэ Борсэ И., ӀэщӀагъэрылажьэ нэхъыжь Туаршы Ф. сымэ гуапэу ехъуэхъуащ абы и юбилеймкӀэ икӀи ди нэхъыжьыфӀым хуагъэфэщащ хъуэхъу тхылърэ ахъшэ саугъэтрэ. АбыкӀэ администрацэм и лӀыкӀуэхэм къагъэлъэгъуащ зауэ…

Читать далее

Зыщ ди гъуэгур, зыщ ди гъуазэр

«Лъэпкъ зэкъуэтыныгъэр — Урысейм и къарущ!» къыхуеджэныгъэм щIэту, Черкесск къалэм дэт е 11-нэ щIэнгъуазэмкIэ Купсэм Iуэхугъуэ гъэщIэгъуэн щекIуэкIащ. ЖыIэпхъэщи, ар хъуащ илъэс псом ирагъэкIуэкIыну лэжьыгъэшхуэм и пэублэ. Iуэхум и къызэгъэпэщакIуэу щытащ Купсэмрэ Жылагъуэ палатэмрэ. Зэкъуэтыныгъэм и Илъэс лэжьыгъэр мы еджапIэм къыщызэIуахым хэтащ Купсэм и унафэщI, КъЧР-м и Жылагъуэ палатэм и пашэ Ляшовэ Еленэ, КъЧР-м и…

Читать далее