Хэкупсэ тхылъым къилъэща саугъэтыр

Ди республикэм апхуэдэ хабзэ щыгъэуващи, илъэситI къэс зэ хэгъуэгум щыпсэу лъэпкъхэм къахэкIа творческэ интеллигенцэм къагъэщIа тхыгъэ нэхъыфIхэр зэпеуэм ипкъ иту къыхах, абыхэм я авторхэм литературэмрэ гъуазджэмрэкIэ Къэрэшей-Черкес Республикэм и Iэтащхьэм и саугъэтыр хуагъэфащэ. Апщыгъуэми, гу зылъытапхъэщи, мыхьэнэшхуэ ират хэгъуэгум щыпсэу лъэпкъ къэс къабгъэдэкIа авторхэр къыхагъэщыным. Илъэсыжьым и кIэух махуэхэм къапщытэжащ ищхьэкIэ зи гугъу тщIа зэпеуэм…

Читать далее

Лъэпщ и быну ГъукIэхэ

Нэгъабэ илъэсым и кIэм Джатэхэ Валерэрэ Хьисэрэ я уней тхылъ тедзапIэм Iэпэ щыщIадзри, къыдэкIащ ГъукIэ лъэпкъым и къекIуэкIыкIам теухуа, напэкIуэцI 734-рэ хъу тхылъышхуэ. Абы и фIэщыгъэцIэм къыхощ «Нартхэр» IуэрыIуатэм нартхэм гъукIэ IэщIагъэмкIэ я Тхьэу, я гъукIэ нэхъыщхьэу щыта Лъэпщ. Дэри къыдгуроIуэ а IэщIагъэр мы лъэпкъыр къызыхэкIахэмкIэ нэхъыщхьэу зэгуэрым зэрыщытар, иужькIэ гъущIым елэжьхэри зэраIар. Тхылъыр къызэIузых…

Читать далее

ТЭМАЗЭ Гуащэ и щIэин лъапIэр

ИлъэсыщIэм ипэ къихуэу Хьэбэз къуажэм дэт, Арэшыкъуэ Р. и цIэр зезыхьэ курыт еджапIэм республикэм и егъэджэныгъэ бэзымкIэ мыхьэнэшхуэ зиIэ IуэхугъуэфI щекIуэкIащ — гуфIэгъуэ дауэдапщэ иным щIэту, хэгъуэгум и жылагъуэри хэту, мыбдеж къыщызэIуахащ Къэрэшей-Черкес Республикэм щIыхь, ищхьэ нагъыщэ зиIэ и егъэджакIуэ, гуащIэдэкIым и ветеран ТЭМАЗЭ Гуащэ Хьисэ и пхъум и цIэр зезыхьэну, есэпымкIэ здыщрагъэджэну пэшрэ «ЛIыхъужьым…

Читать далее

Гугъэм и жьэгу

Черкесск къалэм дэт, ДАУР Аслъэн и цIэр зезыхьэ щэнхабзэмрэ гъуазджэхэмрэкIэ колледжым «Последний из ушедших» (Очаг надежды) спектаклым и япэ утыку ихьэр щекIуэкIащ. Абы и режиссёру щытар Акъ Мухьэрбэч и цIэр зезыхьэ адыгэ драмэ театрым и унафэщIым и къалэнхэр зыгъэзащIэ ЕмкIуж Андзорщ. Пьесэр и IэдакъэщIэкIщ усакIуэ, журналист, драматург Бемырзэ Зураб. Тхыгъэм лъабжьэ хуэхъуар Баграт Шинкубэ и…

Читать далее

Щохъужь Самед къилъэща фIыщIэр

Дэтхэнэ цIыхуми и ехъулIэныгъэр къызыхэкIа лъэпкъым, унагъуэм я щIыхьщ, я хэхъуэщ, я напщIэщ. Апхуэдэу, ИлъэсыщIэм ипэ къихуэу, СНГ-м хыхьэ къэралхэм щыщу Санкт-Петербург къалэм дэт ищхьэ еджапIэхэм щеджэ студент нэхъыфI дыдэхэр, лъэпкъ зэхуэмыдэхэм къахэкIахэр, къыхагъэщащ. Апщыгъуэми къыхалъытащ щIэныгъэ куу зэгъэгъуэтынымкIэ абыхэм къагъэлъагъуэ хущIэкъуныгъэ лъагэхэр, егъэджэныгъэ лэжьыгъэм хуагъэтIылъ гуащIэмрэ жылагъуэ Iуэхухэм халъхьэ жыджэрагъымрэ. ЩIыхь нагъыщэкIэ зи цIэ…

Читать далее

Иныжьхэмрэ нартхэмрэ я «тхьэIухуднэзакъуэр»

Ар гъэщIэгъуэну икIи темэм емыпхауэ къызыщыхъунухэри щыIэщ, ауэ адыгэ лIыхъужь эпосым теухуа тхыгъэр къыщIэздзэнущ 2009 гъэм сызыпэщIэхуа цIыхум сызыхигъэдэIуахэмкIэ. Зи гугъу сщIыр химие щIэныгъэхэм я кандидат Евдокимовэ Еленэщ. Абырэ сэрэ виртуальнэу дызэнэIуасэххэт илъэс бжыгъэ хъуауэ. А бзылъхугъэр фIы дыдэу щыгъуазэщ химие пкъыгъуэхэми, дунейм и зэхэлъыкIэми, хъыбарыжьхэми, Библиеми. Абы къызэрилъытэмкIэ, хъыбарыжьхэри, Библиери, иджы согупсысри, КъурIэнри –…

Читать далее

ФIыщIэ къытхуащIу

АДЫГЭ къуажэ пхыдзахэм ящыщ, ныбжьышхуэ зиIэ Хъумэрэ къипсэлъыкIыу телефонкIэ зыкъыспызыщIа бзылъхугъэм – Жэгуэтэн Майе, и псалъэр иригъэжьащ газетым щылажьэхэм фIыщIэ къытхуищIкIэрэ. ИкIи лъэIуащ и фIыщIэ псалъэхэр езым хуэдэ къабзэу, шэч къытримыхьэу, къуажэм щыпсэу дэтхэнэми къызэрыбгъэдэкIыр зыхэтщIэну. «Япэрауэ, Люсанэ, уи щхьэкIи, узиунафэщI адыгэ журналист гуп дахэми фхуэтщI фIыщIэр зэрыиныр жысIэмэ сфIэигъуэщ. Дэ адыгэ къуажэ пхыдзам дыщыпсэуми,…

Читать далее

Дахагъэр — сабийхэм я нэкIэ

Къэрэшей-Черкесым и къалащхьэм щыIэ къэрал филармонием дыгъэгъазэм и 10-м щагъэлъэпIащ сурэт щIынымкIэ «Охрана труда глазами детей» зэпеуэм хэта, щытекIуа ныбжьыщIэхэр. Сабийхэм яхуэгъэза зэхьэзэхуэр жэпуэгъуэм и 13-м щегъэжьауэ щэкIуэгъуэм и 3-м пщIондэ екIуэкIащ. Ар къызэригъэпэщауэ щытащ республикэм гуаЗэхьэзэхуэ щIэдэкIымрэ социальнэ зыужьыныгъэмрэкIэ я Министерствэм. Ар илъэс бжыгъэ хъуауэ зэхашэ икIи мы гъэм абы сабий 78-рэ хэтащ. Дэтхэнэ…

Читать далее

ЦIыхубэ нэIэм ипIэкIэ – Жылагъуэ палатэ

Мызыгъуэгум си псэлъэгъущ Къэрэшей-Черкесым и Жылагъуэ палатэм и унафэщI Ляшовэ Еленэ Владимировнэ. Абы сыIущIэну, сепсэлъэну сызэрыхуейрэ зэман гуэр текIат. Совет зэманым щыIакъым Жылагъуэ палатэ, ауэ зэрыжаIэу, «гъуанэ дэлъ къимыгъанэу», дзы здэщыIэм къыщигъуэту, ткIийуэ лэжьащ ЦIыхубэ нэIэр. «Ленин нур»-м мазэ къэс «ЦIыхубэ контроль» (а зэрыщыт дыдэм хуэдэу) напэкIуэцI щызгъэхьэзыру щытащ. — Еленэ Владимировнэ, жыжьэу къыщIэддзэнщ. СССР-м…

Читать далее

Хьэпсэм къикIыжахэм ятеухуауэ

Къэрэшей-Черкесым и Жылагъуэ палатэм «Iэнэ хъурей» зэпсэлъэныгъэ щекIуэкIащ хьэпсэм къикIыжахэр гъащIэм хэгъэзэгъэжыным, абыхэм къытрагъазэу щIэпхъаджагъэ зэрамылэжьыжынум ар лъабжьэ зэрыхуэхъум теухуауэ. Мы зэIущIэм зэхуишэсащ Къэрэшей-Черкесым и профильнэ Министерствэхэмрэ къулыкъущIапIэхэмрэ, хабзэхъумэ къулыкъухэм я лIыкIуэхэр, Жылагъуэ палатэм хэтхэмрэ мы Iуэхум хэзыщIыкI щIэплъыкIакIуэхэмрэ. Зэпсэлъэныгъэм хэтахэм къызэрыхагъэщамкIэ, цIыхур жылагъуэ утыкум къишэжыныр (ресоциализацэр) – ар къэрал закъуэракъым зи къалэныр, атIэ, зэрыжылагъуэ…

Читать далее