«Сэ бийм сридыгъужьщ, лъэпкъым срикъурмэнщ!»
«Дыгъужь Къурмэн хуэдэхэр махуэ къэс лъэпкъым къилъхукъым, апхуэдэ цIыхур хъумэн хуейщ». ДАУР Аслъэн, УФ-м и Къэрал саугъэтым и лауреат.
республиканская общественно-политическая газета на черкесском языке
«Дыгъужь Къурмэн хуэдэхэр махуэ къэс лъэпкъым къилъхукъым, апхуэдэ цIыхур хъумэн хуейщ». ДАУР Аслъэн, УФ-м и Къэрал саугъэтым и лауреат.
Къэрэшей-Черкесым и щIыпIэ дахэхэм и лэжьыгъэм щригъэжьащ Урысейпсо сабий турист «слёт»-м. Апхуэдэу ди республикэм и Тебэрды къалэ-зыгъэпсэхупIэм иджыкIэ сабии 130-рэ къеблэгъауэ щыхьэщIэщ. Ахэр «Открывай страну. Турклубы» номинацэмкIэ текIуахэращ. НыбжьыщIэхэм Тебэрды лъэпкъ паркыр мызэ-мытIэу къызэхакIухьынущ, ахэр куэдым щагъэгъуэзэнущ. «Мы дауэдапщэм ипкъ иту псори зэхэту ди республикэм сабий 500-м нэблагъэ хэтынущи, ахэр Урысейм и хэгъуэгу 32-м къабгъэдэкIауэ…
Илъэс къэс 1998 гъэ лъандэрэ шыщхьэIум (августым) и 1-р – зи хэку къэзыгъэзэжа адыгэхэм я Махуэр – адыгэу дунейм тетым догъэлъапIэ. Нобэ хамэщI къиIэпхъукIыжу зи Хэку-анэр зыгъуэтыжа ди къуэшхэр, ди шыпхъухэр Къэбэрдей-Балъкъэр, Адыгэ, Къэрэшей–Черкес республикэхэм щопсэу. МахуэщIыр лъэпкъыр зэрызэрыгъуэтыжым и дамыгъэщ, шэч хэмылъу. Ди щIэджыкIакIуэхэм мызэмытIэу я гугъу фхуэтщIащ ди хэгъуэгум къэзыгъэзэжауэ щыпсэу унагъуэ зыбжанэм….
АДЫГЭ – ХЬЭБЛЭ къуажэм и курыт еджапIэр къэзыухахэм ягъэпэжащ ерыщу зэрылэжьар, адэ – анэр къазэрыщыгугъар, егъэджакIуэхэм къыбгъэдалъхьа щIэныгъэр. «Ди гуапэу хъыбар фыдогъащIэ ди ныбжьыщIэхэм ЕГЭ-мкIэ балл лъагэхэр къызэрахьар. Апхуэдэу, Хъупсырокъуэ Белэ химиемкIэ балл 82-рэ, Дэхъу Заур урысыбзэмкIэ — 97-рэ, химиемкIэ – 93-рэ, Крымов Аслъэн химиемкIэ – 90, Джемакулов Руслан химиемкIэ – 82-рэ къахьын яхузэфIэкIащ. Фи…
ЩIэныгъэм хуэпабгъэ щIалэгъуалэр плъагъуныр гухэхъуэщ. Иужьрей тхьэмахуэхэм социальнэ зэпыщIэныгъэхэм я фIыгъэкIэ ди нэгум къыщIохуэ зэпыт курыт, ику ит, ищхьэ еджапIэхэр ехъулIэныгъэ пылъу къэзыуха щIалэгъуалэ насыпыфIэхэм я сурэтхэр. Апхуэдэхэм уи фIэщ ящI ди лъэпкъми, хэкуми я къэкIуэнур нэхуу зэрыщытынур. Хьэбэз районым щыIэ курыт еджапIэхэм щекIуэкIа къэзыпщытэж экзаменхэр мы гъэм пылъхьэншэу, хабзэкъутэныгъэ гуэри къэмыхъуу зэрекIуэкIам дыщигъигъуэзащ Хьэбэз…
«Кадры» лъэпкъ проектым ипкъ иту «Зи IэщIагъэкIэ нэхъыфI» Урысейпсо зэпеуэр илъэс етIуанэ хъуауэ йокIуэкI. Зэпеуэм и къалэн нэхъыщхьэщ ӏэщӏагъэм хуэӏэкӏуэлъакӏуэхэр къыхэгъэщыныр, ӏэщӏагъэхэм я пщӏэм хэгъэхъуэныр. Зэпеуэм и федеральнэ Iыхьэр бадзэуэгъуэм и 30-м къыщыщӏэдзауэ шыщхьэӏум и 1 пщӏондэ Вологдэ къалэм щекIуэкIынущ. Абы ипэ къихуэу «Повар» унэтIыныгъэмкIэ зэпеуэхэр хэгъуэгухэм щекIуэкIащ. Ди республикэм а Ӏэщӏагъэмкӏэ нэхъыфӏыр щагъэбелджылащ Черкесск…
Мы гъэм фокIадэ мазэм и 18-20 махуэхэм щыIэну хэхыныгъэхэм хуэкIуэу, хабзэфIым тету, КъЧР-м ХэхыныгъэхэмкIэ Комиссэм республикэм и СМИхэм семинар — егъэджэныгъэ ядригъэкIуэкIащ. Семинарым и къызэгъэпэщакӏуэу, гъэзэщӏакӏуэу щытащ КъЧР-м и ИК-м и лэжьакӏуэхэр. Егъэджэныгъэм хэтащ республикэм лъэпкъыбзэхэмкӏэ къыщыдэкӏ газетхэм, телевиденэхэм я лӏыкӏуэхэр, редактор нэхъыщхьэхэр, журналистхэр. Еджэныгъэ семинарыр къызэӏуихкӏэрэ, Хэхыныгъэхэмкӏэ хэгъуэгу Комиссэм и секретарь Зиздок Аллэ къытепсэлъыхьащ…
ЩыIэщ IэщIагъэ, ар сыт и щхьэусыгъуэми, зы бынунагъуэм фащэ хуэхъуарэ абы зэIэпихыу. Апхуэдэщ Инжыджышхуэ къуажэм щыпсэу, ПщыунэлIхэ я унагъуэр. Къапщтэмэ, мы унагъуэм егъэджэныгъэ лэжьыгъэм щIэблищ мэхъури пэрытщ, псори зэхэту а лэжьыгъэм абыхэм илъэси 125-рэ траухуащ. Унагъуэм щыщу егъэджакIуэ гъуэгум япэу теуващ зэщхьэгъусэхэу Уэлийрэ Беллэрэ. Абыхэм гъащIэ дахэ, гъащIэ узыншэ къызэдагъэщIащ. ПщыунэлIхэ Увжыкъуэрэ Абидэтрэ я бынунагъуэшхуэм…
Дызыщыпсэу щIыпIэм деж афияным пэщIэтыным зэрыпыкъуэкIым, щIалэгъуалэр абы щыхъумэнымкIэ къагъэсэбэп Iэмалхэм, а нэщIэбжьэм пэщIэхуагъыххэхэм хэкIыпIэу яIэм зыщыдгъэгъуэзэн мурадкIэ зыхуэдгъэзащ Черкесск наркологическэ диспансерым и къулыкъу щхьэхуэм и унафэщI МАМХЭГЪ Iэмин СулътIан и къуэм. 2023 гъэ лъандэрэ диспансерыр поликлиникэм хэту, къаруущIэ игъуэтауэ къызэрагъэпэщыжауэ щытащ. Апщыгъуэм афиянафэхэмрэ фадафэхэмрэ яIэзэнымкIэ, апхуэдэхэр къэхутэнымкIэ а IуэхущIапIэм зэманым декIу лъэкIыныгъэщIэхэр щыIэ хъуащ….
ПсэукIэ-Дахэ къуажэм дэс фермер КIЭДЭКIУЕЙ Мусэ иджыблагъэ хьэщIапIэ сыхуэкIуауэ щытащ. Абы теухуа тхыгъи згъэхьэзырри адыгэ газетым тетагъэххэщ. Мусэ сыщигъэгъуэзат ХьэзрэIил и цIэу къуэш нэхъыжь зэриIэм, абы езым и IэкIэ иухуауэ обсерваторэ зэригъэлажьэм, вагъуэхэмрэ планетэхэмрэ зэракIэлъыплъым, сабийхэр астрономием зэрыдригъэхьэхым. Сэри зэгуэрым астрономием «лъагъуныгъэ хуэсщIауэ» щытащ, ар си гъащIэ IэнатIэ сщIыну си насып къимыхьами. Ауэ япэ лъагъуныгъэр…