Рубрика: полоса 3

Сэ сыкъамылъхуатэми адыгэу, Адыгагъэр, дауикI, зыхэслъхьэнт 1970 гъэхэм адыгэ (черкес) литературэм зи макъыр лъэщу къыщыIуа усакІуэхэм ящыщщ АбытIэ Хъызыр Ехья и къуэр, философие гупсысэ куу ин зыпкърылъар, псэм асыхьэту епщIылIэ и усэхэмкIэ цІэрыIуэ хъуар. Хъызыр 1941 гъэм мэлыжьыхьым (апрелым) и 6-м Хьэбэз районым хыхьэ Али-Бэрдыкъуэ (Хьэгъундыкъуей) къуажэм къызэрыкIуэ мэкъумэшыщІэ унагъуэм къыщыхъуащ. ЩыцІыкІуам Хъызыр есэп, физикэ…

Сыт щыгъуэ зэманми архитекторыр пщIэ зиIэ IэщIагъэхэм хабжэ. Иужьрей илъэсхэм апхуэдэ IэщIагъэрылажьэхэр хэмыту зы ухуэныгъи, щIыпIэр зэIузэпэщ щIынри зэфIэкIкъым. Нобэрей архитекторым и къалэныр ухуэныгъэр тхылъымпIэм тещIыхьынымкIэ зэфIэкIкъым, атIэ ар зэрыщытынымкIэ гупсысэм къыщыщIэдзауэ хьэзыр щыхъум нэс зэзыгъэзахуэщ. Къэпщыныгъэр, итхъэкIэр, компьютер программэхэр нэгъэсауэ зэрацIыхун хуейм хуэдэ къабзэу щIыпIэр зэрыщытынур я нэгум къыщIагъыхьэфу, художественнэ гупсысэрэ творческэ еплъыкIэрэ я…

Адыгэ-Хьэблэ районым и еджакIуэхэм, я адэ-анэхэмрэ егъэджакIуэхэмрэ ящIыгъуу, къыкIэлъыкIуэ псапащIэ дэIэпыкъуныгъэр хуагъэхьэзыращ СВО-м щыIэ ди лъахэгъухэм. Районым и администрацэм къызэритамкIэ, абыхэм яхэлъщ зэIымыхьэу куэдрэ пхъумэфыну ерыскъыхэр (консервхэр, IэфIIуфIхэр, шей, кофе хуэдэхэр), зэрызагъэкъабзэ лIэужьыгъуэхэр, лъэпэд хуабэхэр, нэгъуэщIхэри. Район администрацэм и лэжьакIуэхэм фIыщIэ хуащIащ апхуэдэ гулъытэрэ жэрдэмрэ къызыбгъэдэкIахэм, жаIащ гулъэр куэд мыщIэу гъуэгу зэрытехьэнур, ди лIыхъужьхэм зэрыIэрагъэхьэнур….

СВО-м зи зауэлI къалэнхэр щызыгъэзащIэу 2024 гъэм гъатхэпэм (мартым) и 13-м Украинэм и щIыналъэм щекIуэкI зауэ операцэ хэхам щыхэкIуэда ди хэкуэгъу, лъэпкъэгъу къулыкъущIэ ныбжьыщIэ – МЫРЗЕЙ Мухьэмэд Нухь и къуэм зыщалъхуа и Хэкум — Урысейм и хьэлэмэтхэр ихъумэкIэрэ зэрихьа лIыхъужьыгъэр, къигъэлъэгъуа лIыгъэр, хэлъа хэкупсагъэр къытщIэтаджэ щIэблэмкIэ щапхъэ уасэншэщ. Апхуэдэ щIалэхэм яхэлъ Хэку фIылъагъуныгъэм, щыпкъагъэмрэ гъащIэ…

УРЫСЕЙМ и тхакIуэхэми и журналистхэми я Союзхэм хэт, Урысей Федерацэм и тхакIуэхэм я Союзым и Ищхьэ Творческэ Советым хыхьэну къызыхуагъэфэща, «Во Благо Общества» ищхьэ нагъыщэмкIэ, Урысейм щыпсэу лъэпкъхэм я Ассамблеем и «За единение народов России» медалымкIэ зи цIэр къраIуа, Лермонтов М. и медалыр зезыхьэ, Къэрэшей-Черкес Республикэм и цIыхубэ усакIуэ, драматург цIэрыIуэ, этнолог ШЫБЗЫХЪУЭ (Балэ) Ларисэ…

Хьэбэз район библиотекэм и лэжьакIуэхэм тхьэмахуэ кIуам Iуэху дахэ ялэжьащ. Бзылъхугъэхэм я Дунейпсо Махуэм ирагъэхъулIэри, «ГуащIэдэкIым къыхэкIа щIыхь» фIэщауэ дауэдапщэ гуапэ ирагъэкIуэкIащ, зи лэжьэкIэфIкIэ щапхъэгъэлъагъуэ, адыгэр дызэрыгушхуэ бзылъхугъищым — Ленин и орденым и кавалерхэу ДЫГЪУЖЬ Мэржан, ДЗЭГЪЭЩТОКЪУЭ Лыхуэ, «Знак Почета» орденыр зиIэ КIЭМРЫГУ Чэмилэт сымэ ятеухуауэ. ГукъэкIыж пшыхьым хэтащ икIи къыщыпсэлъащ Хъумэрэ къуажэм и ефэнды…

Черкесск къалэм мащIэкъым дапIэу дэтыр, а псоми зы къахэпхыным щхьэусыгъуэ гуэр иIэщ. Апхуэдэ щхьэусыгъуэ си щхьэкIэ схуэхъуащ къалэм зи уней дапIэ щызыгъэлажьэ ГъукIэ (Мэрчэныкъуэхэ япхъу) Iэминат. Щапхъэ зытIущ къэсхьыну сыхуейт мы бзылъхугъэм дэн и IуэхукIэ и зэфIэкIхэр псалъэ дыгъэлу зэрыщымытыр внэсхьэсмэ си гуапэу. Сыгузавэти, хэдэхэплъэшхуэ сымыщIу, нэхъ си гъунэгъу дапIэм зэрезгъэгъэзэхуэжыну схьащ кIэстум зэфIэлъ. Гуапэрэ…

БзылъхугъэмкӀэ нэхъыщхьэ дыдэу щыт узыншагъэм хуэсакъыным напэмрэ Ӏэпкълъэпкъымрэ зыгъэдахэ, щӀалафэ къытезыгъауэ сыт хуэдэ Ӏэмалхэри, щӀэуэ къежьауэ щапхъэу куэдым къалъытэ щыгъынхэри пэщӀэувэфынукъым. Апхуэдэу къелъытэ ди псэлъэгъу, дохутыр акушер-гинеколог, хирург ТЕМЫР Жаннеттэ. Пщащэм и щӀэныгъэм щыхегъахъуэ Москва къалэм дэт, Пирогов Н. и цӀэр зезыхьэ Лъэпкъ медико-хирургическэ Купсэм и клиническэ ординатурэм. Зэхихымрэ илъагъу псомрэ зыфIэгъэщIэгъуэн пщащэ гурыхуэр и…

 Лъэпкъ IуэхухэмкIэ, цIыхубэ зэпыщIэныгъэхэмрэ печатымрэкIэ Министерствэм и нэIэм щIэту «Къэрэшей-Черкес тхылъ тедзапIэ» РГБУ-м 2025 гъэм къриубыдэу къыдигъэкIа тхылъ зэмылIэужьыгъуэхэм языхэзщ экономикэ щIэныгъэхэмкIэ кандидат, ЕстествознаниемкIэ Урысей Академием и профессор ГУЭНЭ Муминат и IэдакъэщIэкI хъуа, «Уэркъ хабзэм и лъабжьэхэр» («Корни аристократизма») зыфIища тхылъ гъэщIэгъуэныр. АбазэбзэкIэ тха тхылъым и лъэтеувэр, авторыр къыщалъхуа махуэм ехъулIэу, Псыжь къуажэм дэт, Мхъцы…