Щэхур нахуэ зыщI тхыдэ лъэужьхэмкIэ

Черкесск къалэм къикІуа илъэс 200 гъуэгуанэр тхыдэ хъыбархэмкІэ гъэнщІащ. Ахэр икІи гуфІэгъуэщ, икІи нэщхъеягъуэщ, акъылыр, гупсысэр ирахужьэу, узрихьэлІам нэхъыбэж къыуагъэлъыхъуэным ухуигъэпабгъэу. Апхуэдэу, Твердохлебов Сергей «Черкесск: ориентир в океане фактов и событий» зыфІища тхылъым ит тхыгъэ кІэщІ цІыкІум дришажьэри, ди лъэпкъэгъу лІы хахуэм ехьэлІа хъыбар нэхъ убгъуа къыдигъэлъыхъуащ. Пэжщ, ипэкІи газетым тетащ абы теухуа тхыгъэ, ауэ…

Читать далее

ФIамыщIым къыхэкIа щIыхь

Бзылъхугъэхэм я Дунейпсо Махуэр къызэрежьэрэ илъэс 50 зэрырикъуар игъэлъапIэкIэрэ, зи лэжьыгъэкIэ ехъулIэныгъэ ин дыдэхэр къызэралъэщам, сэбэп къахьу жылагъуэм Iуэхушхуэ зэрыхуагъэкIуэтам папщIэ, 1960 гъэм гъатхэпэм и 7-м СССР-м и Ищхьэ Советым и Президиумым и УнафэкIэ Социалистическэ ГуащIэдэкIым и ЛIыхъужь цIэр фIащащ, Ленин и орденымрэ «Серп и молот» дыщэ медалымрэ иратащ промышленностым, мэкъумэш хъызмэтым, щIэныгъэм, щэнхабзэм я…

Читать далее

Хамэ мылъкум хуэнэгуейуэ

ПцІыупсхэр, бзаджагъэ зезыхьэхэр хамэ мылъкур зыІэрагъэхьэным папщІэ зыхуемыкІуэ хьилагъэ Іэмал щыІэкъым. Нэхъ уи жагъуэ хъур аращи, абыхэм къагъэпцІэфри мащІэкъым. Чэнджэщхэри, щапхъэхэри, набдзэгубдзаплъэу щытыным къыхуезыджэхэри, сакъыныгъэ зыхагъэлъын зэрыхуейри мызэ-мытІэу зэхахами, зэрыхъури къыбгурымыІуэу, зыкърагъэгъапцІэ. «ІумыщІэ лІыфІщ» жыхуиІэрагъэнщ, дэри къытпэщытыр тцІыхукъым. Ауэ, гъэпцІакІуэхэм кърахьэжьэ Іэмал зэрыхъахэр зыхуэдэр тцІыхуныр, дысакъыныр зыуи лейкъым. МВД-м дыщегъэгъуазэ иджыри зы гъэпцІагъэ лІэужьыгъуэм: —…

Читать далее

НыбжьыщIэхэм я утыку

Мы махуэхэм Тебэрды къалэм къыщызэIуахащ «Больше, чем путешествие» хэгъуэгу турист япэрей слётыр. Абы хэтщ Ищхъэрэ Кавказым щыпашэ хыхьэхэкIырылажьэ, турист, Iуэхузехьэ ныбжьыщIэ 200-м щIигъу. Сыт абыхэм къапэплъэр? АтIэ, слётыр здекIуэкI гъэмахуэ щIалэгъуалэ къалэ цIыкIур щытынущ Iуэху щхьэпэхэм я купсэу: абдеж жыджэру щылэжьэнущ егъэджэныгъэм, спортым, уэршэрым епха утыку хэр. ЩIалэгъуалэм хуагъэхьэзыра программэр хуабжьу купщIафIэщ: ахэр хэтынущ зэхьэзэхуэ…

Читать далее

Дуней псом щыцIэрыIуэ

Москва къалэм дэт сабий хирургиемрэ травматологиемрэкIэ щIэныгъэ-къэхутакIуэ институтым нейрохирургиемкIэ и къудамэм и унафэщI, медицинэ щIэныгъэхэмкIэ Урысей академием сабийхэм я узыншагъэмкIэ и щIэныгъэ купсэм и IэщIагъэрылажьэ пажэ, медицинэ щIэныгъэхэм я доктор СЕМЭН Жаннэ Борис и пхъур 1960 гъэм шыщхьэIум (августым) и 25-м Налшык къалэм къыщыхъуащ. Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым и медицинэ факультетыр къиухащ. КъБР-м и клиникэ сымаджэщым…

Читать далее

Узыншагъэ быдэр — жылагъуэм и лъабжьэщ

КъЧР-м и Жылагъуэ палатэм «Іэнэ хъурей»-м ипкъ иту зэІущІэ щекІуэкІащ «Диспансеризация и репродуктивное здоровье женщин» фІэщыгъэцІэр иIэу. ЗэІущІэм хэлэжьыхьащ цІыхухэм я узыншагъэм телажьэ ІэщІагъэлІхэмрэ экспертхэмрэ. «Бзылъхугъэм и узыншагъэр сабий къыхуэхъуным тегъэпсыхьауэ щытыныр — унагъуэм и узыншагъэм и лъабжьэщ, лъэпкъымкІэ щытыкІэ зэпІэзэрытщ. Ар къыгуэхыпІэ имыІэу епхащ цІыхум и псэукІэм и фІагъым, хэгъуэгум и социальнэ, экономикэ зыужьыныгъэм»,…

Читать далее

«Адыгэбзэр си етIуанэ анэдэлъхубзэу къызолъытэ»

ЧЫКЪУЭ Нурбий ЗэIудин и къуэр къэхъуащ 1958 гъэм мэлыжьыхьым и 25-м. Къиухащ Ставрополь политехническэ институтыр, Баку дэта ищхьэ парт еджапIэр. Лэжьэн иублащ Таганрог деж гъавэIухыж машинэхэмкIэ щыIэ конструктор бюро нэхъыщхьэм и инженеру. 1980-1981 гъэхэм Совет Армэм къулыкъур щрихьэкIащ. ИтIанэ мастеру Iуэху щищIащ Хьэбэз дэта «Микрокомпонент» заводым и IэмэпсымэщI участкэм. 1985-1988 гъэхэм щытащ КПСС-м и Хьэбэз…

Читать далее

«Шынагъуэншагъэр гъэкIуэтэн»

ШыщхьэIум и 7-м республикэ къалащхьэм дэт «ЩIалэгъуалэм и Унэм» и пресс-купсэм журналистхэр щызэхуашэсащ зэрыкъэралу зи лэжьыгъэр зыублэ «Продвижение безопасности» социальнэ кампанэм кърикIуэнум хагъэдэIуэну. Мыхьэнэшхуэ зиIэ мы Iуэхур мэкъуауэгъуэм и 16-м щыщIэдзауэ мэлажьэ, Урысейм и МВД-м и къэрал автоинспекцэм и жэрдэмкIэ. Ар теухуащ лъэсырызекIуэхэм гъуэгухэм деж зэжьэхэуэныгъэу къыщагъэхъум и бжыгъэр гъэмэщIэнымрэ шынагъуэншагъэ щытыкIэм тетыным ахэр къыхуеджэнымрэ….

Читать далее

Шынагъуэншэу ягъэпс

Мы зэманым Хьэбэз районым и щІыпІитІым, «Черкесск-Хьэбэз» автомобиль гъуэгум зэгъэзэхуэжыныгъэ лэжьыгъэшхуэхэр щокІуэкІ. Ахэр 2016 гъэм щІидзащ икIи псори зэхэту автомобиль гъуэгум и Іыхьэ километр 56-рэ зэгъэзэхуэжыныгъэ лэжьыгъэхэм къызэщІрагъэубыдэнущ. Абы щыщу щІэрыщІэу зэтрагъэпсыхьыжащ километр 20. Километр 23-р фІыуэ зэрагъэзэхуэжащ. Гъуэгу лэжьыгъэхэм фІыуэ зыщаубгъуащ Али-Бэрдыкъуэ къуажэм. Куэд щІат а автомобиль гъуэгу Іыхьэм елэжьын зэрыхуейрэ, дагъуэу иІэр гъунэжт….

Читать далее

Хэку зыгъуэтыжа унагъуэм и пшыналъэ

Илъэс блэкIам дунейм къытехьа «Зэшыпхъуибл» псысэр зытеухуар Сирием къиIэпхъукIыжу, Къэбэрдей-Балъкъэрым лъабжьэ щызыгъэтIылъа Махуэ Къэрэгъул и унагъуэрт. Тхылъым и зэхэлъыкIэр нобэрей махуэм быдэу зэрепхам нэмыщI, абы и къыдэкIыкIэри тхыгъэм и зы Iыхьэ хъуа пэлъытэу, гукъинэжт.  ГъэщIэгъуэну зэхэт гъащIэм щIэуэ зыри къыумыгупсысыжми, езым и щIэщыгъуагъыр хурокъуж. «Зэшыпхъуибл» тхыгъэр хьэзыр хъууэ, тхылъу къыдэзгъэкIын мурад щысщIам, ипэкIэ зэи сызыдэмылэжьа…

Читать далее