Хэкур къыпхуэныкъуэныр — насыпышхуэщ, пщIэшхуэщ!

Черкесск къалэм щыпсэу Матусевичхэ Александррэ Маринэрэ унагъуэ зэрызэдащIэрэ илъэси 5-щ зэрыхъуар. Ауэ, а пIалъэ кIэщIым къриубыдэу, гъуэгуанэшхуэ зыкIуа унагъуэхэм ябгъэдэбгъэувэфыну гугъуехь куэд зэщхьэгъусэхэм къызэранэкIащ. Александр СВО-м и ветеранщ, ди къэралым и мамырыгъэмрэ шынагъуэншагъэмрэ ихъумэу гъэунэхуныгъэ хьэлъэхэм пхыкӏащ, тхуэнейрэ уIэгъэ хъуащ. Зауэ операцэ хэхар зэрыщIидзэрэ, контракткIэ и къулыкъур иригъэжьащ икIи зэрихьа лIыгъэмрэ хахуагъэмрэ я щыхьэту, нагъыщэ…

Читать далее

ЗыузэщIыныгъэм хуолажьэ

Иужьрей илъэсхэм икъукIэ захъуэжащ икIи ефIэкIуащ республикэм и къуажэхэм, къалэхэм я теплъэм. Апхуэдэ зэхъуэкIыныгъэфIхэм лъабжьэ яхуэхъуащ «Городская среда» парт проектыр, «Инфраструктура для жизни» лъэпкъ проектыр. Республикэм и къалащхьэр къапщ тэмэ, цIыхухэр куэду щызэхуэс жылагъуэ щIыпIи 9 зэтегъэпсыхьа хъуащ. Абыхэм языхэзщ Черкесск къалэм и Ищхъэрэ лъэныкъуэм, «Медсанчасть» Iэхэлъахэм, щэнхабзэмкIэ Унэм и пащхьэ щиIэ щIыпIэр. ИпэкIэ ар…

Читать далее

ЩIэблэ зэчиифIэ къоунэху

Бадзэуэгъуэм (июлым) и 25-м Хьэбэз къуажэм дэт, Гуцериев С. и цIэр зезыхьэ щэнхабзэмрэ зыгъэпсэхупIэмрэкIэ паркыр макъамэтедзапIэ студием хуэдэт… АтIэ, а махуэм утыку зэIухам къыщапщытэжащ «Озвучка мультфильмов» проект гъэщIэгъуэныр, абы хэта ныбжьыщIэхэри ягъэлъэпIащ. Творческэ щIалэгъуалэр зыхэта проектыр гуфIэгъуэ даущ макъкIэ гъэнщIауэ екIуэкIащ. Гу лъывэзгъэтэнщи, мы проектым и зэхэшакIуэу щытащ «Мой выбор» АНО-р. «Мультфильмхэм хэт лIыхъужьхэр ди…

Читать далее

Лъапсэм и тхыпхъэ

Иджыблагъэ Елбыргъэн къуажэм и Iэхэлъахэм щыIэ «Биберд» ранчом «Си-Арт» творческэ студием «Лъапсэм и тхыпхъэ» зи фIэщыгъэцIэ мастер-класс гъэщIэгъуэн къыщызэригъэпэщащ. Апхуэдэу, ятIагъуэм, ятIэхум къыхащIыкIри тепщэкI цIыкIухэр я IэкIэ къагъэщIащ абы еблэгъа дэтхэнэми. Нэхъыщхьэращи, хьэкъущыкъухэм адыгэм и пасэрей тхыпхъэщIыпхъэхэр традзащ. «Си-Арт» студием и къызэгъэпэщакIуэри и унафэщIри адыгэ бзылъхугъэ гуапэ, живописымкIэ егъэджакIуэ Абыдэ (Уэхъутэхэ япхъущ) Iэсятщ. Студиер илъэсищым…

Читать далее

Адэпсэу пхъур къыщыщIэкIыжкIэ

Си цIэр Сэтэнейщ, илъэсищэ зауэжьым и щхьэлыдзэм дагъэкIыу, зи Хэкур зрагъэбгынэу ТыркумкIэ яхуа беслъэней адыгэхэм сращылъхущ. Си адэ тхьэмыщкIэ НэтIабжьэ Жанхъуэт и гъащӏэ псор триухуащ адыгэ тхыдэр, щэнхабзэр, лъэпкъ ӏэщӏагъэхэр джыным. Ар егъэджакIуэт, гъукIэ къызэрымыкIуэт икIи тхыдэджт. Си анэр, Айхъан, беслъэнеипхъущ: и дыщыр Бланэхэщ. Шыпхъу нэхъыжь сиӏэщ, Синэмыс и цIэу. Ди сабиигъуэр гъэнщIауэ щытащ адыгэ…

Читать далее

Гъуэгум пещэ

Журналистым и тхыгъэ къэс къегъэщI елIалIэрэ телъащIэу. Ауэ, мэхъу апхуэдэуи — узытетхыхьыну цIыхум апхуэдизымкIэ фIыгъуэ куэд бгъэдэлъщ, ар цIыхубэм фIыуэ къыщацIыхури, а псом щыщу зыгуэр гулъытэншэу къэбгъанэмэ, уэим къыпхуащIынкIэ мэхъу. Ар — жэуаплыгъэщ, ухуейуэ щытмэ. Узытетхыхьыну цIыхур уимыхамэу щыщыткIэ, ари Iуэхум хохьэжри, псынщIэкъым узыхуей псори зы тхыгъэкIэ къызэщIэпкъуэну. Апхуэдэщи, мызыгъуэгум, къызэхъулIэмэ — си гуапэщ, зыгуэр…

Читать далее

ЩIэныгъэр – беягъ нэхъыщхьэщ!

Еджэгъуэ пIалъэхэр зэфIэкIри, зрагъэгъуэта щIэныгъэр къэзыпщытэжыну экзамен хьэлъэхэри къызэранэкIащ мы гъэм курыт еджапIэхэр къэзыуха ди щIэблэм. Дауи, гу лъыфтащ: загъуэ – загъуэурэ газетымкIэ фыщыдогъэгъуазэ еджапIэр нагъыщэфI защIэкIэ къэзыухахэм, ябгъэдэлъ щIэныгъэ куур экзаменхэм къыщахьа гъэлъэгъуэныгъэ инхэмкIэ зыгъэщыпкъэжахэм. ИкIи, зэрылъэпкъыу, хэгъуэгум щыпсэухэри, къэралри ирогушхуэ щIэныгъэ куу зыбгъэдэлъ щIалэгъуалэ къызэрытщIэтаджэм. АтIэ, щIэныгъэр – псом я беягъ нэхъыщхьэщ… Нобэ…

Читать далее

Щапхъэгъэлъагъуэ нэхъыжьхэр

Жылагъуэ узыншэм и беягъ, и къулеягъ нэхъыщхьэр и цIыхухэращ. И махуащ нэхъыжьыфIхэр зи жьантIэм дэс лъэпкъым. Куэд я нэгум щIэкIащ, нэхъыбэжи фэкIэ ягъэващ ди нэхъыжьхэм — а щIэблэ хахуэм, губзыгъэм, блэкIам напэ къабзэрэ гу щабэу хуеплъэкIыжыфрэ, нобэми, къэкIуэнуми я фIыгъуэр хьэкъыу зыхэзыщIэу, щэхуу «шыкур» псалъэ купщIафIэмкIэ пэджэжыфым. Ди гуапэщ нобэ я цIэ итIуэну Хьэбэз районым…

Читать далее

ЛъэужьыфIэ хъуа нанэ ЗИГАН

Хэгъундыкъуейдэсхэм, къапщтэмэ, къуажапщэмкIэ щыпсэухэм, куэдым яцIыхуу си гугъэкъым ЛIымахухэ тэтэр лъэпкъым къыхэкIа нысэ зэраIар – Емалеевэ Зиган и хъыджэбзыцIэу. Дауи, ар нэхъыбэу зыцIыхужынур Зиган зыхэса лъэпкърагъэнщ… Арами, ЛIымаху Хьэлым (Тхьэм и ахърэтыр нэху ищI) и щхьэгъуса бзылъхугъэ лъагъугъуафIэ цIыкIур, «ЗоекIэ» псори зэджэу щытар — тэтэр лъэпкъым къыхэкIа, Сахалин хытIыгум къраша, Къэзан пэмыжыжьэу къыщыхъуа, Емэлей ипхъу…

Читать далее

Щхьэ зэдмыпэсыжрэ мы псалъэхэр?

2025 гъэм ди газетым къытехуауэ щыта «Щхьэ зэдмыпэсыжрэ мы псалъэхэр?» тхыгъэм адэкIи пыдощэ. Энциклопедиехэмрэ псалъалъэхэмрэ здызэхуэхьэса https://translate.academic.ru/ интернет порталым ит псалъэ куэд тегъэщIапIэ тщIыкIэрэ, аргуэру фи пащхьэ итлъэмэ ди гуапэщ лъэпкъ щэнхабзэм и мылъку нэхъыщхьэу, дыкъызытекIыжахэм тхуахъумэу ди нобэм къынахьэса щIэин уасэншэр — гъащIэм зэзэмызэ дыдэ, уеблэмэ зэи къэдмыпсэлъ адыгэ псалъэ шэрыуэхэр, купщIафIэхэр, гъэщIэгъуэнхэр. Нэгъабэ…

Читать далее