ХуабагъэкIэ нэгъуэщIым дэгуэшэф

ХабзэфI зэрыхъуам тету, мы гъэми, мэкъуауэгъуэм и 8-м ди къэралым щагъэлъэпIэнущ IэщIагъэ мыпсынщIэр, ауэ мыхьэнэшхуэ зиIэр къыхэзыхам — социальнэ лэжьакIуэм и IэщIагъэ Махуэр. Къэрэшей-Черкес Республикэр къапщтэмэ, социальнэ къудамэм щылажьэ IэщIагъэлI 1560-м и нэIэм щIэтщ хэгъуэгум щыпсэум щыщу мини 139-м нэс. Абыхэм социальнэ дэIэпыкъуныгъэ, ахъшэ тыныгъэ, пособэ зэмылIэужьыгъуэ 40-м щIигъу яIэрохьэ. Федеральнэ, хэгъуэгу политикэм и унэтIыныгъэ…

Читать далее

Лъэпкъыбзэхэм зэрызрагъэужьым

Алиев Умар и цIэр зезыхьэ Къэрэшей-Черкес къэрал университетым махуитIкIэ щылэжьащ «Урысейм щыпсэу лъэпкъхэм я бзэхэр. Абыхэм къапэплъэмрэ я зыужьыныгъэмрэ» щхьэщIэдзапIэм щIэт етIуанэ Урысейпсо щIэнIуатэ конференцыр. ЩIэныгъэгъуазэ зиIэ лэжьыгъэу бгырыс къалэм къыщрахьэжьам хэта мастер-классхэмрэ секцэхэмрэ я IэщIагъэ зэхэщIыкIыр нэгъэсауэ къыщагъэлъэгъуащ Москва, Уфа, Къэзан, Саранск, Грознэ, Махъачкъалэ, Ставрополь, Псыхуабэ, Черкесскрэ Карачаевскрэ къикIа щIэныгъэрылажьэ 250-м. Бзэм и хъумакIуэхэм…

Читать далее

«Си бзэм лъагъуныгъэ хузимыIэм…»

Урысей адвокатурэм и Махуэм Накъыгъэм (майм) и 31-р — Урысей адвокатурэм и Махуэщ. Абы ипкъ иту нобэ и гугъу фхуэтщIыну ди гуапэщ ди республикэм щыцIэрыIуэ адвокатхэм ящыщ ди лъэпкъэгъу бзылъхугъэ гуащIафIэм – ЛЪЫС (Махуэ) Розэ Хьэмзэт ипхъум. Ар адвокатурэм 2007 гъэм къыщыщIэдзауэ щолажьэ. Илъэс 23-кIэ, пенсэм кIуэхукIэ, Хьэбэз район прокуратурэм щылэжьащ. ФIыщIэ тхылъкIэ КъЧР-м и…

Читать далее

Урысыбзэм дызэрегъэубыд

Накъыгъэм и 24-р славянхэм я тхыбзэмрэ щэнха-бзэмрэ я Махуэщ. МахуэщIыр ди къэралым убгъуауэ гъэ къэси щагъэлъапIэ хабзэщ икIи ди республикэри махуэщI дауэдапщэхэмкIэ сыт щыгъуи къулейщ. Мы гъэри апхуэдэщ: Черкесск къалэм убгъуауэ, дэхьэхыгъуафIэу щагъэлъэпIащ махуэщIыр. Накъыгъэм и 24-25 махуэхэм «Русский язык — основа единства народов России» фестивалыр ди хэгъуэгум и къалащхьэм щекIуэкIащ. МахуэщIым и купщIэр ирапхащ…

Читать далее

«Дунейр си нэхэмкIэ»

Ди хэгъуэгум и жылагъуэ лэжьакIуэ жыджэр, Урысейм и бзылъхугъэхэм я зэгухьэныгъэм и КъэрэшейЧеркес хэгъуэгу къудамэм и унафэщI БОРЛАКОВЭ Маринэ ООН-м доклад къыщищIащ. «Создавая будущее сегодня» щхьэщIэдзапIэм щIэту Женевэ щыIэ ООН-м и штаб-фэтэрым щекIуэкIа зэпсэлъэныгъэм къэрал 30-м щIигъум къабгъэдэкIа экспертхэр хэтащ. Ди хэкуэгъу бзылъхугъэр апхуэдэ мыхьэнэ лъагэ зиIэ Iуэхугъуэм къызэрыщыпсэлъар дэркIэ нагъыщэфIщ. Къэралыбэ утыкушхуэм щытепсэлъыхьащ узыншагъэкIэ…

Читать далее

Я цIэхэр ди гум щопсэу

Лъэпкъ зэхуэмыдэхэр дызэрызыгъэубыд ТекIуэныгъэм и махуэщI лъапIэр къыщыблагъэм хуэкIуэу Хьэбэз районым хэкупсэ дауэдапщэ бжыгъэ щрагъэкIуэкIащ. Апхуэдэщ КуэшХьэблэ къуажэм дэт, Амирокъуэ Ибрэхьим и цIэр зезыхьэ гимназием щекIуэкIа Iуэхугъуэ гъэщIэгъуэнри. Гимназием и унафэщI Сэкий Уэзир дызэрыщигъэгъуэзащи, дауэдапщэр хуабжьу мыхьэнэшхуэ зиIэщ. АтIэ, зауэр 1941 гъэм щыщIидзэм къуажэм щыщу зауэлI фронтым зымыгъэкIуа унагъуэ щыIэу къыщIэкIынкъым. ЦIыхуи 141-рэ дэкIати, жагъуэ…

Читать далее

Зыри тщыгъупщэнукъым

Накъыгъэм и 9-м хуэкIуэу Хьэбэз районым хыхьэ Бэвыкъуэ къуажэм щыт, Хэку зауэшхуэм хэкIуэда зауэлIхэм я фэеплъ «Родина – Мать» мемориалым деж «Движение первых» зэщIэхъееныгъэм хэкупсэ Iуэхугъуэ къыщызэригъэпэщащ. Ар ирагъэкIуэкIащ зэщIэхъееныгъэм зэхиубла, «Хранители истории» Урысейпсо проектым ипкъ иту. Фигу къэдгъэкIыжынщи, мемориалым щыщIалъхьэжауэ щытащ 1943 гъэм щIышылэм и 18-19 махуэхэм къриубыдэу мы щIыпIэм щекIуэкIа зэхэуэ нэщIэбжьэм зи…

Читать далее

Гум имыхур мылIэжыныпсэщ

Хьэбэз районым щыщ лIыхъужь мымащIэ СВО-р къызэрежьэрэ зауэлIу дэкIащ зэхэуэхэр здекIуэкI щIыпIэхэм. Абыхэм дэтхэнэми дрогушхуэ, ахэр тфIэлIыхъужьщ, сыту жыпIэмэ, унэ хуабэр къэбгъанэу зауэм уIухьэныр Iуэху тыншкъым, псэкъару мыкIуэщI зыпылъщ. Апхуэдэу дэкIа ди лъэпкъэгъухэм я хъыбархэр куэду къытIэрохьэ: хахуагъэ зэрахьэхэр, я псэемыблэжыныгъэр, я хьэл быдэр… Арами, жагъуэ зэрыхъущи, зауэр ажалым и блыгущIэтщи, хухэгъэщIыр хегъэщI, еш имыIэу….

Читать далее

Шу зекIуи, уэрэди, адыгэ джэгуи…

Адыгэ-Хьэблэр мы гъэм илъэси 100 зэрырикъунум и щIыхькIэ, районым и администрацэмрэ щэнхабзэмкIэ и къудамэмрэ я лэжьакIуэхэм, республикэм и Адыгэ Хасэмрэ и Шууей Хасэмрэ хэтхэм зы къарууэ зэкъуэувэри, тхьэмахуэ кIуам махуэщI дауэдапщэхэр ирагъэкIуэкIащ. Нэгузыужь IуэхугъуэхэмкIэ къызэщIрагъэубыдащ шу зекIуэр, творческэ гупхэм я зыкъэгъэлъэгъуэныгъэр, Адыгэ Джэгур. Ди лъэпкъ дамыгъэм щӏэту — вагъуэ пщыкӏутӏымрэ шабзищ зэблэдзамрэ зытет Ныпым зэрырииныр…

Читать далее

Я щIэныгъэр къыхалъытэу

ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Академием Къэрэшей-Черкесым щиIэ щIэныгъэ купсэм и зичэзу зэIущIэ мэлыжьыхьым и 28-м Черкесск къалэм щекIуэкIащ. ЗэIущIэм ипкъ иту зыхэплъа упщIэ нэхъыщхьэхэр теухуат ЩIДАА-м зэхьэзэхуэр и лъабжьэу хагъыхьэну член-корреспондентхэр къыхэхыным, абы хэтхэм ящыщ академикыу гъэбелджылыным. ЩIДАА-м ди хэгъуэгум щиIэ купсэм и тхьэмадэ, филологие щIэныгъэхэмкIэ кандидат, профессор Иуан Зэуал къыхилъхьащ академием и член-корреспонденту хэт, юридическэ…

Читать далее