Рубрика: Лъэпкъ Iуэху

Анэдэлъхубзэр, лъэпкъ щэнхабзэмрэ хабзэмрэ хъумэным хуэгъэпсауэ «Адыгэ дуней» жылагъуэ фондым илъэситху ипэкIэ къызэригъэпэща «Сыринэ» адыгэ ныбжьыщIэ театрым ехъулIэныгъэфIхэр иIэщ. Абы щыджэгу ныбжьыщIэхэм зэфIэкI хъарзынэхэр къагъэлъагъуэ, утыку итыкIэм щегъэжьауэ лъэпкъыбзэр зэрагъэбзэрабзэм щыщIэкIыжу. Гупым утыку кърихьэ лэжьыгъэхэм цIыхухэр яфIэфIу йоплъ. — Япэу гупыр щызэхэтшэм ныбжьыщIэхэм нэхъ яхуэгъэза, зи гъэсэныгъэр иджыри мыпсыхьыпахэм щIэгъэкъуэн яхуэхъун хуэдэу къызэдгъэпэщу арат, —…

АР-м щIыхь зиIэ и журналист, режиссёр, сценарист ДАУР Хъусен триха «Пщы Марыхъу» адыгэ тхыдэ-художественнэ фильмыр Мороккэ щагъэлъагъуэ. Ар хагъэхьащ а къэралым щекIуэкIа XIX дунейпсо фестивалым. Хъусен и гъусэу Мароккэ щыIащ актерхэу Къыкъ Iэдэмрэ Даур Батыррэ. Илъэс зыбжанэ ипэ ди кинотеатрхэм щыIащ, адыгэхэри, нэгъуэщI лъэпкъ къыхэкIахэри дихьэхыу еплъащ зи гугъу тщIы фильмым. Хъусен мурад зэрищIам тету,…

2025-рэ илъэсэу икIырэр хъугъэ-шIэгъэ зэфэшъхьафхэмкIэ баигъ. Ахэм ащыщых АР-м и Лъэпкъ музей зызэхащагъэр илъэси 100 ыкIи АР-м и Лъэпкъ тхылъеджапIэ зылажьэрэр илъэси 130-рэ зэрэхъугъэхэр. Адыгеим и Лъэпкъ музей мыщ фэдиз уахътэм, илъэси 100-м къыкIоцI, зэрифэшъуашэу ипшъэрылъ пхырещы. Музеир зызэхащагъэр 1925-рэ илъэсыр ары. Ащ икъызэIухынкIэ ыкIи лъапсэ ыдзынымкIэ Iофышхо зылэжьыгъэхэр еджэгъэгъэсагъэу Наурзэ Ибрахьимэрэ лъэпкъым инахьыжъ гъэшIуагъэу,…

Аужырэ илъэсхэм Адыгэ Республикэм ихэхъоныгъэшIухэр нэрылъэгъух. Къэралыгъо ыкIи шъолъыр программэхэм яшIуагъэкIэ къуаджэхэм, псэупIэхэм ятеплъэ зехъожьы, гуIэтыпIэ мэхъух. Адыгеим икъэлитIумэ, Мыекъуапэрэ Адыгэкъалэрэ, лъэпкъ проектэу «ЗекIонымрэ хьакIэпэгъокIынымрэ» зыфиIорэм къыдыхэлъытэгъэ программэмкIэ зекIо IункIыбзэхэр ащагъэпсых: общественнэ чIыпIакIэхэр, зыгъэпсэфыпIэхэр ашIых, арт-псэуалъэхэр, архитектурнэ псэолъэ цIыкIухэр ыкIи нэмыкIыбэ щагъэуцух. Ахэм яшIуагъэкIэ зекIохэм къалэм икультурнэ IункIыбзэ къашIэнэу, чIыпIэм итарихъ зэхашIэнэу амал агъоты, зэрагъэшIэныр,…

УЭХЪУТЭ Алий Долэт и къуэр илъэс 30 хъуауэ пэрытщ фIыуэ илъагъу уанэщI IэщIагъэм. Адыгэ-Хьэблэ къуажэм щыщ IэпэIэсэм курыт еджапIэр къиуха нэужь, и къулыкъур 1971-1973 гъэхэм Москва областым хыхьэ Чкаловскэ аэродромым щрихьэкIащ хьэуа оборудованэмкIэ техникыу щытащ. Абы къызэрикIыжу, пкъыгъуэ щабэ закъуэтIакъуэхэм я зэхэлъыкIэмрэ я технологиемрэ металлургием деж къызэрыщагъэсэбэпыр илъэсихкIэ щиджащ химическэ технологие хэплъыхьахэмкIэ Ломоносов и цIэр…

СфIэигъуэу икIи си гуапэ дыдэу мы тхыгъэр тызоухуэ адыгэм и набдзэ зыхужыпIэ хъун цIыху щыпкъэхэм я сатырым хэтыну зыхуэфащэ, зи цIыхугъэ нэсымрэ хьэл-щэн дахэхэмрэ щапхъэгъэлъагъуэ, зи ныбжьыр илъэс 95-рэ нобэ ирикъуа, гуащIэдэкIым и ветеран БРАТХЭ Кушыку Сэхьид и къуэм. Ди нэхъыжьыфIым и махуэщIым езгъэхъулIэри, си лэжьэгъу Аслъэныкъуэ Мадинэ сыщIыгъуу и деж лъагъунлъагъу сыщыIащ сыбгъэдэсын, и…

Черкес автоном областым и жылагъуэ Iуэхузехьэ, ди щIыналъэм и щIэныгъэлI пажэхэм ящыщ АСТЭЖЬ Кърым Лэш и къуэр Хъумэрэ къуажэм дэс мэкъумэшыщIэ унагъуэм къихъухьащ 1895 гъэм накъыгъэм и 17-м. Езым нэмыщIу быних яIэт адэ-анэ Лэшрэ ФатIимэтрэ. Тынштэкъым апхуэдиз сабий упIыныр, бгъэсэныр, илъэсищэ зауэжьым ижь зыщIихуа псэукIэр къэIэтыжыным удэхъуурэ гъащIэ гъуэгу захуэ ахэр тебгъэхьэныр. Кърым Iущ цIыкIуу,…

Ищхъэрэ – Кавказ хэгъуэгум и тхыдэм щыяпэрейуэ, ди хэкуэгъу, лъэпкъэгъу профессор, мэкъумэшхъызмэт щIэныгъэхэмкIэ доктор, Урысей Федерацэмрэ Къэрэшей-Черкес Республикэмрэ щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ ЩОХЪУЖЬ Анатолэ ФоIэд и къуэр зи пашэ щIэныгъэлI гупыр Урысей Федерацэм и Правительствэм пщIэшхуэ зиIэу ит саугъэт лъапIэм и лауреат хъуащ. ПщIэ лъагэ зиIэ саугъэтыр дауэдапщэ иным щIэту Москва къалэм Щохъужь Анатолэ…

ЩЭКIУЭГЪУЭМ и 26-м республикэ къалащхьэм дэт къэрал филармонием Къэрэшей-Черкес Республикэ Адыгэ Хасэм и къэпщытэжыныгъэ-хэхыныгъэ зэIущIэр щекIуэкIащ. Гу зылъытапхъэщи, ар илъэсищ къэс зэ зэхашэ Iуэхугъуэщ. Лъэпкъ зэхуэсым къеблэгъащ Къэрэшей-Черкес Республикэм и Iэтащхьэмрэ и Правительствэмрэ я администрацэм и УнафэщIым и къуэдзэ Астэжь Франческэ, КъЧР-м лъэпкъ IуэхухэмкIэ, цIыхубэ зэпыщIэныгъэхэмрэ печатымрэкIэ и Министерствэм жылагъуэ, дин организацэхэм ядэлэжьэнымкIэ и къудамэм…

 Литературэдж, IуэрыIуатэдж, филологие щIэныгъэхэм я доктор, Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, Урысей Федерацэм и тхакIуэхэм я Союзым хэт ГЪУТ Iэдэм Мухьэмэд и къуэр 1944 гъэм бадзэуэгъуэм и 24-м къыщыхъуащ Аушыджэр къуажэм. «Урысыбзэмрэ литературэмрэ» IэщIагъэр иIэу 1969 гъэм Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетыр къиуха нэужь, ар щеджащ Горький М. и цIэр…